Foto Sander Kolsloot
Van Aert op 2.000 meter in de sneeuw. Maar had hij gewoon in Vlaanderen kunnen blijven?
Wout van Aert bevindt zich deze weken op hoogte in de Sierra Nevada, in Spanje. Nog niet buiten op de weg, maar binnen op de rollen, vanwege de sneeuw. Hoogtetraining is gemeengoed geworden voor heel veel renners in het profpeloton als voorbereiding op de voorjaarsklassiekers en later in het seizoen op de grote rondes. De faciliteiten in de Sierra Nevada zijn helemaal afgestemd op topsport, waar het CAR (Centro Alto Rendimiento) alles in huis heeft. Dat is ook nodig, want met de sneeuw is buiten trainen nu geen optie. Van Aert zit ergens binnen, op de rollen.
Maar had hij niet gewoon in Vlaanderen kunnen blijven? Een vraag die minder gek klinkt, als je bedenkt dat in Ledegem, op kortere afstand van huize ‘Van Aert’ een prachtig hoogtecentrum is verrezen. Monte Marcella, naar idee van ondernemer Chris Mullie, ligt strategisch tussen de heuvels van de Ronde en de beklimmingen van In Flanders Fields in. Begin dit jaar gingen we zelf op onderzoek uit en doken we in de wetenschap achter hoogtetraining, de zin en onzin van afreizen naar hoger gelegen gebieden en alles wat daarbij komt kijken.
Foto Sander Kolsloot
Foto Sa
Picture perfect

We knipperen even met onze ogen als ons ontbijt wordt geserveerd. In Monte Marcella, het hoogteverblijf in West-Vlaanderen, is dat niet per se gewoon. Deze locatie is ingericht op topsporters, die niet afhankelijk willen zijn van de keuken van een hotel. Voor ons journalisten wordt een uitzondering gemaakt. We zijn met z’n tweeën en op de doos staat netjes ‘Welkom Thomas en Sander, geniet ervan!’. De gebaksdoos bevat allerlei soorten lekkere (pudding)broodjes, bolletjes, zoet en hartig beleg, een eitje en een sapje. Met de koffie uit de goede automaat worden we meer dan verwend.
Monte Marcella is een van de hoogteresorts in Europa. Andere bekende locaties zijn Syncrosfera aan de Costa Blanca Het is een mega complex. Centraal staat de eetruimte/woonkamer, van waaruit je makkelijk toegang hebt tot de zestien gepatenteerde hoogtekamers (aangelegd door een Franse, specialistische firma) met in totaal 42 bedden, een sauna, een indoor trainingsruimte en een bioscoop. Je vindt hier ook de professionele keuken, een ontspanningsruimte met spelcomputers, pooltafel, dartboard en meer. De centrale ruimte heeft een groot tv-scherm met ruime banken, waar je echt kunt ontspannen. De bioscoop annex presentatie ruimte is perfect om de plannen voor het nieuwe seizoen te delen.
Hypoxie is hier geïntegreerd in bijna alle ruimtes, dus ook de gemeenschappelijke ruimtes. Dat maakt het uniek in Europa. Een atleet kan het grootste deel van zijn wakkere en slapende uren doorbrengen in omstandigheden met minder zuurstof, zonder een masker te dragen of zich in een tent te proppen.

In het gastenboek zien we bekende namen voorbij komen. Elisa Longo Borghini is de meest in het oog springende naam. We zien parafernalia van RedBull-Bora, Unibet Rose Rockets en Uno-X. Ambassadeur en voormalig triatlon kampioen Frederik van Lierde vertelt vol vuur over de locatie en de faciliteiten. ‘Je kunt hier alles op hoogte instellen. Van de eetzaal tot aan de sauna, de massage ruimtes en de kamers’. Hij is als triatleet helemaal enthousiast ook over het zwembad, maar ja, dat ligt uiteindelijk buiten de hoogte zone. Verder is alles mogelijk. ‘Als het budget of de tijd het niet toestaat om naar Spanje of elders te reizen, dan kunnen we hier omstandigheden creëren die gelijkwaardig zijn aan de echte hoogte en je hoeft niet enkel op je kamer te verblijven’.
Als wij de bioscoop zien, die ingesteld is op 2000m hoogte, dan snappen we wel waarom dit ook populair is bij sporters zoals Team Iko, van de schaatsers met Nederlandse toppers als Joy Beune en Dai Dai Ntab. In een omgeving als deze ga je graag op hoogtestage, er is niets van de spartaanse soberheid die vaak geassocieerd wordt met leven op 2000 meter hoogte in de bergen.
Van Lierde laat zich ook nog ontvallen dat een bekend wielerteam voor zeven renners het hele pand gaat afhuren. ‘Meer mag ik niet zeggen’. Tegelijkertijd met onze aanwezigheid is ook Jolien Vermeylen gearriveerd. De Belgische triatlonbond gebruikt deze locatie als voorbereiding voor wedstrijden of soms ook als voorbereiding op een hoogtestage elders. ‘Het is niet 100% gelijk aan bijvoorbeeld Font Romeu of Pradollano (Sierra Nevada), maar je kunt wel goed in de buurt komen.’
Het verblijf in België biedt bijvoorbeeld voor sprinters en klassieker renners ook een goede optie. Als deze specifieke groep rijders op hoogtestage zit, dan hebben ze altijd het nadeel van een lange klim als afsluiter. Nu kunnen ze gewoon op het vlakke blijven en werken aan hun sterke punten, ipv klimmen. En als bonus: ze trainen ook nog eens op de wegen van de voorjaarsklassiekers. Een win-win.


====
Hoogtetraining werkt omdat ijle lucht het lichaam dwingt zich aan te passen. Wanneer het zuurstofgehalte daalt, geven de nieren een hormoon af dat erytropoëtine (ook bekend als EPO) heet, dat het beenmerg opdracht geeft meer rode bloedcellen aan te maken. Meer rode bloedcellen betekent meer zuurstofopnamecapaciteit, wat zich vertaalt in een beter uithoudingsvermogen wanneer de weg omhoog gaat in de derde week van een grote ronde of op de steile hellingen van de Koppenberg.
Een meta-analyse uit oktober 2024 bevestigde dat blootstelling aan hoogte de totale hemoglobinemassa aanzienlijk verhoogt. Het probleem met traditionele bergkampen is echter dat trainen op grote hoogte vaak betekent dat er met minder kracht getraind wordt. Renners slapen in ijle lucht en trainen in ijle lucht, wat de intensiteit van hun trainingen beperkt.
De oplossing is een principe dat “Live High, Train Low” heet. Slaap in ijle lucht om de aanpassing op gang te brengen. Train op zeeniveau om je volledige kracht te behouden. Hoogteresorts en -hotels maken dit mogelijk zonder de logistieke complexiteit van het pendelen tussen een berghut en een weg in de vallei.
=========
Een ander soort voorbereiding
Het met sneeuw bedekte hoogtetrainingskamp van Van Aert vertegenwoordigt de traditionele aanpak, en om zeker te zijn dat je altijd op hoogte bent, is dat dé optie. Zoals de trainers van Jolien (triatlete) aangeven: ‘je hoeft niet te rekenen hoeveel uur je effectief op hoogte bent’.
Voor veel renners is de aantrekkingskracht van faciliteiten als Monte Marcella dat ze hun normale leven kunnen voortzetten en toch de fysiologische voordelen van ijle lucht kunnen benutten. De complete afzondering van een hoogtestage, ver weg, is hier minder. Daarnaast kunnen ze hier ook prestatietests afnemen, die Monte Marcella aanbiedt in samenwerking met Vittori.
Mathieu van der Poel is duidelijk over zijn voorkeur. “De hypoxische kamer is veel comfortabeler dan een hoogtetent”, zegt hij. Voor een renner die in december cyclocross rijdt en in april Vlaanderen als doel heeft, past de mogelijkheid om hoogteblokken te stapelen zonder continu te verplaatsen naar Sierra Nevada, Font Romeu of Tenerife goed in een drukke agenda. ‘VDP’ heeft het Syncrosfera (Zie kader) om de hoek. Voor veel andere (Belgische en Nederlandse) renners is Monte Marcella de logische optie. Het contingent renners dat zich in en om Monaco heeft verzameld zal evenwel harder z’n best moeten doen om hoogte alternatieven te vinden. Font Romeu is dan de beste optie.
Foto Sander Kolsloot
Foto Sander Kolsloot
Foto Sander Kolsloot=====
Alternatieven
Monte Marcella is in Europa niet de enige faciliteit die deze aanpak biedt, hoewel ze wel de enige zijn die meerdere ruimtes op hoogte kunnen instellen. Aan de Spaanse Costa Blanca is Syncrosfera sinds januari 2021 actief. Dit boetiekhotel in Pedreguer, opgericht door oud-prof Alexandr Kolobnev, de bronzen medaillewinnaar van de Olympische Spelen van 2008, is speciaal gebouwd voor training gericht op hypoxie. Van de 46 kamers zijn er 14 uitgerust met hoogtesystemen en de kliniek ter plaatse biedt uitgebreide prestatietests aan. Tadej Pogačar, Mathieu van der Poel en Remco Evenepoel hebben allemaal gebruik gemaakt van de faciliteit. Voor renners die zich richten op de voorjaarsklassiekers of zich voorbereiden op grote rondes, biedt het milde winterklimaat van de Costa Blanca een aantrekkelijke uitvalsbasis.
In Frankrijk biedt Font-Romeu een hybride model. Het National Altitude Training Centre, gelegen op 1850 meter hoogte in de Pyreneeën, heeft in 2024 een renovatie van 45 miljoen euro ondergaan. Het nieuwe Centre de Préparation à la Haute Performance combineert natuurlijke ijle lucht met indoor hypoxiekamers, waardoor atleten gesimuleerde hoogte bovenop echte hoogte kunnen stapelen voor een nauwkeurigere controle van hun trainingsbelasting.
======
Persoonlijk vind ik vooral het systeem heel interessant. Je merkt wel iets van het slapen op hoogte, maar ik ben zelf niet in training voor een groot doel en heb te weinig data verzameld vooraf om ook maar enige invloed te kunnen meten. Daarvoor is twee nachten ook te kort. Een groot voordeel kan ik wel benoemen: als ik tijdens mijn verblijf over de kasseien van Roubaix knal, heb ik geen last van de 2400 m hoogte die bijvoorbeeld Pradollano heeft. Op trainingskamp met de mannen van Visma-Lease-a-Bike (zowel in 2024 als 2025) was het vet daar compleet van de soep. Je hebt dan echt dagen aanpassing nodig.
Die ga ik hier nu niet nodig hebben om toch iets mee te pakken van de voordelen. Er is nog één ding dat ik wel zeker weet: er wordt bij Monte Marcella alles in het werk gesteld om een hoogtestage te laten slagen. De prijs? Die wordt op maat gemaakt, afhankelijk van aantallen renners, duur van het verblijf, soort programma en andere mogelijk denkbare parameters. Wil je zelf ervaren hoe het is om op hoogte te slapen? Of plan je een trainingskamp? Contact dan Frederik van Lierde via frederik@montemarcella.com +32473704641
In het gastenboek zagen we ook dat een aantal bedrijven de weg naar Monte Marcella Resort hadden gevonden voor meerdaagse offsites. Mocht je als vertegenwoordiger van een bedrijf zoiets overwegen, neem dan contact op via sarah@montemarcella.com +32478597999