Foto A.S.O./Alex Broadway

Wielercultuur

Toen Colombia de jarige Nairo Quintana al tot held kroonde

Met ieder lovend woord dat via zijn oren tot hem komt, groeit Nairo Quintana haast zichtbaar een centimeter. Zou de slechts 1 meter 67 lange renner een plant zijn, dan was de speech die de Colombiaanse president Juan Manuel Santos afsteekt, Pokon. Naarmate de loftrompet langer blijft schallen wordt de glimlach op het gelaat van de man die een maand eerder zijn thuisland in vervoering heeft gebracht royaler. Het is 14 augustus 2013 als Quintana zich mag melden op het presidentiële paleis in Bogota. Net als miljoenen landgenoten heeft ook president Santos genoten van hetgeen de renner uit de Spaanse Movistar-ploeg een paar weken eerder in de Tour gepresteerd heeft. Niet alleen had Quintana de Ronde van Frankrijk pal achter winnaar Chris Froome als tweede afgesloten. Ook had het nog maar 23 jaar jonge supertalent zowel de bolletjestrui van het bergklassement als het wit van het jongerenklassement opgeëist. Als kers op de taart schreef hij ook de voorlaatste etappe, een bergrit naar Le Semnoz, op zijn naam. Het zijn stuk voor stuk prestaties die in Colombia voor uitzinnigheid zorgen. Nooit eerder was een landgenoot zo dicht bij het geel in Parijs. Tot dan toe is de derde plek van Fabio Parra in de Tour van 1988 is de beste uitslag van een Colombiaan in de Franse ronde. In de optiek van de fanatieke, wieler gekke Zuid-Amerikanen is dit de opmaat naar dat waar ze al zo lang van dromen. Het kan niet anders of Quintana zal binnen enkele jaren het geel mee naar huis nemen.

Hoogste onderscheiding

Niet dat president Santos die unieke prestatie wil afwachten alvorens de jonge renner met de hoogste Colombiaanse onderscheiding te eren. De tweede plek, de beide nevenklassementen en de ritzege zijn in zijn optiek meer dan voldoende om de glunderende Quintana een kleine goudkleurige plak om te hangen aan een dik blauw lint. De zogeheten ‘Orden de Boyacá’. Vooruit, een klein stukje Wikipedia ter verduidelijking: het is een blauw geëmailleerd gouden kruis pattée met in het midden een gouden medaillon, waarop vrijheidsstrijder Simón Bolívar staat afgebeeld. Het is een eerbetoon dat uitsluitend is voorbehouden aan oud-militairen en Colombianen, die een buitengewone prestatie hebben geleverd. Zoals de, op dat moment, tweedejaarsprof, die zelf toevallig uit Boyacá komt, waar in 1819 de Colombiaanse vrijheidsstrijd begon. Onmiddellijk na het eerbetoon te hebben omgehangen bij de dolgelukkige renner start Santos zijn waterval van loftuitingen, die Quintana laten stralen als een net opgepoetste diamant.

Nog meer verrassingen

De ontvangst door de Colombiaanse president en de onderscheiding, die Quintana opgespeld krijgt, zijn niet de enige verrassingen die op de renner wachten als hij zich ruim drie weken na de Tour, in zijn thuisland meldt. Honderden schreeuwende fans zijn naar het vliegveld van Bogota gekomen. Als Quintana zich vervolgens per open bus naar het presidentiële paleis laat rijden, staat het joelende publiek rijen dik langs de kant. Het zijn taferelen die, voor wie het zich nog kan herinneren, doen denken aan de ontvangst van het Nederlands Elftal na het winnen van het EK van 1988. Het bezorgt Quintana bijna een schuldgevoel. De Tour heeft hij immers helemaal niet gewonnen. Hij is ‘maar’ tweede geworden. Een kleine twee en een half jaar eerder had de Colombiaan zich voor het eerst doen gelden op Europees asfalt. De combinatie van klimtalent en aanvalslust had hem als belofte in de Ronde van Catalonië de winst in het bergklassement opgeleverd. Die prestatie, opgeteld bij enkele prima uitslagen in Spaanse en Franse rittenkoersen, had hem een profcontract bij Movistar bezorgd. Daar had Quintana onmiddellijk bewezen dat ploegleider Eusebio Unzué een kennersoog voor talent heeft. In de zesde etappe van het Critérium du Dauphiné boekte de Colombiaan zijn eerste zege op het hoogste niveau. Grote namen als Cadel Evans, Bradley Wiggins en Chris Froome werden in de Alpen verslagen. Een klassement rijdt Quintana dan nog niet in het hors-d’oeuvre van de Tour. Amper negen maanden later toont hij met een vierde plek in de Ronde van Catalonië en de eindzege in die van het Baskenland echter ondubbelzinnig aan ook een week lang op constant niveau te kunnen presteren. In Colombia raken de wielerfans in extase. De verwachtingen zijn hooggespannen aan de vooravond van de honderdste editie van de Tour, maar Quintana laat zich niet van de wijs brengen en maakt ze meer dan waar.

Nationale trots

‘Inspirator’, ‘rolmodel’, ‘nationale trots’; het zijn slechts enkele van de lovende woorden, waarmee president Santos zijn fietsende landgenoot in het zonnetje zet. Nooit eerder reikte de leider van het land de ‘Orden de Boyacá’ uit met meer genoegen dan op het moment dat hij Quintana het eerbetoon omhangt, voegt hij er ook nog aan toe. Als tegenprestatie heeft de renner een gesigneerde en ingelijste bolletjestrui meegenomen, die ongetwijfeld een prominente plaats zal krijgen in een van Santos’ kamers. ‘Volgend jaar wil ik een gele’, fluistert de president tussen zijn superlatieven door. Het zal er niet van komen. Ondanks dat Quintana tien maanden later een roze trui naar het paleis brengt, kort na het winnen van de Giro – als eerste Colombiaan ooit – en in 2016 als kersverse Vueltawinnaar – hij is na Luis Herrera in 1987 de tweede die namens Colombia zegeviert in Spanje – met het rood aan komt zetten, lukt het hem niet het geel te bemachtigen. Hij wordt nog eens tweede in de Tour, een keer derde, wint nog meermaals een bergrit, behaalt enkele top 10-eindklasseringen. Winnen lukt hem echter niet. Oké, Nairo Quintana is nog altijd prof, maar laten we eerlijk zijn. De kans dat hij alsnog in Parijs op het hoogste treetje van het podium belandt is nihil. Bovendien kaapt Egan Bernal in 2019 de primeur voor Quintana’s neus weg en mag zich tot in de eeuwigheid de allereerste Colombiaanse Tourwinnaar noemen. Wat dat betreft is het maar goed dat president Santos zes jaar eerder niet had willen wachten met het uitreiken van de hoogste onderscheiding die zijn land kent.

Coverfoto: Quintana pakt de etappe zege in de 17e etappe van de Tour de France 2018 op de col du Portet (A.S.O./Alex Boadway

Nairo Quintana, Vuelta a Espana 2016, Vuelta, Movistar teamFoto ASO/Unipublic/J. Belver
Tour de France 2021 , Nairo Quintana, BolletjestruiFoto A.S.O./Charly López

Bekijk ook van Vincent de Lijser

Toen Colombia de jarige Nairo Quintana al tot held kroonde

Nationale held, maar zonder gele trui

Wielercultuur

Op zijn verjaardag: Het jongerenklassement zonder trui – Alberto Camargo in 1989

Wielercultuur