Foto Team Visma Lease-a-bike
Systeem Visma Lease-a-Bike onder een vergrootglas na vertrek Heemskerk
Begin februari 2026. Het nieuws van de vertrekkende Tim Heemskerk, de coach die Jonas Vingegaard naar twee Tourzeges loodste, komt vrij abrupt. Na acht stapt hij per direct op bij Team Visma | Lease a Bike. Nu wisselen mensen wel vaker van baan, dus dit is geen ongewoon verhaal. Maar toch, twee woorden duiken op in zijn verklaring: creativiteit en passie. Die kon hij, zo erkent Heemskerk, niet langer kwijt binnen het systeem. Vier dagen later uiten Laurens ten Dam, oud-renner en podcasthost, en Thomas Dekker, voormalig toptalent, stevige kritiek. In de LSRF podcast gebruiken ze het woord dat in het peloton een beladen term is: het Spekenbrink-systeem.
Wie goed oplet zag al eerder scheurtjes in het geel-zwarte bastion uit Brabant.
Het Spekenbrink-systeem
De naam verwijst naar Iwan Spekenbrink, architect van een streng handboek in de WorldTour. Zijn Team dsm-firmenich PostNL staat bekend om strikte protocollen, gecentraliseerde besluitvorming en een keurslijf dat niet iedereen past. Dat Dekker precies díe vergelijking trekt voor Visma, maakt duidelijk waar zijn kritiek zich op richt.
De kern van zijn kritiek: een trainer is bij Visma niet langer de primaire autoriteit voor een renner. In plaats daarvan gaat elke beslissing langs een keten van specialisten binnen de prestatieafdeling. Heemskerk begon bij de ploeg in een bescheiden functie, groeide uit tot coach van wereldniveau naast Vingegaard, maar vertrok toen het besluitvormingsmodel steeds meer bij het collectief kwam te liggen.
Ten Dam vult aan met een waarschuwing over het verlies van maatwerk. Het systeem was succesvol, geeft hij toe, maar dreigt nu “te star” te worden. Wanneer creatieve geesten vertrekken, wordt het volgens hen lastiger om trainingsplannen op maat te maken voor eliterenners.
Voorjaar 2025
April – Op de route van de Amstel
Als we met Het is Koers en de mannen van Beyond the Kom een rondje ‘Amstel’ doen met Tom Dumoulin, strijken we neer bij Fixed Gear in Valkenburg. Tijdens dat gesprek gaat het ook over ‘het keurslijf’. Dumoulin is misschien wel degene met de beste inkijk in beide systemen. Zijn Girowinst behaalde hij in het ‘Spekenbrink systeem’, toen nog als Team Sunweb bekend. Tijdens dit gesprek gaf hij al aan dat na die Giro winst alles veranderde. Dat er veel meer van hem gevraagd werd qua structuur. Dumoulin gaf in dat gesprek aan: ‘ik vaarde heel erg op mijn gevoel, zo werd ik ieder jaar beter’. Daarna overviel mij zoveel, ik won de Giro en werd Wereldkampioen en toen moest alles nog beter’. Volgens Dumoulin sloeg iedereen door, ook hijzelf. ‘Iedereen wilde iets van mij’. Dumoulin was een echte gevoelsrenner en ‘het systeem’ dat paste niet bij hem.
Nadat hij de transfer maakte van Team Alpecin naar toen Jumbo-Visma leek voor de buitenkant een perfecte match. In dat systeem, daar zouden ze Dumoulin echt naar het absolute summum krijgen, het winnen van de Tour. Na een rommelig 2020 seizoen vanwege corona kwam begin 2021 de aankondiging van een pauze voor Dumoulin. Het bleek de voorbode voor een vroegtijdig einde van zijn carriere. Het systeem ‘Spekenbrink’ en daarna Jumbo had ‘m geknakt.
Mei 2025 – Sierra Nevada
Een maand later zitten we bij een dan nog enthousiaste Tim Heemskerk aan tafel. Het is midden mei, we zijn bij het trainingskamp van Team Visma-Lease-a-Bike in de Sierra Nevada. In de vrij ongezellige kantine van het CAR (Centro Alto Rendimento) in Pradollano praat Heemskerk honderd uit over de invloed van hoogtetraining, voeding en alles er op en eraan. Niets wijst er dan op dat hij zeven maanden later er ‘helemaal klaar’ mee is.
Tiesj Benoot, die we dan ook aan tafel hebben, is vertrokken naar Decathlon CMACGM. De reden daarvan laat zich waarschijnlijk meer in euro’s uitdrukken. Naar verluidt lappen de Fransozen net een paar flappies meer dan de Hollanders.
Yates, Heemskerk en andere vertrekkers
In retrospect begon deze reeks met het vertrek van Dumoulin. Je kunt wellicht ook aanstippen dat Fem van Empel ook in dat rijtje past. Haar contract werd 1 januari ontbonden en zij richt zich nu op andere zaken. Ook zij zat in de Visma cocon.
Op 7 januari, toen ook Simon Yates, 33-jarige Giro-winnaar van 2025, plots zijn afscheid aankondigde begon zich een patroon te ontvouwen. De Brit had pas zeven maanden eerder de roze trui veroverd en beschikte over een doorlopend contract. Renners stoppen zelden in januari, wanneer de hele sport vooruitkijkt naar het nieuwe seizoen.
Een maand later volgde nu ook Heemskerk. De timing, midden in de voorbereiding van Vingegaard op een geplande Giro-Tour-dubbel, wordt door analisten omschreven als “obviously not optimal”. Vingegaards seizoen was al gecompliceerd door een trainingscrash nabij Málaga en een daaropvolgende ziekte die hem de UAE Tour kostte. Met slechts de Volta a Catalunya en de Giro op zijn programma vóór de Tour blijft weinig ruimte over om in wedstrijden vorm op te bouwen.
Generatie-Uijtdebroeks en de wens om meer vrijheid
De onrust reikt verder dan staf. Attila Valter, de Hongaarse renner, sprak publiekelijk over een gebrek aan autonomie. Cian Uijtdebroeks, het generatietalent dat juist structuur zocht toen hij naar Visma kwam, signaleert hetzelfde en hij trok ook weer aan z’n stutten. Dylan van Baarle heeft nu ook een andere werkgever.
Hoewel ze verschillende rollen hebben, richten hun opmerkingen zich allemaal op dezelfde kwestie: de ruimte voor individuele inbreng.
Visma won in 2023 drie grote rondes in één seizoen, stuurde Yates in 2025 naar roze, Vingegaard naar Rood en bouwde een ploeg met een sterk doorgerekende, datagedreven aanpak. Vanuit de ploeg klinken nu zowel vanuit de staf als van kopmannen opmerkingen over beperkte autonomie en ruimte voor eigen inbreng.
