Foto Colin Flockton / Alamy Stock Photo
MVDP is jarig: over zijn jacht op de regenboogtrui
‘In a world where every cyclist wants to wear the rainbow jersey, only one actually can’. Denk er de donkerbruine stem van de inmiddels al enige tijd geleden overleden Amerikaanse voice-over Don LaFontaine bij – zijn naam zal weinigen iets zeggen, maar zijn karakteristieke lage geluid kleurt decennialang menig filmtrailer – en de aanzet is gegeven voor een Hollywoodfilm, die een titel als Chasing The Rainbow zou kunnen dragen. Kom, laten we hoog inzetten en Bennett Miller, bekend van sportgerelateerde films als Moneyball en Foxcatcher, tot regisseur bombarderen. Voor de hoofdrol strikken we Lucas Till. Die is wat betreft zijn werkelijke leeftijd misschien net een paar jaartjes te oud, maar in het fantasierijke Hollywood wordt wel vaker een loopje genomen met de realiteit. Het is de basis voor een klassiek verhaal over een man die, net als de door Sylvester Stallone gespeelde fictieve bokser Rocky Balboa, eerst enkele ferme tegenslagen moet overwinnen om uiteindelijk, geheel conform de verwachting van het filmpubliek, met de zo vurig gekoesterde titel op zak het verhaal tot een goed einde te brengen. De held in deze film draagt de naam Matthew. Met Mathieu kunnen ze in Hollywood immers niet zo veel. In slechts een handvol sleutelscènes buigt hij rampspoed om in puur geluk. Een succesverhaal met een ‘happy end’, maar wel vol dramatische gebeurtenissen onderweg, zodat de uiteindelijke ontknoping een nog zoetere smaak krijgt. Eerst door de citroen bijten, zodat de daarna geboden honing nog vele malen beter tot zijn recht komt. Het is een Amerikaanse blockbuster ten voeten uit.
Sleutelscène 1: Glasgow. Zondag 6 augustus 2023. Het WK gaat haar finale in als de hoofdfiguur uit Chasing The Rainbow, met nog 22 kilometer te rijden, zijn duivels ontbindt. Precies op het moment dat er vooraan een samensmelting aanstaande is, die een koploper, diens achtervolgers en een grotere groep bij een brengt, maakt hij zich met een ferme inspanning los van zijn rivalen. De weg naar de regenboogtrui ligt open. Nog iets meer dan een ronde lang zal hij alles moet geven om zijn doel te bereiken. Natuurlijk, de kenner van een heldenepos voelt de bui al hangen. Er dient zich eerst malheur aan. Een haakse rechterbocht is de renner te machtig, doet zijn achterwiel op het natte wegdek slippen en de zo veroorzaakte onbalans overmeestert hem. Een onvermijdelijke val is het gevolg. De toon is gezet. De spanningsboog opgebouwd. Hoe loopt dit af? Zal de renner zijn jacht op de regenboogtrui voltooien of verdampen zijn kansen als sneeuw voor de zon?
Tussen de eerste en tweede sleutelscène zit vanzelfsprekend een nadere kennismaking met de hoofdfiguur. Beelden van zijn kinderjaren. Het moment dat hij aan de hand van opa Raymond en vader Adrian – met de naam Adrie kunnen de Amerikanen weinig – zijn eerste metertjes op de fiets aflegt worden opgevolgd door zeges in veldritten en wegkoersen. Hij behaalt nationale en mondiale titels in het veld, wint het NK op de weg en schrijft op miraculeuze wijze de Amstel Gold Race op zijn naam. De volgende sleutelscène dient zich aan.
Sleutelscène 2: Harrogate. Zondag 29 september 2019. Het WK in een regenachtig Yorkshire gaat haar 12,7 kilometer lange slotronde in en de held uit de film bevindt zich in een uitermate kansrijke positie om zijn jacht op de regenboogtrui succesvol af te ronden. Samen met medekoplopers Matteo Trentin, Stefan Küng, Mads Pedersen en Gianni Moscon hoort hij het luiden van de bel. Ineens gebeurt er iets waar niemand op had gerekend. De in oranje gehulde renner stuurt naar de rechterkant van de weg en vermindert vaart. Even wordt een technisch mankement gevreesd of kramp, maar als de cameraman, achterop de motor, langszij komt, is duidelijk te zien wat er werkelijk aan de hand is. Hij is leeg gereden. Kan niet meer. Alsof een onzichtbaar persoon met een simpele klik een schakelaar heeft omgezet is ineens het licht uit gegaan. Dapper en strijdbaar rijdt hij het kampioenschap uit, maar in plaats van de titel is een 43ste plaats in de uitslag zijn deel. In die 12,7 kilometer lange slotronde verliest hij elf minuten op de uiteindelijke wereldkampioen Pedersen. De scène voert het dramatische gehalte van de film nog maar een graadje op.
Opnieuw verbindt regisseur Miller twee sleutelscènes met een snel gemonteerde aaneenschakeling van wat zich in de tussenliggende periode afspeelt. Klassieke zeges in de de Ronde van Vlaanderen en de Strade Bianche wisselen een volgende nationale titel en ritzeges in zowel de Giro als de Tour en het dragen van de roze en gele leiderstrui in die beide rondes af. Chasing The Rainbow landt bij het volgende cruciale moment.
Sleutelscène 3: Sydney. Zaterdag 24 september 2022. Twee recalcitrante tienermeisjes hangen ’s avonds laat verveeld rond op de gang van een hotel. Ze zingen, giechelen, dagen elkaar uit. Tot een van de twee voorstelt een variant op het ouderwetse belletje trekken te spelen. Aankloppen op een willekeurige kamerdeur en, voordat een slaperig hoofd zich mopperig meldt om te zien welke onverwachte bezoeker op het onchristelijke uur ten tonele verschijnt, zich snel verschansen in een van de nabij gelegen gangen. Het geklier wordt enkele malen herhaald, totdat hun doelwit het zat is. Na eerst luidkeels enkele waarschuwingen over de gang te hebben geschreeuwd, slaagt hij er bij een volgende poging van de tieners hem van zijn nachtrust te beroven, in om een van hen bij de arm te grijpen. Er vindt een kleine worsteling plaats. Er wordt geduwd. Een van de meisjes valt op de grond. Het volgende moment zit de hoofdfiguur voor verhoor op het politiebureau. Zijn verklaring dat hij wil slapen om de volgende ochtend uitgerust zijn jacht op de regenboogtrui te openen, wordt door de agenten weggewuifd alsof ze een snoepwikkel in een vuilnisbak gooien. De klok in de verhoorkamer, die de regisseur nadrukkelijk in beeld brengt, geeft aan dat het verhoor meerdere uren in beslag neemt. Het shot verklaart dat de renner de volgende dag, als het WK in Wollongong wordt verreden, al na 35 kilometer koers dodelijk vermoeid afstapt. De bioscoopbezoekers zitten op het puntje van hun stoel. Popcorn en cola zijn de gehele scène lang onaangeroerd gebleven.
Wie een hap of een slok wil nemen zal dat in de minuten moeten doen waarin de volgende twaalf maanden vluchtig worden samengevat. Te zien zijn onder meer zeges in Milaan-Sanremo en Parijs-Roubaix.
Sleutelscène 4: de film is terug in Glasgow. Het is weer zondag 6 augustus 2023, net als in de openingsscène. De wereldtitelstrijd duurt nog 74 kilometer als de hoofdfiguur op de klim naar Kelvingrove Park een uitval van Pedersen countert en meteen vol doortrekt. Alleen Wout van Aert, Tadej Pogačar en Alberto Bettiol kunnen hem volgen. Filmliefhebbers die op de website imdb.com op zoek gaan naar weetjes over Chasing The Rainbow, zullen lezen dat acteur Lucas Till voor deze scène niet alleen enkele kilo’s is afgevallen, maar ook tips van oud-renner Lance Armstrong heeft gekregen over de ideale houding op de fiets, koersinzicht en tactiek. Uit het vijftal koplopers rijdt in eerste instantie Bettiol weg, maar op het moment dat hij dreigt te worden bijgehaald zet de in wittig oranje gehulde renner aan en maakt zich los van de anderen. De filmkijker herkent de gebeurtenissen onmiddellijk uit de openingsscène. Nu zal het verhaal weldra haar apotheose bereiken en worden de losse eindjes aan elkaar geknoopt. Het dramatische moment, waarmee Chasing The Rainbow was begonnen, dient zich nogmaals aan.
Zoals gebruikelijk in de finale van een Hollywoodfilm is het inmiddels gaan stromen van de regen. Een teken dat onheil nadert. De renner stuurt een haakse rechterbocht in, een kletsnat en spekglad stuk Schots asfalt. Op de achtergrond zwelt muziek aan. In een moment van onachtzaamheid glipt het achterwiel van de gedoodverfde wereldkampioen onder hem vandaan. Met dank aan voortreffelijk werk van het ingehuurde stuntteam toucheert de hoofdfiguur het wegdek en glijdt de dranghekken links naast hem in. Ook de grime- en de kostuumafdeling hebben hun werk goed gedaan. Kapotte broek en schoen zijn duidelijk zichtbaar, evenals een bebloede rechterelleboog. Aan alles is gedacht. In de bioscoopzalen is het ademstokken hoorbaar. Gaat de held het redden of zal hij strijdend ten onder gaan en voor de derde maal de regenboogtrui mislopen? Het is een Hollywoodfilm, weet je nog?! Het wordt dus de eerste optie. Driemaal blijkt scheepsrecht. De verwondingen vallen mee. De fiets is wonder boven wonder onbeschadigd en de achtervolgers moeten nog altijd een ruime halve minuut goed maken. Voor meer dramatisch effect en een grote spanningsboog zou de regisseur ervoor kunnen kiezen de voorsprong gaandeweg verder te laten slinken, maar dat doet hij niet. Het zou te veel afbreuk doen aan de grootsheid van de hoofdfiguur. Die heeft nu alle ellende die hem zou kunnen overkomen op heroïsche wijze overwonnen. Dus loopt hij alleen maar verder uit en behaalt op glorieuze wijze de wereldtitel waarnaar hij jarenlang zo naarstig op zoek was en die hem meermaals ontglipte. Er volgen tranen. Van vreugde. Van ontroering. In de film en in de bioscoop. Geheel volgens de Hollywoodwetten heeft het verhaal een ‘happy end’. De Amerikaanse critici zijn lyrisch en zelfs de doorgaans nuchtere Nederlandse recensenten geven Chasing The Rainbow een hoog cijfer. Alleen René Mioch is minder enthousiast en vindt het scenario iets te ongeloofwaardig. Maar die weet niets van koers.
Foto Colin Flockton / Alamy Stock Photo