Waarom het niet erg is dat de Muur verdwijnt

By |maandag 19 september 2011|

In maart 2005 publiceerde ik een tekst in het tijdschrift De Muur, daarin pleitte ik, toen al, voor Oudenaarde als aankomstplaats van de Ronde van Vlaanderen. De consequentie daarvan was dat men De Muur van Geraardsbergen niet meer in het parcours kon opnemen. Een redacteur van dat blad tikte me amicaal op de schouders en zei dat het verbannen van die helling een onzinnige stelling was. Niet te realiseren en een aderlating voor de koers, woorden van die strekking. Enfin, gewoonweg een belachelijk idee. Maar goed, vervolgde hij, een beetje reuring is nooit weg. Publiceren die handel.

Twee jaar later was ik te gast in het Centrum voor de Ronde van Vlaanderen, te Oudenaarde. Mijn oprechte overtuiging dat die stad de enige plek kan zijn waar de Ronde mag aankomen werd instemmend onthaald. Tot ik alweer tot de conclusie kwam dat dan voor De Muur geen plaats meer is. Dat werd als godslasterlijk ervaren. Er kwam overduidelijk afkeurend gesis uit de zaal, bij de borrel achteraf werd ik daarover ook nog eens ferm toegesproken.

Duidelijke zaak: indien het ooit zover zou komen dan zou dat voor de nodige ophef zorgen.

En zie: de organisatie van de Ronde is nauwelijks overgenomen door wonderboy Wauter Vandehaute en al mijn wensen worden verhoord: Oudenaarde aankomstplaats en de Muur van Geraardsbergen weg uit het parcours. Voor mij was het een heuglijke dag toen ik dat nieuws vernam. Niet dat Vandenhaute mij een plezier wilde verschaffen, die mens kent mij niet. Het was wel hartverwarmend dat ik niet alleen stond in mijn stelling: de Ronde moet grondig worden aangepakt. Het is waarschijnlijk wel zo dat zijn motivatie iets meer met financiën te maken heeft dan met mijn overtuiging. Men heeft het dan over VIP-tenten langs het parcours, een middel om de winst te maximaliseren.

Maar dat is een totaal andere kwestie.

Laat ik het over het sportieve aspect van die beslissing hebben.

Het nieuws sloeg in: heel Vlaanderen in rep en roer en, in een vlaag van zeldzame verbondenheid, ook nog eens iedereen in Nederland, met een mening over het wielrennen. Ze zijn het roerend met elkaar eens, zoiets beleef je ook niet alle dagen.

KapelmuurWat is er nu eigenlijk aan de hand? Is dat erg, dat het parcours is veranderd? Blijkbaar wel, want dat de Muur van Geraardsbergen niet meer in het parcours is opgenomen, daar kregen al die wielerliefhebbers bijna ter plekke een hartinfarct van. Want ja, die Muur dat is de ziel van de koers, daar ontplooit zich de wedstrijd definitief. Die Muur is, jazeker, het symbool van het Vlaamse wielrennen – indien niet, dan toch wel van de Ronde van Vlaanderen.

Dat symbool werd in 1950 voor het eerst opgenomen, daarna nu en dan eens links gelaten, pas halverwege de jaren zeventig werd de helling definitief opgenomen – vanaf 1981 werd aan de beklimming van de Muur ook die van de Kapelberg toegevoegd, niet eerder. Voor veel wielerliefhebbers is dat blijkbaar hun hele leven. Een echte scherprechter werd de Muur van Geraardsbergen pas vanaf 1985, toen de plaatselijke omloop te Meerbeke werd geschrapt. Om het kort te zeggen: de Muur heeft pas belang gekregen vanaf 1985, al die jaren daarvoor was het er ofwel niet, ofwel een hobbel in het parcours, weliswaar lastig, maar toch: een hobbel.

Maar goed, die Muur is nu geschrapt en aan de vele reacties is het wel duidelijk te merken dat de wielerliefhebber geschokt is tot in zijn tere ziel. Dat is niet om mee te lachen, zoiets.

Er worden veel redenen aangehaald om de Muur in het parcours te laten zitten. Helaas, al die redenen vallen onder de noemer van valse romantiek, gesteund door misplaatste journalistieke verzinsels.

Eén. Hier en daar valt de term nostalgie. Los van het gegeven dat nostalgie een slechte raadgever is het niets anders dan een idealiserend terugverlangen naar dat wat geweest is. Tot waar in de tijd moet men teruggaan, met dat verlangen? Naar de periode dat er helemaal geen Muur van Geraardsbergen in het parcours was opgenomen en men enkel drie hellingen opreed, bekend als de Drie Kamelen – waaronder de Kwaremont (niet de oude, maar de geasfalteerde) en de Edelareberg. Tiens, die twee hellingen zijn al in geen eeuwigheid meer opgenomen in het parcours. Niemand die daar een nostalgisch verlangen naar koestert.

Twee. Een ander heeft het over de ziel van de wedstrijd. Ook hier een tja, wat is dat dan ‘de ziel’? Als er al een ziel van de Ronde van Vlaanderen is, dan vindt men die overal langs de wegen, en zeker vanaf het moment het peloton zich via de Zwalmstreek naar de Vlaamse Ardennen rijdt. De Muur maakt wel deel uit van die ziel, maar dat is het dan ook: een deel.

Drie. Nog een ander heeft het over het feit dat de Muur een scherprechter is, maar die rol kan zonder enig probleem worden overgenomen door een andere helling in de buurt van de finish te plaatsen. Dat hoeft niet de Muur te zijn.

Vier. De Ronde van Vlaanderen begint op de Muur. Dat is natuurlijk helemaal flauwekul: de Ronde van Vlaanderen begint bij het begin.

Met andere woorden: elk argument om die fameuze helling in het parcours te laten is gebaseerd op zeer discutabele en sentimentele redenen.

Blijkbaar is het zo dat de meesten onder ons niet houden van enige vorm van verandering. Deze generatie vereenzelvigt de Ronde van Vlaanderen met de Muur, een vorige deed dat met de Kwaremont

[nogmaals: de geasfalteerde], of de aankomst in het Kuipje van Gent. Een volgende generatie zal de Ronde vereenzelvigen met de aankomst te Oudenaarde en de Paterberg als laatste helling. Net zo niemand nog denkt aan de Boulevard de la Sauvenière te Luik. Of de betonnen piste van Rocourt. Of de Via Roma te Sanremo, die is toch nog maar een paar jaar geleden geschrapt? Wie denkt nu nog aan die fontein? Zoals ik zei: sentimentele redenen en het sentiment wordt weggespoeld na een of twee edities.

Niet al te veel zeuren, dus.

Niemand heeft aandacht voor de toch wel allergrootste verandering: de aankomst is verplaatst van Meerbeke naar Oudenaarde. Dat schijnt de gemiddelde wielerliefhebber nauwelijks te deren. Als die Muur van Geraardsbergen maar in het parcours blijft zitten, dan zal het hem worst wezen waar die wedstrijd aankomt.

Kijk, en dat is nu de hele kern van de zaak: als de Ronde van Vlaanderen aankomt te Oudenaarde, dan kan die Muur niet in het parcours worden opgenomen. Nu ja, het kan wel maar dan moet men hem langs de andere kant oprijden om vervolgens een levensgevaarlijke afdaling aan te vatten. En dat op minimaal ruim veertig kilometer van de finish. Gekkenwerk, daarover zullen we het wel eens zijn.

Blijft de vraag over, waarom moet die finishplaats nu worden veranderd? In de eerste plaats omdat de Ronde van Vlaanderen moet aankomen in een stad met historische wortels – dat kan Gent zijn, of Brugge. Maar die twee laatste steden hebben nu eenmaal als nadeel dat ze veel te ver verwijderd zijn van wat men, als die term dat toch moet gebruikt worden, de ziel van Vlaanderen noemt: de Vlaamse Ardennen, de plek waar de finale van de wedstrijd zich afspeelt. Dat is nu eenmaal altijd het grote probleem geweest: Meerbeke, dat ligt ergens in een uithoek en is nog nauwelijks Vlaanderen te noemen. Dat zullen ze daar wel niet graag horen, maar het is wel zo. Nu ja, ze hadden op twaalf kilometer daar vandaan dan wel de Muur van Geraardsbergen liggen, dat maakte iets goed. Vooruit, er was nog de Bosberg, maar dat is niets anders dan een belachelijke bult.

Sommigen noemen de verandering een aanval op het erfgoed van Meerbeke. Het hele idee achter het verplaatsen van de aankomst zit vervat in het feit dat Meerbeke geen enkele uitstraling heeft, zeker niet op historisch vlak. Het is een plek zoals zovele, in Vlaanderen. Inspiratieloos, en met ingeslapen burgers die geen enkele vorm van verbeelding kennen. Meerbeke, dat is een parking naast een benzinestation. Is dat erg? Niet echt, nee. De wereld ligt volgegooid met dat soort plaatsen. Maar het is niet de juiste plek om een Ronde van Vlaanderen te laten aankomen. De enige stad die vanwege zijn ligging in aanmerking komt als aankomstplaats is Oudenaarde – eerlijk: ik had liever Gent gehad, maar vanwege de ligging kan dat dus niet. Zodoende nam men een ferm besluit. Rik Vanwalleghem, als directeur van het Centrum voor de Ronde van Vlaanderen te Oudenaarde, niet geheel onpartijdig, noemde het ‘moedig’. Ik wil daar iets aan toevoegen: niet alleen moedig, maar een wijze en verstandige beslissing. De aankomst te Oudenaarde is een grote stap vooruit in de ontwikkeling van de Ronde. Daar, in het hart van Vlaanderen, moet die wedstrijd zijn finale kennen. Daar, in de Vlaamse Ardennen moet de beslissende strijd worden geleverd. Het is niet anders. De parcoursbouwers hebben uitstekend werk verricht en hebben ook nog eens heel goed begrepen waar de Ronde van Vlaanderen zich moet afspelen: rond de hellingen van Oudenaarde, het gebied dat door menig wielerjournalist alleen maar in lyrische bewoordingen kan worden gevat.

Dat als gevolg daarvan de Muur van Geraardsbergen wordt geschrapt, so be it. Om de Ronde van Vlaanderen te doen groeien tot de klassieker der klassiekers mag men zich niet laten leiden door valse romantiek en loze sentimentele onzin. Want, laten we wel wezen, met De Muur van Geraardsbergen is de Ronde van Vlaanderen de wedstrijd van één helling. De hele wedstrijd rijdt men met de Muur in gedachten, het blokkeert de koers. Het nieuwe parcours is uitermate geschikt om een betere finale te krijgen: zwaarder en selectiever.

Daarom is het niet erg dat de Muur van Geraardsbergen is verdwenen uit het parcours.

Herman Chevrolet

Herman Chevrolet is de schrijver van oa. "Het feest van List en Bedrog" en "8 Seconden".

Related Post

9 Comments

  1. roller 19/09/2011 at 09:12 - Reply

    Tja en in de Ronde van Noord-Holland wordt het Kopje ook niet meer aangedaan als scherprechter.

  2. Tom Rustebiel 19/09/2011 at 09:19 - Reply

    Ik vind de keuze voor het majestueuze Oudenaarde prima. En dat zal iedereen die wel eens in Meerbeke is geweest met mij vinden.  Dit grauwe dorp  doet geen recht aan de historie van de Ronde.  Neemt niet weg dat Geraardsbergen op amper 20 kilometer van Oudenaarde ligt en de Muur dus weldegelijk in het parkoers had kunnen blijven. Al die andere bergjes hebben niet de uitstraling van de Muur, met z’n kapelletje erop. Geraardsbergen zelf is trouwens ook een fraai stadje, waarom waren die niet kandidaat? Over de Muur, Bosberg en dan terug met finish op de vesten. Over fraaie plaatjes gesproken!

  3. Matthias 19/09/2011 at 09:34 - Reply

    – De Muur heeft de RvV gemaakt tot wat hij nu is. Ze hebben elkaar tot een hoger niveau getild.
    – Vele hellingen krijgen een derderangsrol toegedicht. Leberg, Haaghoek, Bosberg en Muur zitten er niet in. Andere hellingen zoals Valkenberg, Berendries, Molenberg en Taaienberg zitten ergens weggemoffeld voor de finale kan beginnen. De laatste 80 km worden gereden op een zakdoekje. Er is in deze streek een diversiteit aan hellingen en toch worden in de finale steevast dezelfde opgezocht. De RvV is een promotie voor de gehele streek, niet alleen voor Oudenaarde en buurgemeenten. Dat is zonde.
    – Aan het eind van het stuk wordt gezegd dat de Muur de koers blokkeert. Nu val ik toch even van mijn stoel. Ik heb andere dingen gezien de laatste jaren in de Ronde.
    – Blijkbaar is het enige argument in dit stuk het feit dat men moet aankomen op een plaats met historische wortels. Daar tegenover staat de combinatie Muur-Meerbeke al zo’n traditie in korte tijd heeft opgebouwd dat je van een onnavolgbaar succesrecept kan spreken. Om dergelijk succesrecept te verlaten, moet je al verdomd goede redenen hebben. Dat er zo’n heftige reacties komen is het bewijs dat de combinatie Muur-Meerbeke toch een voltreffer is.
    – In het stuk staat dat de RvV de klassiekers der klassiekers moet worden. Voor de meeste Vlamingen is hij dat al. Dat bewijzen ook de talloze afkeurende reacties op de schrapping van de Muur. Klassiekers bevatten herkenbare momenten. Laat de Muur nu dat sleutelmoment zijn in de Ronde. Er is een volledige identificatie. Ronde en Muur worden in één adem uitgesproken. Laat dat nu net het typische zijn aan een klassieker. En dat gebeurt niet in een vingerknip. Dus stellen dat je zo klassieker der klassiekers wordt is nogal kort door de bocht omdat je het Muurmoment eruit neemt wat de RvV de laatste decennia heeft gemaakt tot wat hij nu is.

  4. Niek 19/09/2011 at 15:22 - Reply

    Beste Herman,

    Ik ben nog volledig ‘onpartijdig’ in deze discussie. Met veel plezier lees ik alle betogen voor en tegen de Muur, voor en tegen Oudenaarde en alle andere wijsheden betreffende de Ronde. Sentimenten regeren in de meeste reacties en of er ooit een winnaar zal zijn in deze discussie betwijfel ik. In ieder geval niet voor die eerste zondag in april 2012.

    Nu is jouw betoog er eentje die erg onderbouwend begon en ook goed weergeeft waarom men de Muur echt wel links kan laten liggen. De essentie is dan natuurlijk de verandering van aankomstplaats, van Meerbeke naar Oudenaarde. Dat is de enige reden dat de Muur niet meer in het parcours zit, zoals je zelf al zegt. Echter dan geef je DE reden voor de verandering van aankomstplaats en dan denk ik: jammer! Je doet zelf wat je met betrekking tot de Muur aan het afkraken bent. De Ronde moet aankomen in een stad met historische wortels. Over sentimenten gesproken. Kom eens met echt goede redenen en overtuig mij van de juistheid Oudenaarde te verkiezen boven Meerbeke (waar echt niks mee is als we kijken naar de Ronde).

    De Muur niet in het parcours, ok. Maar waarom Oudenaarde dan wel, daar ben ik benieuwd naar. Niet naar historische wortels, daar win je geen koersen mee.

  5. Frank van Dam 19/09/2011 at 21:14 - Reply

    Tja, wat zal ik ervan zeggen. Luik-Bastenaken-Luik heeft ook een andere finale gekregen en is er enorm op vooruitgegaan. Ik ben nostalgicus, maar ook sportliefhebber. En fietser bovendien. En uit eigen ervaring mag ik zeggen het duo Oude Kwaremont – Paterberg zwaarder te vinden dan het duo Muur – Bosberg. Maar om daar dan vervolgens drie keer in één koers overheen te gaan, dat vind van een lulligheid die meer past bij een koers als de Amstel Gold Race.

  6. FredP 19/09/2011 at 22:07 - Reply

    De Muur van Geraardsbergen

    Rilling en razernij door het peloton
    de Muur van Geraardsbergen staat
    als een pantsercolonne van kasseien
    te wachten en lacht zijn stenen bloot.

    Benen breken in een helse kramp,
    hoofd en adem haperen bij zoveel vertoon
    van hoog en steil en bijna niet te temmen.
    De Muur slaat zijn porfieren klauwen uit,
    maait als een oorlog jonge mannen weg.

    En houdt dan plots op muur te zijn :
    wanneer de strijd bergop gestreden is
    en de laatste man zijn lijf behoedzaam
    tot zijn oude vormen heeft teruggebracht,
    huilt de helling om voorbij verdriet.

    Fluweel over de stad die haar torens telt
    en de renners afgeranseld naar de finish jaagt.

    Vormgeving
    – inox-bord, de tekst werd met laserstralen uitgebrand, naast de ingang van
    taverne ‘t Hemelrijck
    – werd aangebracht tijdens de inhuldiging van de vernieuwde Muur in maart
    2004

    Nee, inderdaad 3 x paterberg en Kwaremont klinkt beter…… 

    (hoop dat ik niet de enige sentimentalista ben die er anders over denkt en de klim naar ’t hemelrijck toch echt onmisbaar vind)

  7. Luk 20/09/2011 at 12:18 - Reply

    Meerbeke inruilen voor Oudenaarde vind ook ik een goede zaak. De verdwenen Muur vind ik wel een aderlating. Maar zoals de auteur zegt: het één hangt samen met het ander. Bovendien bestaat er inderdaad iets als een misplaatste hang naar vervlogen tijden.
    Blijft nu nog: dat afgrijselijke criteriumgevoel. Dààr moeten de organisatoren toch eens over nadenken. 2 keer de Kemmelberg op, in een B-klassieker als Gent-Wevelgem: oké.
    3 keer de Paterberg in de Ronde: puh-lease! P
    S Complimenten aan Herman voor de nuchtere kijk op de zaken!

  8. Martijn Sargentini 26/03/2012 at 11:07 - Reply

    Nadat ik zelf in 2010 als wielertoerist de Ronde heb gefietst van Brugge tot Meerbeke ben ik overtuigd geraakt van de gedachte om de finish te verplaatsen. De Halsesteenweg is een weg slechts bekend om een serie verkeersongevallen. Wat een anticlimax om daar te eindigen. Het stuk van Bosberg tot Meerbeke is bovendien ook niet echt bijzonder.

    Logisch om dan voor Oudenaarde te kiezen. Midden in de Vlaamse Ardennen, met een prachtig marktplein en een mooie hoge toren. En uiteraard het Centrum de Ronde.
    Dat de Muur daarmee komt te vervallen vind ik persoonlijk jammer. Een plek in de voorfinale zou mogelijk moeten zijn.

    En de suggestie van Tom om de finish IN Geraardsbergen te leggen is ook niet gek. Het Marktplein is ook in deze plaats best sfeervol.
    Herman, misschien deze suggestie eens voordragen tijdens een volgend optreden in het Centrum de Ronde? Bijvoorbeeld wanneer in de komende 3 edities blijkt dat de ‘criteriumfinale’ voor veel kritiek zorgt?

  9. Filip 26/03/2012 at 19:39 - Reply

    Die finish in Meerbeke vind ik al vele jaren een triestig geval.
    Ik ben dan ook zeer te vinden voor de nieuwe aankomstplaats.Ook de kruisberg in Ronse zou mijn inziens een mooie aankomstplaats zijn. Daar is in elk geval ook al wielergeschiedenis geschreven.
    Die drie lussen zijn voor mij dan weer onzin, er is zoveel fraais gelegen in deze mooie streek dat drie keer dezelfde puist getuigt van weinig inspiratie.
    Dus Oudenaarde ja, de drie lussen nee.

Geef een reactie