Foto filip bossuyt - Wikimedia Commons CC by SA
De jarige Brandon McNulty en de Gran Premio Miguel Induráin
Veruit de meeste koersen die de naam dragen van een wielerlegende zijn een eerbetoon aan een overleden renner. Zo wordt bijvoorbeeld in het Italiaanse Cesenatico jaarlijks de Memorial Marco Pantani georganiseerd. Ook vele helden uit langer vervlogen tijden hebben een soortgelijke ode gekregen. Denk maar aan de GP Monseré, naar de op slechts 22-jarige leeftijd verongelukte wereldkampioen Jean-Pierre Monseré, de vrouwenklassieker Trofeo Alfredo Binda-Comune di Cittiglio en de afgelopen week nog verreden La Settimana Internazionale di Coppi e Bartali.
De uitzondering
Het is slechts een bescheiden greep uit een lijst die, zou je haar helemaal opsommen, niet alleen eindeloos lang zal zijn, maar ook nooit compleet. In de krochten van de aardkloot wordt altijd wel ergens een koers of rondje om een plaatselijke kerk verreden, waarmee de lokale wielerheld van weleer wordt herdacht. Wedstrijden vernoemd naar een nog levende renner zijn er veel minder. Het is net als met straatnamen. Ergens voelt het wat ongemakkelijk aan als iemand zijn eigen bordje moet onthullen. Zelfs op het Landal-vakantiepark, op de top van de Cauberg, waar de weggetjes naar bekende wielrenners zijn genoemd, staat de naamgever van zo’n nieuwe ‘straat’ er vaak wat onhandig bij als het naambord voor het eerst aan de wereld wordt getoond. Uitzonderingen zijn er wel degelijk. Legendarisch zijn de krantenfoto’s uit de regionale Utrechtse dagbladen van december 1965. Te zien is hoe judoka Anton Geesink vol trots het bord van de naar hem genoemde straat aan de gevel van een huis schroeft. De Olympisch kampioen zou er jarenlang zelf wonen. Op nummer 1, vanzelfsprekend. Het zou cabaretier Erik van Muiswinkel zeeën van inspiratie bezorgen voor diens treffende, doch enigszins karikaturaal aandoende, imitatie van Geesink. Terug naar de koers. Een van de wedstrijden die vernoemd is naar een nog levende kampioen is de Gran Premio Miguel Induráin. Als eerbetoon aan de vijfvoudig Tourwinnaar ondergaat de Spaanse semiklassieker Trofeo Comunidad Foral de Navarra in 1999 een naamswijziging.
Pamplona
Vanzelfsprekend reikt ‘die lange uit Pamplona’, zoals Mart Smeets Induráin jarenlang noemt in zijn commentaren voor de NOS-televisie, zelf de prijs uit na afloop van ‘zijn’ wedstrijd. Naast een bos bloemen en een naar de voormalig toprenner gemodelleerd kunstwerk, hoort een foto met de naamgever van de koers tot het vaste prijzenarsenaal dat de winnaar toekomt. Onder anderen Alejandro Valverde, Thibaut Nys en Brandon McNulty kunnen erover meepraten. De koers die zij wisten te winnen is al bijna een halve eeuw oud als het organisatiecomité besluit een minder tot de verbeelding sprekende reeks Spaanse woorden in te wisselen voor een naam die menig koersliefhebber onmiddellijk doet opveren. Dankzij zijn ongeëvenaarde reeks van vijf opeenvolgende Tourzeges – de zeven-op-een-rij van Lance Armstrong, die de Amerikaan later zou worden ontnomen na zijn dopingbekentenissen, laten we gemakshalve buiten beschouwing –, een gouden plak op de Olympische tijdrit van 1996, een mondiale titel in diezelfde discipline en het tweemaal winnen van de Giro, hoort de Spanjaard bij de grootste kampioenen aller tijden. Het maakt hem de ideale ambassadeur van de eendagskoers door Navarra, zijn thuisregio. Als de eerste editie wordt verreden, het is dan 1951, luidt de naam nog Campeonato Vasco Navarro de Montaña. Het is een wedstrijd waaraan uitsluitend renners uit de streek deelnemen. Ene Hortensio Vidaurreta plaatst zijn naam als eerste op de erelijst, iets dat hij de twee volgende jaren wederom doet. Later gaat de koers Gran Premio Navarra heten. Onder die naam prijkt die ook op de erelijst van Induráin zelf. In 1987 toont de Spanjaard zich de sterkste.
Twee jaar later vindt een volgende wijziging plaats en wordt de ‘tongue twister’ Trofeo Comunidad Foral de Navarra geïntroduceerd. Die benaming zal precies een decennium lang worden gehanteerd. Als Induráin in het late najaar van 1996 zijn fiets aan de wilgen hangt, gaan in de Noord-Spaanse regio al snel stemmen op de koers door Navarra naar hem te vernoemen. Een kwart eeuw nadat Stefano Garzelli de primeur had, waardoor hij zich voor altijd de eerste winnaar van de Gran Premio Miguel Induráin mag noemen, schrijft ook McNulty zijn naam bij op de erelijst. De Amerikaan, die dankzij zijn achternaam menig fan van televisieseries onmiddellijk ‘The Wire!’ naar het scherm laat roepen als was het een Pavlov-reactie – in de fenomenale HBO-serie speelt acteur Dominic West agent Jimmy McNulty, vandaar – wint de misschien wel spannendste editie van de koers. In de finale van een door regen beheerste koers knijpt de renner van UAE Team Emirates er in z’n eentje tussenuit. Even lijkt hij onbedreigd naar de winst te soleren, maar op de Alto Ibarra keert Maxim van Gils verrassend terug aan het front. De Belg gaat er op en er over. In de afdaling, het is dan nog minder dan een kilometer tot de meet, sluit McNulty weer bij hem aan. Opgejaagd door achtervolger Oscar Onley zet de Amerikaan meteen na het uitkomen van de laatste bocht zijn eindsprint in. Tweehonderd meter moet hij vol zien te houden. Hij slaagt in zijn opzet. Van Gils heeft onvoldoende overschot en moet zich gewonnen geven. Enkele minuten later staat Brandon McNulty glunderend aan de zijde van Induráin op het podium. Het mooiste aan het winnen van een koers die is vernoemd naar een nog in leven zijnde kampioen is immers het mogen ontvangen van de felicitaties van de naamgever zelf.
Slotfase van de GP Miguel Indurain van 2024:
Foto filip bossuyt - Wikimedia Commons CC by SA