De jarige Atle Kvålsvoll en zijn reddingsactie voor Greg Lemond
Een snerpend hoog fluitsignaal, gevolgd door een niet mis te verstaan armgebaar, maakt duidelijk dat een renner iets doet dat volgens het wedstrijdreglement niet is toegestaan. De in het blauw van de Franse Z-ploeg gehulde Noor speelt de vermoorde onschuld. Of had echt geen flauw idee dat wat hij zojuist heeft gedaan absoluut niet de bedoeling is tijdens een koers. Enkele minuten eerder was hij door Serge Beucherie, de assistent van ploegleider Roger Legeay, gesommeerd te wachten op zijn kopman. Onmiddellijk volgde Atle Kvålsvoll het bevel op en kneep in de remmen.
Greg Lemond had enkele minuten eerder lek gereden en doordat de volgauto van Legeay niet direct achter hem reed, had de Amerikaan onmiddellijk kostbare tijd verloren. Een nieuwe fiets liet op zich wachten en dus had hij zelf snel zijn achterwiel losgemaakt om een neutrale materiaalman een nieuw exemplaar te laten steken, vervolgens enkele honderden meters verder te rijden. Daarna had hij alsnog zijn reserve rijwiel aangenomen. Al met al kost het hele akkefietje Lemond bijna een minuut en zo mogelijk nog meer. Claudio Chiappucci grijpt de tegenslag van zijn directe opponent namelijk meteen met beide handen aan. De Italiaanse geletruidrager sommeert zijn knechten uit de Carrera-ploeg het tempo op te schroeven, om Lemond nog meer tijdverlies aan te smeren. Het is een wanhoopsdaad van de klassementsleider en zeker niet de meest sportieve. Een dag eerder was diens laatste sprankje hoop op de eindzege in de Franse ronde van 1990 nagenoeg als sneeuw voor de zon gesmolten. Had Chiappucci na zijn verrassende monstervlucht in de eerste Touretappe, in gezelschap van Frans Maassen, Ronan Pensec en Steve Bauer, liefst twee weken lang knap en dapper weerstand geboden en het geel om de schouders weten te houden, in de Pyreneeënrit naar Luz-Ardiden stelde Lemond alsnog orde op zaken. Nou ja, bijna. Terwijl rivaal Erik Breukink met een inzinking te kampen kreeg en de Tourzege zo definitief verspeelde, kon de Amerikaan als enige in het spoor van ritwinnaar Miguel Induráin blijven. Samen hadden de twee Chiappucci op ruim twee minuten gereden. Even leek de Italiaan het geel al kwijt te zullen raken, maar hij hield op de streep vijf luttele tellen over om het kleinood nog iets langer te kunnen dragen. Met nog een tijdrit, een specialiteit van Lemond, voor de boeg, leek het slechts uitstel van executie. Een dag na die beslissende bergetappe dreigt een lekke achtertube echter roet in het eten te gooien en moet de Z-ploeg alle zeilen bijzetten om Lemonds belangen te behartigen.
Klassementsverschillen
Ondanks dat in de zeventiende etappe, van Lourdes naar Pau, onder meer de Col d’Aubisque en de Col de Marie Blanque moeten worden bedwongen, worden er geen verschillen tussen de klassementsrenners verwacht. Daarvoor liggen de beide Pyreneeënreuzen te vroeg in het parcours. Het is de reden dat Lemond twee van zijn trouwe helpers ’s ochtends voor vertrek een vrijgeleide heeft gegeven voor dagsucces te gaan. Een dag eerder hebben ze hem immers goed geholpen de achterstand op Chiappucci tot een minimum te verkleinen en voor wat hoort wat. Vandaar dat Kvålsvoll en ploeggenoot Gilbert Duclos-Lassalle mee springen met een omvangrijke kopgroep van veertien renners. De Fransman is afkomstig uit de buurt van Pau en is gebrand op een ritzege in zijn thuisstreek. Kvålsvoll is, gezien de sterke indruk die de Noorse knecht al de gehele ronde maakt, de ideale helper om hem bij te staan. Het zal niet zo ver komen. De voorsprong van de kopgroep, die net de Marie Blanque is afgedaald, bedraagt ruim tien minuten als assistent-ploegleider Beucherie zijn twee pupillen, hangend door het geopende raam van het bestuurdersportier, toeschreeuwt dat ze moeten wachten. De positie van Lemond is in gevaar. Tijdens de beklimming is de Amerikaan lek gereden en doordat zijn reservefiets onnodig lang op zich liet wachten, heeft hij kostbare tijd verloren.
Push van Chiappucci
Bovendien ruikt Chiappucci bloed en heeft onmiddellijk zijn ploeggenoten op kop gezet. De voltallige Z-ploeg is nodig om de schade te repareren en dus dienen Duclos-Lassalle en Kvålsvoll hun aspiraties op een dagzege terzijde te schuiven en te wachten op hun kopman. Meer dan tien lange minuten stapvoets rijden of zelfs stilstaan. En dan doet de Noor iets wat hem onmiddellijk op een waarschuwing van de wedstrijdleiding komt te staan. Hij keert om en rijdt een stuk terug. Tegen het parcours in. Of hij de regels simpelweg niet kende, de druk van de schreeuwende Beucherie te hoog vond of gewoon simpelweg zo snel mogelijk bij Lemond wilde geraken, is niet helemaal duidelijk, maar dat mag dus niet. Onmiddellijk wordt Kvålsvoll door een fluitende en met zijn armen hevig gesticulerende official gemaand te stoppen. Terugrijden is tegen de regels. Hij moet wachten. Tien volle, tergend langzaam voorbij trekkende, minuten lang. Net als Duclos-Lassalle een stukje verderop. Intussen hebben Chiappucci’s helpers Lemond op anderhalve minuut gezet. Wat volgt is een vijftien kilometer durende en bloedstollend spannende klopjacht, waar menig actiefilm een puntje aan kan zuigen. Met name Duclos-Lassalle rijdt, zodra de groep Lemond zich in zijn achterwiel heeft geklonken, als een door de duivel bezeten stoomlocomotief naar Pau. Ook de Amerikaan zelf laat zich niet onbetuigd, evenals Kvålsvoll en helpers als Éric Boyer en Jérôme Simon. Gezamenlijk brengen ze hun kopman terug in het kielzog van Chiappucci. De ronde is gered. Drie dagen later rijdt Lemond de Italiaan in de tijdrit op de voorlaatste dag uit het geel en wint zijn derde Tour. Met dank aan zijn Z-ploeg, van wie Atle Kvålsvoll een belangrijke les leerde tijdens de zeventiende etappe. Tegen de rijrichting in fietsen mag niet.
