Etappe 5: Pau wacht op de sprinters, maar gaan we waaiers zien?

De sprinttreinen van het peloton schuiven op woensdag 8 juli voor het eerst in deze Tour naar voren. Vier dagen lang, door Catalaanse heuvels en een eerste Pyreneeëndoortocht, hebben de rappe mannen zich moeten sparen en moeten rijden om binnen tijd te blijven.  In Lannemezan wordt het sprintersbal eindelijk geopend: 158 kilometer richting Pau, waar de brede boulevards klaarliggen voor een massasprint.

Een sprintetappe in de vijfde etappe van de Tour, dat zien we niet vaak. Dat kwam twee keer in de voorbije drie decennia voor, naast 2026 ook in 2015 en in 1992. Overeenkomst tussen deze edities? Ze startten allemaal in het buitenland. Die van 2015 startte uiteraard in Nederland en had in etappe twee een logische sprint moeten hebben, maar toen werden waaiers, noodweer en wind het verhaal van de dag. Een klein groepje streed om de winst op Neeltje Jans.

Pau, een klassieke Tourbestemming

Pau is een van de meest bezochte aankomstplaatsen in de geschiedenis van de Tour, na Parijs en Bordeaux. De stad dient al decennia als de schakel tussen bergritten en vlakkere etappes, een vaste halte na of voor de Pyreneeën.

De erelijst van sprintwinnaars in Pau leest als een soort historisch canon van het sprintersvak. Sean Kelly, Robbie McEwen en Arnaud Démare wonnen er allemaal. En wie er in 2024 won? Dat was The Master, Jasper Philipsen, die toen ook op de Place de Verdun naar de zege sprintte. In 2019 was Pau het decor voor Julian Alaphilippe en zijn verovering van het geel, wat hij maar niet wilde afgeven die Tour. Nu keert de Tour er voor de 64e keer terug als finishplaats. Daarmee is het na Parijs en Bordeaux de meest bezochte plek in de Tour. Pau en Bordeaux zijn ook wel eens samen start-finish geweest in een etappe. Wat heet, wel een keer of vijf.

Wind vrij spel

Het parcours is relatief kort en overwegend vlak, maar gevaar ligt op de loer. De route maakt vanuit Lannemezan een lusje door de Gers-vallei. Na dertig kilometer volgt een eerste gecategoriseerde klim, de Côte de Chartet (3,1 km à 3,8%), te klein om echt schade aan te richten. Daarna wacht negentig kilometer open terrein.

Rond Tarbes en de Bigorre-vlakte liggen de kilometers die de rit kort kunnen ontregelen. Het landschap is er weids, de wegen onbeschut. Zijwind kan hier waaiers veroorzaken, en voor de sprintploegen die niet alert genoeg zijn, is dit een val waar je makkelijk in kunt lopen. De tussensprint ligt in Vic-en-Bigorre, op circa 45 kilometer van de finish.

Baleix

Het echte sleutelmoment van deze etappe zit in een blok van drie korte hellingen, snel achter elkaar, met zo’n 37 kilometer te gaan. De Côte de Casteide-Doat (1,5 km à 5,1%), Côte de Flancart (1 km à 6,4%) en Côte de Baleix (1,3 km à 7%) zijn ideaal voor een groepje met sterke mannen om nog wat onrust te veroorzaken.

Een ploeg als Lidl-Trek kan hier bewust het tempo opschroeven om de zwaarste pure sprinters zuur in de benen te rijden. Een sprint lijkt onvermijdelijk, maar alle sprinters er bij de finish ook daadwerkelijk bij zijn, dat is maar de vraag. Philipsen zou het aan moeten kunnen, Kooij en Merlier ook wel? Maar de rest is nog de vraag.

Na de top van Baleix volgen nog 25 à 26 vlakke kilometers richting Pau. Genoeg ruimte voor de treintjes om zich te hergroeperen, maar als er waaiers zijn geweest en iemand heeft op de klimmetjes bij Baleix aan de boom geschud, dan is het andere koek

De favorieten

Er zijn twee waarschijnlijke scenario’s: een sprint met een compleet peloton, of een sprint waaruit de zwaarste sprinters al zijn weggereden.

Jasper Philipsen is de topfavoriet. De Belg van Alpecin-Premier Tech heeft negen Touretappes op zijn palmares, een groene trui, en de lead-out is een van de sterkste die de Tour ooit heeft gezien. Mathieu van der Poel en Kaden Groves vormen de kern van dat treintje. Pau 2024 wist hij al te winnen en het lichte heuvelwerk past bij zijn profiel. Met Mathieu heeft hij dan een kapitein waar je U tegen zegt.

Tim Merlier is de sprinter in vorm: vijf overwinningen in elf dagen koers dit seizoen, oppermachtig in de Scheldeprijs, Ronde van Limburg en Ronde van Hongarije. Bij Soudal Quick-Step is er ook een sterke lead-out met Jasper Stuyven, dezelfde man die in de recente Giro Paul Magnier naar drie ritzeges loodste. Als Merlier de heuvels overleeft, is hij meer dan gewaagd aan Philipsen..

Mads Pedersen lijkt in beide scenario’s een van de favorieten namens Lidl-Trek. Hij kan het heuvelwerk makkelijk aan en heeft ook een sterke ploeg om ‘m vooraan te houden. Maar of hij ook tegen de snelheid van de eerste twee genoemden op kan… Dat zal nog moeten blijken.

Olav Kooij, de Nederlandse sprinter van Decathlon CMA CGM Team, maakt in zijn Tourdebuut jacht op zijn eerste ritzege. Op een vlakke aankomst is hij een van de snelste finishers in het peloton.Het blijft nog wel de vraag hoe hij de bergen overleefd, want hij heeft weinig koerskilometers in de benen, vanwege blessureleed.

Arnaud De Lie van Lotto Intermarché is eveneens een kanshebber, zeker als het heuvelwerk de sprint iets zwaarder maakt. Daarnaast kan Bini Girmay van NSN dit werk ook aan, al moet hij het op pure snelheid wel afleggen tegen Merlier en Philipsen. Pavel Bittner van Picnic-PostNL is samen met Milan Fretin van Cofidis wel een echte outsider. Net als Michael Matthews en Pascal Ackermann namens Team Jayco-Alula.

De eerste echte test voor groen

In Pau wordt voor het eerst zichtbaar welke sprinttrein deze Tour kan domineren. De hiërarchie tussen Philipsen, Merlier en Pedersen is tot dan toe nog niet getest; In Pau wordt die duidelijker. Hoe iedereen de bergen heeft verwerkt, dat gaan we dan zien. Het gaat een stressvolle dag worden, dat is bijna zeker.