25 januari: de jarige Denis Mensjov en de val bij het Colosseum

Een handvol minuten eerder is er nog niets aan de hand en lijkt Mensjov hard op weg om, na de Vuelta van 2007, ook de Giro bij te schrijven op zijn palmares. Zo riant als ruim anderhalf jaar eerder in Spanje staat hij er op de ochtend van de slotdag van de Italiaanse ronde van 2009 echter niet voor. Slechts twintig seconden bedraagt het gat met Di Luca als de afsluitende tijdrit door Rome, een lusje van niet meer dan 14,4 kilometer, van start gaat. Di Luca zal dus gemiddeld anderhalve seconde per kilometer moeten goedmaken. Geen onmogelijke opgave, maar Mensjov is de betere tijdrijder. Juist in de strijd tegen het uurwerk – liefst zestig eenzame kilometers moesten er in de twaalfde etappe worden afgelegd tussen Sestri Levante en Riomaggiore – had de Rabobank-kopman eerder in de ronde zijn slag geslagen en zowel de dagzege opgeëist als het roze gegrepen. Terwijl de vroeg gestarte Ignatas Konovalovas op een droog wegdek de snelste tijd klokt, dreigt de top van het klassement te maken te krijgen met de onberekenbare grillen van de weergoden. De fietskeuze wordt van cruciaal belang. Beide tenoren twijfelen. Als het daadwerkelijk gaat regenen zal een gewone fiets meer grip bieden op de gladde stenen ondergrond rond het Colosseum. Een tijdritfiets daarentegen zal op de kaarsrechte Via del Corso, richting het monument van Vittorio Emanuele II, aerodynamisch voordeel bieden. De twee favorieten maken niet dezelfde keuze. Terwijl Mensjov zijn tijdritfiets klaar maakt voor vertrek, glijdt Di Luca op een gewone racefiets van het schavot voor zijn aanval op het roze. De Italiaan schiet als een komeet uit de startblokken. Hij kiest zichtbaar voor een alles-of-niets strategie en grijpt elk risico dat hij kan nemen met beide handen aan om in te lopen op Mensjov. Bij het eerste meetpunt is hij vijf seconden sneller.

Hardlopers zijn doodlopers, wordt wel eens gezegd en precies dat geldt op zondag 31 mei 2009 voor Di Luca. Hij kan het tempo van zijn eerste paar kilometers niet vasthouden en bij het tweede meetpunt blijkt Mensjov sneller dan zijn opponent. De buit lijkt binnen voor de Rabobank-ploeg. In het zicht van de aankomstlijn en in de wetenschap dat Di Luca uiteindelijk driekwart minuut heeft prijsgegeven op de snelste tijd van Konovalovas, klinken de eerste felicitaties in de volgauto. In het moment dat volgt zal duidelijk worden dat slechts een fractie van een seconde nodig is om euforie te doen omslaan in paniek. Met nog zeshonderd meter te rijden is het alsof de zadelpen van Mensjov wordt vastgegrepen door een onzichtbare arm, die vanachter een dranghek over de weg reikt. Eerst stuitert het achterwiel van de Giant, waarop de roze truidrager door Rome dendert, een beetje, maar een fractie later slipt het weg en verliest de Rus de controle over zijn fiets. Machteloos schuift de klassementsleider over de gladde Italiaanse klinkers. Een golf van ongeloof en schrik weerkaatst tegen het Colosseum. Duizenden toeschouwers zien met eigen ogen, of op de vele televisieschermen langs het parcours, hoe de eindzege de Rus door de vingers dreigt te glippen. Terwijl Mensjov de controle over zijn fiets verliest en uit alle macht probeert om zo zacht mogelijk op de Romeinse steentjes te landen, is Hendriks al uit de ploegleidersauto van Rabobank gesprongen. Nog voordat het voertuig volledig tot stilstand komt, staat de mecanicien al op het wegdek en trekt zonder nadenken Mensjovs reservefiets van het dak.

Nog eens de avonturen van de Raboploeg herbeleven? Lees hét boek:

Vooraf is binnen de ploeg duidelijk afgesproken dat, mocht de Rus iets overkomen onderweg, hij hoe dan ook van fiets moet wisselen. ‘Denis! New bike!’, schreeuwt Hendriks. Tien seconden na zijn val zit de klassementsleider wonder boven wonder weer in het zadel en nog eens tien tellen later heeft de Rus zijn nieuwe fiets in de juiste versnelling geschakeld. Adrenaline en wilskracht zijn een uitstekende remedie tegen schrik en pijn. Zelden zijn een valpartij en haar gevolgen zo snel uitgewist als op de laatste zondag van mei in 2009. De zege in de tijdrit kan Mensjov vergeten, maar ondanks de val snelt de roze truidrager naar een fraaie tiende plaats in de etappe-uitslag. Hij is nog altijd eenentwintig seconden sneller dan Di Luca. Nu is de buit echt binnen. Het roze is en blijft van Mensjov. Enkele Italiaanse fans zetten hun gevoelens van teleurstelling om in een luid boegeroep. Ze krijgen bijval van het Colosseum, dat de grieven met haar kalkstenen muren nog eens versterkt. In de verte draait ondertussen een man op een tijdritfiets het laatste stuk naar de finish op. Het is Mensjovs reddende engel.

Terwijl de mecanicien de longen uit zijn lijf rende om de gevallen renner zo snel mogelijk weer op snelheid te brengen, had Adri van Houwelingen in een reflex de ploegleidersauto van Rabobank alvast weer in gang getrokken. Zonder Hendriks aan boord. En zonder de fiets waarmee de Rus enkele tellen eerder onderuit was geschoven. Zodra de roze truidrager zijn weg op eigen kracht kon vervolgen mocht de nog nahijgende mecanicien zich over het rijwiel ontfermen. Hendriks had eens onderzoekend naar de Giant gekeken, legde de afgelopen ketting op zijn plek en concludeerde dat er niets beschadigd was. Vandaar dat hij op het zadel was geklommen en de laatste zeshonderd meter van de Giro van 2009 op de fiets van Mensjov had afgelegd. Onder begeleiding van de carabinieri, die geduldig wachtten tot het parcours weer helemaal vrij was. Terwijl de Rus zich naar het podium liet begeleiden om als eindwinnaar van de Giro van 2009 een laatste verse roze trui in ontvangst te nemen, reed de man die daar dankzij zijn zeer kordate optreden een belangrijk aandeel in had met een brede grijs over de Via dei Fori Imperiali in Rome. Denis Mensjov mocht dan wel de winnaar zijn van de Italiaanse ronde, Vincent Hendriks was The Hero Of The Giro.