Sagan en de Vloek van de Regenboogtrui

By |vrijdag 26 februari 2016|

regenboogtruiIn het wielrennen kent bijna iedereen de mythe van de Vloek van de Regenboogtrui: de wereldkampioen die na het aantrekken van zijn veelkleurig hesje een jaar lang pech kent, niets meer presteert. Vraag is; zal flamboyante wereldkampioen Peter Sagan hetzelfde overkomen in de komende weken? En bestaat er een vloek van de regenboogtrui? Mijn antwoord: nee, en nee.

Een wereldkampioen is bevoorrecht om een jaar lang in de onderscheidende regenboogtrui te mogen koersen. De hele wereld ziet daardoor in 1 oogopslag dat dit een renner van uitzonderlijke klasse is. Dat is een prachtige erkenning, maar wel een met een keerzijde. Want doordat iedereen een jaar lang zijn ogen op de renner richt die één dag de beste was (op het WK dus), komt er meer druk op hem te staan. Alle collegae weten dat dit iemand is om rekening mee te houden; om niet te laten ontsnappen. Het publiek verwacht meer van de drager van de witte trui met de regenboog, en de sponsor niet minder.

Het is een bekend psychologisch verschijnsel dat een topsporter die onder druk komt te staan, minder gaat presteren, door bijvoorbeeld te gaan overtrainen, of ook wel door meer risico’s te nemen en daardoor eerder fouten te maken (en dus bijvoorbeeld eerder ten val te komen). De Vloek van de Regenboogtrui is dan dus niet het mythische verschijnsel zoals dat vaak beschreven wordt, maar komt in feite neer op de psychologie van een wielrenner die een jaar lang onder hoge druk moet koersen.

Niet iedere renner uit het verleden leed overigens onder de Vloek. Dat de overtuiging van het bestaan ervan zo hardnekkig in stand gehouden wordt, heeft waarschijnlijk vooral te maken met een ander psychologisch verschijnsel: de confirmation bias. Deze komt erop neer dat mensen geneigd zijn om informatie die in lijn is met wat ze verwachten of waar ze in geloven, veel beter onthouden dan informatie die daar niet in lijn mee is. Waarschijnlijk is het daarom redelijk eenvoudig om met namen te komen van renners die onder Vloek van de Regenboogtrui leden, maar niet van renners bij wie dat niet het geval was.

Ik verwacht dat Sagan een van de coureurs is bij wie de Vloek niet opgaat. Hij is namelijk juist iemand die aangetoond heeft uitstekend onder druk te kunnen koersen. Werd hij bijvoorbeeld niet uitgerekend wereldkampioen op een moment dat iedereen veel van hem verwachtte? En de grote druk waar sponsor Oleg Tinkov de Slowaak regelmatig mee confronteert, heeft ook geen nadelige invloed op hem. Als er al een effect is, lijkt hij er eerder beter van te worden. Zoals binnen Nederland dat overigens ook bij Tom Dumoulin het geval is.

Nee, Sagan zal in 2016 gewoon goed presteren. Tenzij de Vloek van de Regenboogrui toch bestaat natuurlijk, en een onzichtbaar zevenkoppig monster hem ten val brengt. Al is daarvoor een motard afdoende.

 

De Verborgen MotorIn 2015 verscheen het boek De verborgen motor: over de psychologie van het wielrennen bij uitgeverij Prometheus Bert Bakker. In dit boek wordt op een toegankelijke manier ingegaan op de belangrijkste psychologische aspecten van de wielersport, aan de hand van voorbeelden van wedstrijden als de Giro, Tour en Parijs-Roubaix. Dit artikel is gerelateerd aan het boek, maar werd speciaal voor Hetiskoers geschreven.

Martijn Veltkamp

Martijn Veltkamp

Martijn Veltkamp (1980) is psycholoog, francofiel en cyclofiel. Het liefst combineert hij deze drie passies. Zo verscheen in juni 2015 zijn eerste boek 'De verborgen motor, over de psychologie van het wielrennen'. Maar ook rijdt hij graag op zijn Ducati racefiets (een vermomde Bianchi) over Franse wegen. Zie ook www.martijnveltkamp.nl.
Martijn Veltkamp

Related Post

3 Comments

  1. Marco Hendriks 26/02/2016 at 09:09 - Reply

    Goed verhaal. Ook het boek De Verborgen Motor van Martijn Veltkamp een regelrechte aanradert. Ademloos en in één spreekwoordelijke ruk uitgelezen.

  2. Jurgen van Teeffelen 16/08/2016 at 12:39 - Reply

    Grappig Martijn. Ik was op de site op zoek naar mijn begin dit jaar geschreven blog over de ‘vloek van de regenboogtrui’ in relatie tot Sagan (http://hetiskoers.nl/de-regenboogtrui-zit-peter-sagan-even-niet-zo-lekker/) en kwam jouw ‘voorspelling’ tegen. Jouw inschatting was de juiste: Sagan presteert erg goed met de trui om zijn schouders, van een vloek is weinig te merken bij hem. Het wetenschappelijk artikel waar ik naar verwijs in mijn blog trekt ook de conclusie dat ‘de vloek’ meer op beeldvorming dan op feiten is gestoeld.

  3. Martijn 16/08/2016 at 17:21 - Reply

    Komt inderdaad mooi uit he ;). Dank voor je bericht Jurgen, had je stuk niet gezien. Mooi, dat wetenschappelijk artikel kende ik niet, geinig dat daar een hele analyse op gedaan is!

Geef een reactie