Vlaming Matthysen is schrijver, filosoof, radiomaker en nog veel meer. In zijn hoedanigheid als zanger maakte hij van Stan Ockers een mythische figuur. Voor mij althans. Ergens in 1993 kocht ik Dankuwel!, een cd van Matthysen die vol staat met grappige en vaak absurde liedjes. Matthysen dicht mooi, vind ik. Over badplaats Blankenberge bijvoorbeeld.

Blankenberge Blankenberge, parel aan de kust De mooiste plek op aarde voor wie zand met schelpjes lust

Op Dankuwel! staat ook Stanneke, een ode aan Ockers die het na een mislukte carrière als muzikant, als wielrenner gaat proberen. ‘De legendarische gevolgen zijn bekend’, zingt Matthysen die de muziekcarrière er natuurlijk bij ...[Lees verder!].]]> Tweet

Zien rijden heb ik ‘m niet. Oké, onlangs op internetfilmpjes waar hij schokschouderend en met een brede grijns een of andere col beklimt.  Maar lange tijd wist ik weinig te vertellen over de coureur die zestig jaar gelden van zich deed spreken. Toch denk ik Stan Ockers al zo’n twintig jaar te kennen. Dankzij Hugo Matthysen.

Vlaming Matthysen is schrijver, filosoof, radiomaker en nog veel meer. In zijn hoedanigheid als zanger maakte hij van Stan Ockers een mythische figuur. Voor mij althans. Ergens in 1993 kocht ik Dankuwel!, een cd van Matthysen die vol staat met grappige en vaak absurde liedjes. Matthysen dicht mooi, vind ik. Over badplaats Blankenberge bijvoorbeeld.

Blankenberge Blankenberge, parel aan de kust
De mooiste plek op aarde voor wie zand met schelpjes lust

Op Dankuwel! staat ook Stanneke, een ode aan Ockers die het na een mislukte carrière als muzikant, als wielrenner gaat proberen. ‘De legendarische gevolgen zijn bekend’, zingt Matthysen die de muziekcarrière er natuurlijk bij verzon. Dat begreep ik ook wel. Toch zette Matthysen mij op het verkeerde been. Als Matthysen zingt ‘En hij maar rocken, beuken, rammen. Uit z’n ogen schoten vlammen’, denk je toch meteen aan een specialist van de Vlaamse koude keienkoersen? En dan het refrein:

Stanneke, Stanneke, Stanneke (4x)
De goeroe van een generatie rockers
Stanneke Ockers

Maar ja, Matthysen heeft het over Ockers de muzikant. Niet de wielrenner. Nou ja, een beetje dan.  Ik zag Ockers lange tijd dus als een echte keienvreter, een uitblinker als hij over kinderkopjes moest dokkeren. Een Flandrien die de keien (rocks!) uit de straat fietst. Een aanvaller pur sang die smijt met zijn krachten en schittert in koersen als De Ronde, Parijs-Roubaix en in een ijskoude editie van Omloop het Volk.

Het is niet waar. Of op z’n minst voor een deel niet waar. Stan Ockers deed het goed in genoemde koersen maar hij pedaleerde toch makkelijker mee in heuvels, bergen en klassementen. Tweemaal eindigt hij als tweede in de Tour de France en de klassiekers Waalse Pijl en Luik-Bastenaken-Luik staan op zijn erelijst. En, in 1955 volgt nog het wereldkampioenschap. Ockers wordt daarbij vooral gezien als een tactische en berekenende renner, iets wat hem onder andere tweemaal Tourgroen oplevert. En de bijnaam Le Rusé, de listige.

Maar dan is het 29 september 1956. Op de wielerbaan van het Antwerpse Sportpaleis komt Stanneke ongelukkig ten val. Twee dagen later overlijdt Stan – voluit Constant – Ockers. 36 jaar jong. België en de wielerwereld zijn geschokt. Ockers’ begrafenis trekt tienduizenden belangstellenden.

In gedachten leeft Ockers voort, vooral in België. Met een standbeeld op Les Forges, en een straat in geboorteplaats Borgerhout (district in Antwerpen) als stille getuigen. En voor mij is er het lied, Stanneke van Hugo Matthysen.

Dankuwel!

Wat is er aan de hand? Spelmaker Xavi gebruikte groeifactoren. Net zoals Messi overigens, maar gezien diens lengte is dat niet zo verwonderlijk. Bovendien ...[Lees verder!].]]> Tweet

Vergeet die wereldtitel 1978 nou maar. Daar zat bloed aan de paal, en of Peru nou niet of zeker wel is omgekocht, die titel moeten we niet eens willen. Een feestje na ruim dertig jaar heeft bovendien iets treurigs en de meeste spelers zitten er ook niet echt meer op te wachten. Alleen als het elftal van 78 tegen het Brazilië van 78 gaat spelen met als inzet de vacante wereldtitel, nou vooruit, dan mag het. We hebben ook wel belangrijker zaken om ons druk over te maken. Laat titel van 78 maar in Argentinië blijven, wij willen de titel van 2010. Alsnog. En wel heel snel. Graag nog voordat het komende EK begint. Goed voor het zelfvertrouwen. En Spanje mag dan uiteraard niet meedoen, anders haalt Van Marwijk die finale tegen Duitsland niet.

Wat is er aan de hand? Spelmaker Xavi gebruikte groeifactoren. Net zoals Messi overigens, maar gezien diens lengte is dat niet zo verwonderlijk. Bovendien gebruikte Messi ze op medisch advies. Klein zijn is één, maar zo klein dat je werkelijk opgetild moet worden om een bal te kunnen koppen is iets anders. Daarbij gebruikte de beste voetballer van de wereld ze tot zijn eenentwintigste, de ook in Nederland gebruikelijke grens. Maar Xavi, inderdaad ook niet de allerlangste, gebruikte de middelen later. Geef ze dan gelijk ook aan Sneijder, dat is wel zo eerlijk.

Nog vreemder wordt het als je leest dat ook Nadal groeifactoren kreeg voorgeschreven. Pardon? Als er een tennisser is waarvan we allemaal denken, jongen, spendeer nou wat minder tijd in het krachthonk, dan is het Nadal wel. Want wat doen die groeifactoren? Ze zorgen voor de aanmaak van nieuw weefsel en extra rode bloedlichaampjes.

Alle wielervolgers spitsen nu de oren. Dit lijkt op EPO! En inderdaad, de Nederlandse drugsautoriteit meldt over groeifactoren: “Deze middelen worden geproduceerd via recombinant DNA-techniek en zijn immunologisch en biologisch gelijk of nauw verwant met menselijk EPO.” Op de vele wielerfora zijn de woedende reacties dan ook niet van de lucht. Contador wordt twee jaar geschorst en met terugwerkende kracht worden zijn koersuitslagen geschrapt en voetballers en tennissers gaan niet alleen vrijuit, er wordt zelfs nauwelijks aandacht aan geschonken. Ze moeten altijd onze sport hebben, een beetje dat gevoel.

Hoe begrijpelijk ook, maar het is onjuist. Vraag dat maar eens aan zwemmers, atleten en gewichtheffers. Takken van sport waar de dopingautoriteiten ook bovenop zitten en met grote regelmaat zware straffen worden uitgedeeld. Zelfs Olympische kampioenen zijn niet veilig en ook schaatsers kunnen niet ongestoord hun gang gaan. Maar schaatsen is Nederlandse folklore en zwemmen en atletiek boeit alleen in een Olympisch jaar. Wielrennen, ja, dat boeit, dag in dag uit. Mondiaal.

Waarom voetballers en tennissers dan vrijuit gaan? Er is maar een verklaring mogelijk: zij beoefenen bij nader inzien toch niet zulke grote sporten.

Ik had Rouleur nog nooit gelezen, maar zoiets zeg je niet. Rouleur is namelijk een blad voor mensen met smaak. Zij spreken over Rouleur op dezelfde gedragen toon als zij die het evangelie verspreiden.

Helaas ben ik niet in het bezit van bijzonder veel smaak.

Het beste is zo’n beetje mee te praten met die mensen, zorgvuldig de leugen vermijdend dat je het blad altijd van voor naar achter leest, door bijvoorbeeld zwijgend glimlachend te knikken als de ander op samenzweerderige toon te ‘Rouleur… Jahaaaa…,’ zegt.

(Dit zwijgend knikken werkt ook heel goed bij gesprekken over films-die-je-gezien-moet-hebben-maar-ondanks-alle-goede-voornemens-nog-altijd-niet-gezien-hebt of bij opmerkingen over de laatste editie van The New Yorker. Mensen die dit lezen en denken: ‘Dus hij heeft nog ...[Lees verder!].]]> Tweet

‘God bless Rouleur and all who sail in her.’ Zo sluit de Rouleur-hoofdredacteur zijn voorwoord van de vijfde Rouleur Annual af. Je ziet het de hoofdredacteur van Wieler Revue nog niet doen: zijn blad en haar lezers zegenen. En toch: vreemd is het niet.

Ik had Rouleur nog nooit gelezen, maar zoiets zeg je niet. Rouleur is namelijk een blad voor mensen met smaak. Zij spreken over Rouleur op dezelfde gedragen toon als zij die het evangelie verspreiden.

Helaas ben ik niet in het bezit van bijzonder veel smaak.

Het beste is zo’n beetje mee te praten met die mensen, zorgvuldig de leugen vermijdend dat je het blad altijd van voor naar achter leest, door bijvoorbeeld zwijgend glimlachend te knikken als de ander op samenzweerderige toon te ‘Rouleur… Jahaaaa…,’ zegt.

(Dit zwijgend knikken werkt ook heel goed bij gesprekken over films-die-je-gezien-moet-hebben-maar-ondanks-alle-goede-voornemens-nog-altijd-niet-gezien-hebt of bij opmerkingen over de laatste editie van The New Yorker. Mensen die dit lezen en denken: ‘Dus hij heeft nog nooit The New Yorker gelezen?! Hoe vaak heb ik het niet met hem over de laatste editie van The New Yorker gehad?!’ moeten goed weten dat ik nooit daadwerkelijk gezégd heb dat ik The New Yorker lees. En bovendien verdenk ik veel van die mensen ervan óók nooit The New Yorker te lezen. Zo gaat dat, met beleefdheid en decorum).

Als iemand vroeg of ik Rouleur kende, zei ik ook altijd ‘Jahaa…’ want ik had al zo vaak over het blad horen praten dat het leek alsof ik al jaren een abonnement had.

Nou goed, het Rouleur Jaarboek dus. Deel 5 alweer (hier zou je uit kunnen opmaken dat ik de eerste vier delen ook gespeld heb en op een speciale plek in mijn kast heb staan, maar letterlijk gezégd heb ik het niet), een boek van forse afmetingen, uitermate geschikt voor uit de kluiten gewassen koffietafels. Geheel in de huisstijl van het tijdschrift, staat op het omslag alleen de naam, temidden van strakke lijnen en stemmige kleuren. Rouleur is een internationale, tot in de puntjes gestylede variant van De Muur: literaire verhalen over de wielersport, afgewisseld met foto’s die vooral de achterkant van de koers tonen.

In het jaarboek draait het voornamelijk om de foto’s, die worden ingeleid met korte artikelen van de top van de Angelsaksische wielerjournalistiek.

Dan die foto’s. Je zou kunnen zeggen: ze spreken voor zich, of: je moet ze zien.
Je zou er ook hele romancycli over kunnen volschrijven.

Het beste kun je er naar kijken. Je moet ze lezen, zoals je een boek leest. Eén voordeel: deze beelden kennen geen begin, geen eind. Ze zijn een vliegwiel dat voortdurend nieuwe verhalen opdraait.

De eerste serie is er een over gesloten bergpassen. Voor duizenden toerfietsers is geen berg te hoog, maar het eenvoudige verbodsbord of de kale slagboom maken van een onbenullig heuveltje opeens een onneembare hindernis.

Achter het verboden terrein gaapt het grote niets.

Soms ligt er rotzooi op het asfalt, of manshoge sneeuwhopen. Je kunt niet verder, de overwinning op jezelf, in de vorm van een top die in de verte oprijst uit de mist, kan onmogelijkheid behaald worden.

Omkeren aub.

Een volgende reeks foto’s toont de nachtelijke wereld van de zesdaagsen.

Danilo Hondo die zijn indrukwekkende bundels spieren rekt en strekt in een soort veredelde bezemkast op het middenterrein.
Kunstlicht dat lange, grillige schaduwen maakt op de houten latten van de baan.
Renners die boeken lezen, renners die koffie drinken. In het oog van de storm heerst een bedrieglijke stilte.
Dikke mannen op lawaaiige derny’s.
Het moment van de aflossing.
Beelden die tegelijk stilstand en snelheid suggereren, lawaai en geluidloosheid.
Zes dagen van wonderschone tegenstellingen.

Er zijn vooral ook veel series van momenten net voor of net na de koers. Momenten van verstilling, vastgelegd door fotografen die het kleine gebaar niet schuwen.

Drie flessen champagne op een leeg podium.
Lage namiddagzon op bruine Euskaltel-benen.
Een Euskaltel-renner zoenend met een meisje. Ze draagt een gebloemd bloesje.
Nóg een Euskaltel-renner, nu met een ander meisje. Dit vriendinnetje is gehuld in een afgeknipte spijkerbroek die haar sprinterdijen onthult.
Het zijn mooie meisjes, die van de renners van Euskaltel.
Supporters die bezig zijn de naam van hun favoriet op de weg te kalken.

Een maanlandschap, een foto die doet denken aan het omslag van de oude drukken van De Renner, van Tim Krabbé. Kolossale leegte die een eenzame renner verbergt.

Er zitten ook minder interessante series tussen, zoals die van de stakende Italianen die het Giropeloton de weg versperren. Steeds een ander, steeds dezelfde zonovergoten woede. Wat de fotograaf hier wilde uitdrukken, wordt niet helemaal duidelijk.

Evenmin duidelijk is de bijzonderheid van de beelden die het cycling in de States tonen. Mooie foto’s, dat zeker, maar als ze iets duidelijk maken, is het dat Westers wielrennen overal ongeveer hetzelfde is.

Je hebt de blik nodig om het Rouleur Jaarboek te lezen. Het is dezelfde blik die je gebruikt voor De Muur, voor de foto’s van Timm Kölln en de columns van Peter Winnen en Wilfried de Jong. Het is de blik die je nodig hebt om het wielrennen te bezien zoals het bedoeld is, als een reusachtig vergeetboek van verhalen waar geen einde aan komt. Of je moet houden van de torso van Fabian Cancellara, uitgesmeerd over twee fullcolour pagina’s. Paar minuten naar die foto kijken en je kunt voortaan zeggen dat je Rouleur gelezen hebt.

Da’s ook wat waard, in bepaalde gezelschappen.

Het is duidelijk, het wordt tijd voor de eerste klassiekers. En toch komt de Omloop te vroeg dit jaar.

Volgens de Spanjaarden zijn we helemaal loco dat we in dit weer over die rottige wegen gaan rijden. Dat mag zo zijn, maar de zeges van Langeveld in een kletsnatte Omloop en Traksel in een steenkoude Kuurne-Brussel-Kuurne bewijzen dat we met veel plezier kunnen koersen in dit hondenweer.

Maar dan moet het wel maarts hondenweer zijn en niet decemberachtig vriesweer. De ideale aanloop naar het nieuwe wielerseizoen is ...[Lees verder!].]]> Tweet

Die koppen van Nys, Pauwels en Albert zijn we kotsbeu. Het wordt weer tijd voor koersen waar ook andere nationaliteiten meedoen voor de prijzen. Hoe zien al die nieuwe tenues eruit, welke ploeg heeft de mooiste fiets in het peloton? Wie heeft er te lang aan de kerstmaaltijd gezeten, hoe mager is Kenny van Hummel wel niet? En hoe staan Thomas Dekker en Alejandro Valverde ervoor?

Het is duidelijk, het wordt tijd voor de eerste klassiekers. En toch komt de Omloop te vroeg dit jaar.

Volgens de Spanjaarden zijn we helemaal loco dat we in dit weer over die rottige wegen gaan rijden. Dat mag zo zijn, maar de zeges van Langeveld in een kletsnatte Omloop en Traksel in een steenkoude Kuurne-Brussel-Kuurne bewijzen dat we met veel plezier kunnen koersen in dit hondenweer.

Maar dan moet het wel maarts hondenweer zijn en niet decemberachtig vriesweer. De ideale aanloop naar het nieuwe wielerseizoen is een ijskoud december, met nog wat naweeën in januari. Dan een wisselvallig februari (waarbij we die koppen van de veldrijders toch niet meer hoeven te zien dankzij de modder) waarna de Omloop mag komen.

Twee weken geleden hadden we de Elfstedentocht kunnen schaatsen. Het schaatspak is nog niet eens uit de was of er wordt alweer gefietst. Te vroeg dus. De klassiekers worden leuker als de toerist zelf de eerste trainingskilometers heeft gemaakt. Nu schijnt de zon, maar flikker je nog in iedere bocht op je smoel dankzij dat bevroren plasje. Dit zijn de weken voor onbetekenende koersen in Zuid-Spanje en vage landen. De Omloop valt te vroeg op ons dak, zomaar uit het niets.

Opschorten dus, dit is heel slecht voor de beleving. Wielrennen is toch ook emotie? Daarom harde maatregelen, dit jaar geen Omloop en Kuurne-Brussel-Kuurne, goedendag en tot ziens (om met Mart te spreken, die ook pas in mei op een rijtje heeft wie er in welke ploeg rijdt), tot op 17 maart in Milaan. De Spanjaarden hebben voor een keertje gelijk.

De laatste jaren fietst hij voor wat kleinere teams, dit jaar voor Koopmans. En overwinningen? Dennis zegevierde vorig jaar in Huijbergen, en z’n derde plek in de Grote 1 Mei-prijs van Hoboken in 2008 mag er ook zijn. Wielrennen doet fietsenhersteller Dennis (tegenwoordig) vooral voor de lol. Dit jaar wil hij, valt te lezen op de site van Koopmans ‘Een constant jaar rijden en zo proberen om een uitschieter eruit te halen!’. En: ‘ Vooral plezier ...[Lees verder!].]]> Tweet

Dit is één van de zes Kredertjes. De een wat fanatieker cq professioneler dan de ander maar allemaal wielrenners. Zes neven uit Zevenhuizen (Zuid-Holland). Dennis, hier afgebeeld, is  de oudste van het zestal (maandag wordt hij 25). In 2008 en 2009 komt hij uit voor het continentale team Van Vliet, waar hij collega is van onder andere Johnny Hoogerland en Joost van Leijen. Echt doorbreken doet Dennis niet en aan het einde van 2009 moet hij dan ook vertrekken bij Van Vliet.

De laatste jaren fietst hij voor wat kleinere teams, dit jaar voor Koopmans. En overwinningen? Dennis zegevierde vorig jaar in Huijbergen, en z’n derde plek in de Grote 1 Mei-prijs van Hoboken in 2008 mag er ook zijn. Wielrennen doet fietsenhersteller Dennis (tegenwoordig) vooral voor de lol. Dit jaar wil hij, valt te lezen op de site van Koopmans ‘Een constant jaar rijden en zo proberen om een uitschieter eruit te halen!’. En: ‘ Vooral plezier in het wielrennen hebben’.

Bekender dan Dennis is inmiddels zijn neef Michel Kreder, prof bij Garmin en een week geleden winnaar van twee ritten in de Ronde van Middellandse Zee. Michels broertje Raymond (neo-prof bij hetzelfde Garmin) zag Michel winnen. Jongste broer Stefan is 15 en nieuweling. Ook Dennis heeft twee jongere fietsende broers: Wesley (Rabobank, continental team) die graag prof wil worden en diens tweelingbroer Sander (Koopmans) die net als Dennis vooral fietst omdat hij het leuk vindt.

Op deze dag zou de ‘zaak-Riccò’ behandeld worden voor het tribunaal van het Italiaanse anti-dopingbureau en zou hij voor eeuwig uit het peloton verbannen worden. Althans dat was de hoop van velen. Over Riccò, zijn daden en zijn gedrag is immers al veel gezegd en geschreven en over het algemeen niet bijster positief. Wielrenners, journalisten en fans buitelen over elkaar heen om het misselijkmakende gedrag van de Cobra (de bijnaam die hij zichzelf toebedeelde) te veroordelen. Woorden schieten te kort om uiting te geven aan de collectieve gevoelens van afkeer. Voor altijd schorsen die hap! Hij is gek en moet een goede psychiater zoeken!

Helaas, overvloedige sneeuwval gooide roet in het eten. Ook ...[Lees verder!].]]> Tweet

Op 3 februari jl. zou er dan eindelijk duidelijkheid komen over de toekomst van Riccardo Riccò. Een schorsing van 12 jaar. Dat was de eis die het Italiaans Olympisch comité (CONI) neergelegd had om het enfant terrible van de wielersport te straffen voor zijn vermeende wandaden.

Op deze dag zou de ‘zaak-Riccò’ behandeld worden voor het tribunaal van het Italiaanse anti-dopingbureau en zou hij voor eeuwig uit het peloton verbannen worden. Althans dat was de hoop van velen. Over Riccò, zijn daden en zijn gedrag is immers al veel gezegd en geschreven en over het algemeen niet bijster positief. Wielrenners, journalisten en fans buitelen over elkaar heen om het misselijkmakende gedrag van de Cobra (de bijnaam die hij zichzelf toebedeelde) te veroordelen. Woorden schieten te kort om uiting te geven aan de collectieve gevoelens van afkeer. Voor altijd schorsen die hap! Hij is gek en moet een goede psychiater zoeken!

Helaas, overvloedige sneeuwval gooide roet in het eten. Ook in Italië werden wegen onbegaanbaar en lag het openbare leven lam. Hierdoor waren belangrijke adviseurs niet in staat om op tijd bij de zitting te verschijnen en vanuit hun expertise de zaak te belichten. De zitting werd tot nader orde uitgesteld.

Gevolg is dat Riccardo Riccò nog steeds niet geschorst is en nog altijd op de loonlijst staat van de Kroatische continentale wielerploeg Meridiama Kamen. Wat mij betreft blijft dat zo, wordt Riccò niet geschorst en keert hij snel terug in het peloton. Ik besef dat niet veel mensen deze mening zullen delen, zeker niet wanneer echt bewezen wordt dat hij zichzelf met een ‘doe-het-zelfpakketje’ injecteerde met verrijkt bloed. Toch blijf ik hopen en wel om de volgende redenen:

De wielersport heeft Riccò nodig

Zonder duivel geen God en zonder boeven geen helden. Al vanaf het eerste moment dat de mensheid zichzelf vermaakt met verhalen, is de strijd tussen goed en kwaad een grote inspiratiebron. Robin Hood zonder de Sheriff of Nottingham, Rood Kapje zonder de grote Boze wolf en Goede Tijden Slechte Tijden zonder Ludo Sanders. Wat zou het saai worden. Goed heeft kwaad nodig, of je het nou leuk vindt of niet.

En zo is het ook in de sport. Riccò in een peloton betekent strijd. Geen enkele ploegleider hoeft zijn pupillen te motiveren, wanneer de naam van Riccardo Riccò de startlijst siert. Vooral als hij ook nog eens voorafgaand aan de koers al die collega’s tot op het bot beledigd heeft. Ze zullen er in vliegen als nooit tevoren. Strijd vanaf de start tot aan de meet. Wandeletappes behoren voorgoed tot het verleden. Het zal nooit meer rustig zijn in het peloton. Het is koers in optima forma! Voor volgers een zegen.

Hij kan echt wel fietsen

De demarrage die Riccò plaatste op de col d’Aspin in de negende etappe van de Tour de France 2008 getuigde van grote, grote klasse. De mooiste demarrage ooit! Al dekt het woord demarrage niet helemaal de lading; het was een explosie, een bombardement! Tegenstanders stonden stil en werden gedegradeerd tot wielertoeristen. Oké, hij werd een beetje geholpen door het wondermiddel Cera, maar laten we wel wezen: stop mij vol met Cera en ik demarreer nog steeds als een landbouwtractor in zompige klei. Hij heeft dus echt wel talent. Zijn prestaties voorafgaand aan zijn eerste schorsing bewijzen dat: twee ritzeges en het puntenklassement in de Tirreno- Adriatico 2007 en in datzelfde jaar ook nog de 15^e etappe in de Giro d’Italia. Het jaar daarop won hij zelfs twee etappes in de Giro en eindigde hij als tweede achter winnaar Alberto Contador. Het is duidelijk: Riccò is geen koekenbakker!

Riccò draagt bij aan de mondialisering van de wielersport

Het feit dat Riccò tekende bij de Kroatische wielerploeg bewijst dat hij verder kijkt dan zijn neus lang is en dat hij de mondialisering van de wielersport een warm hart toe draagt. En in plaats hem daarvoor te eren, wordt meesmuilend gesproken over een dubieus Oost-Europees wielerploegje, dat zo fout is dat het zelfs Riccò weer in het zadel helpt. Hoezo bevooroordeeld? Zo kan hij het dus nooit goed doen. Het feit dat hij gaat rijden in Kroatië kan een impuls betekenen voor het wielrennen in Oost- Europa. En dat past toch in de mondialiseringsdroom die de heren bestuurders van de UCI voor ogen hebben!

Natuurlijk zijn er ook tegengeluiden. Riccò is een gebruiker is de meest gehoorde. Mee eens, ontkennen kan ik dat niet. Maar in een sport waarin de uitslag van de Tour de France na 10 jaar nog kan wijzigen, vind ik dat niet heel erg zwaar wegen. Een ander argument is dat hij tegen zichzelf in bescherming genomen moet worden. Kan ik me ook in verplaatsen. Maar in een wereld waarin we op televisie kijken naar zwakbegaafde mensen die auditie doen in een talentenjacht en hele gezinnen dikkerds in ondergoed voor de camera op een weegschaal zetten, vind ik dat ook geen doorslaggevend argument meer.

Mocht de hele affaire verkeerd uitpakken voor Riccò, en die kans is groot, dan gaat hij op zoek naar een nieuwe carrière. Zijn voorkeur heeft hij al uit gesproken: barman. En dan kom ik bij het allergrootste argument om Riccò weer tussen de wielen te wensen. Stelt u zich eens voor. U bent met uw gezinnetje lekker op vakantie in Italië. In een toeristische badplaats besluit u op een terrasje wat te gaan drinken. Voor u en uw partner een overheerlijke cappuccino en voor de kids wat fris. Het terras is nog lekker leeg en u betreedt de gelegenheid om bij de bar wat te bestellen. De barman zit op zijn knieën met zijn rug naar u toegekeerd. Even wat opruimen. Hij reageert op uw bescheiden kuchje en draait hij zich om, het is…

Gezellig hoor, vakantieman!

De ouders van Jaanus Kuum werken allebei aan de lopende band, in de grootste fabriek van Tallinn. Het is midden jaren tachtig, de Sovjetunie wankelt maar is nog niet gevallen. Als ze thuiskomen van hun werk, is hun zoon vaak nog op pad. Trainen.

Hij is nog geen twintig jaar, maar verdient al meer dan zijn beide ouders bij elkaar. Een luxe-leven, voor Estse begrippen, maar Jaanus weigert genoegen te nemen met de status quo die het leven in Tallinn betekent. Hij wil beter worden, zich meten met de renners die hij slechts van televisie kent.

Tijdens zijn reizen met de nationale ploeg proeft hij van de wereld aan de andere zijde van het IJzeren Gordijn. De vrije wereld. Het Westen.

Zijn besluit om met zijn fiets en zijn talent de wereld in te trekken staat al lang vast. Hij spreekt er voorlopig met niemand over; de autoriteiten zullen het hem immers nooit toestaan.

Een ...[Lees verder!].]]> Tweet

Jaanus Kuum (2 oktober 1964 – 26 augustus 1998)

De ouders van Jaanus Kuum werken allebei aan de lopende band, in de grootste fabriek van Tallinn. Het is midden jaren tachtig, de Sovjetunie wankelt maar is nog niet gevallen.
Als ze thuiskomen van hun werk, is hun zoon vaak nog op pad. Trainen.

Hij is nog geen twintig jaar, maar verdient al meer dan zijn beide ouders bij elkaar. Een luxe-leven, voor Estse begrippen, maar Jaanus weigert genoegen te nemen met de status quo die het leven in Tallinn betekent. Hij wil beter worden, zich meten met de renners die hij slechts van televisie kent.

Tijdens zijn reizen met de nationale ploeg proeft hij van de wereld aan de andere zijde van het IJzeren Gordijn. De vrije wereld. Het Westen.

Zijn besluit om met zijn fiets en zijn talent de wereld in te trekken staat al lang vast. Hij spreekt er voorlopig met niemand over; de autoriteiten zullen het hem immers nooit toestaan.

Een eerste, hoogst geheime poging om te deserteren uit de Sovjetstaat mislukt. Wanneer hij met de staatsamateurs een wedstrijdje in Oostenrijk rijdt, spreekt hij met ploeggenoot Urmas Karlsson af om in het holst van de nacht de jeugdherberg waar ze verblijven te ontvluchten.

Op het moment suprème haakt Karlsson echter af, het avontuur trekt hem opeens minder dan zijn warme bed. Jaanus besluit hem een volgende keer niet meer in vertrouwen te nemen.

Die volgende keer volgt al enkele weken later, als Kuum en zijn ploegmaats de amateurronde van Denemarken rijden. ’s Nachts, als Urmas Karlsson slaapt, klimt hij uit het raam van het rennershotel en verdwijnt in de duisternis. Met een bundeltje kleren en zijn racefiets als enige bagage glipt hij nog diezelfde nacht de grens over naar Noorwegen. Daar, in Oslo, wonen zijn grootouders van vaderskant, de oude Kuums.

Nog datzelfde jaar – 1984 – krijgt hij het Noors staatsburgerschap toegewezen en weer een jaar later wordt hij ontdekt als hij in een belangrijke Franse amateurwedstrijd het peloton vernedert op de befaamde Mont Faron. Dáár, net buiten Nice, noteren alle Franse ploegleiders zijn naam in hun boekjes. Kuum, onthouden die man.

In 1986 debuteert Jaanus als professional bij de grote Toshiba-ploeg van LeMond en Hinault. Hij verhuist naar Frankrijk en leeft er het leven van een echte prof. Iedere avond gaat hij stipt om negen uur naar bed, hij leest uitsluitend boeken en tijdschriften over wielrennen en traint zich bijna ongans. Ondanks een paar goede resultaten in het begin, breekt zijn arbeidsethos hem echter al snel op. Hij is vaak geblesseerd, moe, ziek en vooral eenzaam. Er wordt openlijk getwijfeld aan zijn mentale gesteldheid en Jaanus vertrek naar Vlaanderen, om er in de wonderlijke ADR-ploeg te gaan fietsen. Daar, in Sint-Niklaas, ontmoet hij ploegleider José de Cauwer, die een zwak voor hem opvat. Vaker nog dan in zijn ruime appartement in het centrum is Jaanus bij de De Cauwers. Met name de dochter van de ploegleider, Nanouk, is gek op de zwijgzame stamgast. De 3-jarige besluit al haar poppen Jaanus te noemen.

Nu De Cauwer hem zo vaak om zich heen heeft, ziet hij ook het amateurisme waarmee Kuum zich denkt te kunnen voorbereiden op grote afspraken. Zo gaat hij – enkele dagen voor een belangrijke wedstrijd – vaak dertig of veertig kilometer hardlopen. Of nog langer, als hij zich goed voelt. Het verleidt Eddy Merckx tot de uitspraak dat Kuum ooit de Tour kan winnen, mits goed begeleid.

In zijn hoofd is Kuum echter absoluut geen Tourwinnaar. Hij denkt veel aan zijn familie in Tallinn, die hij sinds zijn vertrek nooit meer heeft gezien, die hij zelfs nooit meer heeft gesproken. Ze zullen intussen vast weten hoe het hem vergaat, maar hoe het met hen gaat, weet hij niet. Hij heeft ze een ansichtkaart gestuurd toen hij bij zijn grootouders aankwam, maar of die ooit is aangekomen, betwijfelt hij.

De sombere gedachten blijven hem bezoeken, ook in Sint-Niklaas. Op de vlucht voor zijn eigen demonen verhuist hij naar Monaco. Hij gaat er wonen met zijn vrouw Maria. Daar, in het poenerige ministaatje, eindigt in 1993 zijn wielerloopbaan. Een automobilist snijdt een rotonde links af en ramt de trainende Kuum frontaal. De blessures zijn te ernstig om te denken aan het voortzetten van zijn carrière. Enkele maanden later bezoekt hij voor het eerst sinds 1984 zijn ouders, samen met Maria.

Gesterkt door het hernieuwde contact met zijn familie, begint Jaanus Kuum helemaal opnieuw. Hij en Maria gaan wonen in de Verenigde Staten, alwaar hij zich zal gaan bezighouden met het importeren van racefietsen.

Het wordt een grandioze mislukking. De zaak gaat al snel failliet en het huwelijk tussen Jaanus en Maria loopt op de klippen. Ergens in die periode moet de oud-wielrenner met de lange benen begonnen zijn met drinken.

In 1998 keert Kuum terug naar Estland. Daar ziet zijn familie een gebroken man, iemand die alles had maar het door zijn vingers heeft laten glippen. Hij vertelt zijn opa – die inmiddels is teruggekeerd naar zijn geboortegrond – dat hij opnieuw wil beginnen, vanaf nul. Terug naar de plek waar alles begon.

De volgende dag is hij dood. Het leven, dat hem eerst zoveel gegeven heeft, pakte alles ook weer af.

En voilà, het mag nu openlijk gezegd worden: hetiskoers.nl is het meest succesvolle en gezelligste Nederlandstalige wielerblog ter wereld. En dat mag gevierd worden. Natuurlijk spreekt iedereen dat op 1 april 2012 nog eens in (goed) gezelschap uit (want is iedereen welkom om de Ronde van Vlaanderen te beleven op groot scherm. Bovendien drinken we een pils op de koers en steunen we Warchild).

Maar er is meer.