Geometrie en een Custom fiets, wat moet je weten?
Heb je altijd al een custom fiets gewild, speciaal voor jou op maat gemaakt? Of duik je wel eens de specificaties van een fiets in en zie een geometrie tekening staan en wil je weten wat alles betekent en hoe dit tot stand komt? Dat is mooi! Want in dit artikel ga ik samen met Michiel Burgerhout de diepte in over framegeometrie!
Dit artikel is een onderdeel van een serie en dit is deel twee. Mocht je deel een hebben gemist, dan kun je dat hier vinden: Michiel Burgerhout (Unpaved Cycles): van burn-out naar custom framebouwer in Nederland
In deel één zijn we geëindigd met een cliffhanger, neem ons even mee terug.
Graag, daar zijn we geëindigd met hoe wij met geometrie bezig zijn. Met mijn collega’s van de Bicycle Hub bouwen en testen we veel fietsen. Zo komen we er achter wat wel en niet werkt. Dus hoe slack kan je gaan qua balhoofdhoek met een gravelbike? En als je dan flink slack gaat, hoe zorg je er voor dat de fiets dan nog lekker rijdt. Dat testen we voortdurend en op verschillende ondergronden en dus voor verschillende fietsen. Je kan hier in de buurt alles van MTB tot klimmen en dalen op de racefiets. En als je langs komt in de showroom, zul je zien, we zijn niet bang om een vooruitstrevende fiets te maken!
Er staan veel mooie fietsen en standaard zijn ze zeker niet. Waar let je verder op als je een fiets aan het ontwerpen bent?
Het gaat vooral om de balans in de fiets. Je kan gaan kijken naar individuele cijfers bij een geometrie tekening, maar dat zegt niet zo veel. En daarnaast zijn sommige getallen weer op te vangen. Als je bijvoorbeeld heel de voorvork heel slack maakt, maar een kort stuurpen op de fiets zet krijg je bepaalde rijeigenschappen weer terug die je niet hebt als je de stuurpen lang laat. Ook heb ik fietsen gemaakt waarvan mensen zeggen, dit kan echt niet. Zo kom ik een trail niet af, maar dat bleek prima te kunnen en nog sneller dan op hun oude fiets. Dus een getal zegt niks, maar een fiets waarbij je alles op elkaar afstemt, maakt dat je echt lekker rijdt op een fiets.
Daarnaast maak ik fietsen voor echte mensen, niet voor profs. Mijn klanten moeten er lekker op kunnen rijden. En zoals in deel één al gezegd, dat betekent dat we alles voor jou op maat maken. Dus het stuur zit precies goed voor jou.
Om het nog verder te trekken: gravelbikes zijn nu populair. Maar niet omdat iedereen er gravel mee rijdt. Maar omdat ze vaak een betere positie hebben voor meer mensen. Waardoor ze langer met plezier kunnen fietsen. Dat het dan ook nog eens leuk is buiten de gebaande paden is een mooie extra.
Duidelijk, maar we willen de mensen toch wat uitleg geven. Kan je ons meenemen langs de getallen op zo een geometrie tekening?
Bij het ontwerpen van de fiets gaat het niet om de losse getallen, maar om hoe ze samenwerken. Uiteraard kunnen we wel wat zeggen over wat een bepaalde waarde kan doen. Ik zal je even door een tekening heen lopen.
Laten we beginnen bij de balhoofdhoek: voor de context bij 90 graden staat je voorvork recht naar beneden, dat wil je niet. Racefietsen zitten vaak in de 74-71 afhankelijk van de maat, gravel gaat van 72-69 en mountainbikes zitten zelfs afhankelijk van het type op 64. Dus hoe lager het getal hoe “slacker” de vork en hoe meer deze naar voren staat. Dit verlengt je wielbasis en zorgt voor meer stabiliteit. Maar als je dus bijvoorbeeld een racefiets zou maken met 64 graden, dan is het weer niks. Dan moet je zo met je lijf sturen en heb je de hele tijd het gevoel dat het stuur om wil vallen. Dus je zoekt de juiste balans voor de juiste fiets.
Nu we het over hoeken hebben, kunnen we door met de zitbuishoek: Deze is juist meer recht op aan het worden voor alle fietsen. MTB’s waren eerst en de laatste generatie racefietsen zitten ook steeds meer tegen de 74 graden aan. Dit heeft als voordeel dat je rechter boven je bottom bracket zit, waardoor je een betere heuphoek hebt en makkelijker kan trappen. Daar kan je dan kortere cranks bij doen en zo zou je op de racefiets dieper kunnen zitten, ook als amateur. Wel moet je dan de lengte van de fiets aanpassen. Maar mijn hardtails bouw ik al jaren rond de op 74 graden en de XC full suspension zit op 76 graden.
Dan wil ik het graag nog hebben over de achterbrug oftewel de chainstays: Bij mij zijn ze relatief lang. Dat geeft vertrouwen en stabiliteit, helemaal samen met de slackere voorvork. Ik maak natuurlijk geen fietsen voor de profs en ook weinig racefietsen, dan wil je misschien wel een fiets die meer aan het gooi en smijt spectrum zit en dus een kortere achterbrug. Maar ondanks de langere achterbrug zijn mijn fietsen wel gemaakt om hard over gravel en singletrack te rijden. De laatste versie van de gravel fiets heeft een achterbrug van 440 mm en dat is relatief lang. Maar geloof mij, het rijdt echt heerlijk! Maar een kortere achterbrug geeft een kortere wielbasis en is wendbaarder of zenuwachtiger, net hoe je het bekijkt. Langer geeft meer stabiliteit, maar sommige vinden het lui aanvoelen en je moet dus iets meer met je lichaam sturen.
Als laatste qua uitleg neem ik je nog even mee naar de bottom bracket drop. Dat is hoe ver je bottom bracket onder de assen van je wielen zit. Dit zie je de laatste jaren juist zakken, dus groter worden. Fietsen komen dus lager te liggen en dat geeft het gevoel dat je meer in de fiets zit. Denk hierbij aan een lage sportauto. Racefietsen zitten dan tegenwoordig richting de 70 mm, gravelbikes tussen de 70 en de 80 en bij mountainbikes ligt het aan de vering. Maar voor de XC full suspension maak ik m nu op 50 mm.
Volgens mij hebben we dan alles gehad?
Nou… Ik wil nog een paar dingen toevoegen. Bijvoorbeeld de stuurpen, daar kan je ook veel mee. Als je een slackere voorvork hebt met korte stuurpen, dan krijg je wel een fiets die stabiel is maar vlot stuurt. Het tegenovergestelde is ook waar: een racefiets met een lange stuurpen voelt weer stabieler. Zo blijft alles dus altijd een kwestie van de balans vinden tussen de getallen en wat ze nou echt doen.
Als allerlaatste: we hebben het nog niet gehad over stack en reach. Dat kan bij ons altijd custom dus op maat. Zo passen we dus de fiets zo aan dat iedereen er lekker op kan rijden.
Maar toch even de uitleg: stack is hoe hoog je stuur staat ten opzichte van je bottom bracket. De reach is hoe ver je stuur staat ten opzichte van je bottom bracket. Maar vooral de laatste is door de steile hoek van de zitbuis wel echt aan het veranderen. Wij proberen dan ook te kijken naar de afstand vanaf het zadel en die al dan niet met een bikefit op de fietser zelf af te stemmen.
Hou er wel rekening mee dat de uitleg hierboven absoluut niet volledig is en slechts een vluchtig idee geeft hoe we met de geometrie bezig zijn. Er zijn ook geen absolute waarheden, hoe graag veel fietsmerken je dat willen doen geloven Uiteindelijk is de proof in de pudding en we nodigen mensen dan ook graag uit om een proefrit te komen maken en zelfs onze ideeën te ondervinden.
Dit was deel twee van de driedelige serie. In deel drie gaan we kijken naar de fiets die voor mij gemaakt is en komt er dus een review van de fiets.
Deel 1 nog eens teruglezen? Dat kan hier: Michiel Burgerhout (Unpaved Cycles): van burn-out naar custom framebouwer in Nederland
Wil je Michiel volgen? Dat kan hier:
Website:
Instagram:
Bekijk ook van Thomas Bogaard
