De jarige Freddy Maertens en de vreemdste verslaving uit het peloton
Het is een grauwe, regenachtige najaarsavond als in een Vlaamse buurtzaaltje een groep mensen samenkomt. De meesten kennen elkaar, al weten ze niet veel meer van een ander dan de voornaam en wat flarden van een bewogen levensloop. De mannen en vrouwen komen hier al enkele maanden wekelijks samen om te praten. Net als een van hen het woord wil nemen, dwaalt de blik van de gespreksleider in de richting van de deur. Zojuist is een onbekende gestalte in de deuropening verschenen. Stilzwijgend draaien nu meerdere hoofden naar de man die zojuist is binnen gekomen, maar niets zegt. Dan neemt de gespreksleider het woord. ‘Welkom, Freddy’, zegt hij op zachte toon. ‘Stel je maar even voor’. Er valt een korte stilte. Het hart van Freddy klopt duidelijk hoorbaar in zijn keel. De zenuwen lijken zijn stembanden te verlammen, maar dan verzamelt hij alle moed die hij in zijn lichaam kan vinden en introduceert zichzelf aan de rest van de groep. ‘Goeienavond. Ik ben Freddy. Waterverslaafd’. De introductie wordt door de groep beloond met een kort applaus. Freddy neemt plaats op een van de lege stoelen in de kring en de gespreksleider neemt opnieuw het woord. ‘Welkom bij Aquatics Anonymous, Freddy!’, klinkt het vriendelijk en warm.
Natuurlijk, de hierboven beschreven scène is fictief. Er is, voor zover Google reikt, niet zoiets als Aquatics Anonymous, waar mensen die verslaafd zijn aan water samenkomen om over hun leven en problemen te vertellen. Het is toch wel degelijk hetgeen waar Maertens enige tijd mee kampte. Een waterverslaving. In de Vlaamse wielertalkshow De Kleedkamer doet hij in het voorjaar van 2018 zijn merkwaardige verhaal aan presentator Ruben Van Gucht. Kort samengevat: de oud-renner vond zichzelf iets te zwaar, las in een damesblad dat veel water drinken helpt om wat overtollige kilo’s kwijt te raken, had voor een vriendenprijsje een lading pallads vol anderhalve literflessen bronwater op de kop getikt en het vervolgens op een drinken gezet. Op zeker moment niet minder dan dertien (!) liter per dag. ‘Meer dan een koe’, voegt Maertens toe op een toon die als vanzelf bevestigt dat die hoeveelheid een serieuze prestatie is. Zoals bij welhaast iedere overdaad of verslaving, begint het lijf van de Vlaming al snel hevig te protesteren. Uiteindelijk kan hij nauwelijks meer eten, loopt bijna letterlijk rond met een waterhoofd en zijn nieren blokkeren. Maertens wordt met spoed naar het ziekenhuis vervoerd om erger te voorkomen. In de tijd die volgt moet hij serieus afkicken van zijn maandenlange opmerkelijk hoge waterconsumptie.
Het doet de prachtige wielercarrière van Maertens veel en veel te kort alleen over de waterverslaving, meerdere decennia na zijn afscheid uit het peloton, uit te weiden, maar het is ergens wel tekenend voor de Belgische oud-wereldkampioen. Liggen er ergens zeven sloten verstopt, Maertens weet ze te vinden en loopt ze allemaal tegelijk in. Het zit grotendeels in zijn karakter verscholen. Freddy is te braaf, kan moeilijk nee zeggen. Daardoor rijdt hij, als zijn carrière in de tweede helft van de jaren ‘70 op haar hoogtepunt is – Maertens wordt niet alleen wereldkampioen, hij wint handenvol etappes in de Tour, Giro en Vuelta, in de Spaanse ronde zelfs het eindklassement, groene truien in de Tour, klassiekers als Gent-Wevelgem en de Amstel Gold Race en zo kunnen we nog wel een uurtje doorgaan – veel te veel koersen. Zijn lichaam kan het niet aan. Hij herstelt met moeite van een polsblessure, opgelopen in de Giro van 1977, en er lijkt een vroegtijdig einde aan zijn glansrijke loopbaan te komen. Privé loopt Maertens dan ook meerdere zeventallen sloten in. Door verkeerde investeringen wordt hij failliet verklaard, moet zijn meerdere huizen stuk voor stuk verkopen en wordt achtervolgd door de belastingdienst. Zo diep als hij valt, zo hoog klimt Maertens in 1981 plotsklaps weer. Als een verslagen gewaande antagonist, die in een film nog een laatste stuiptrekking vertoont en nog eenmaal verschroeiend huishoudt om daarna voorgoed van het toneel te verdwijnen, wordt Maertens opnieuw wereldkampioen. In de Tour boekt hij vijf sprintzeges en wint de groene trui. Daarna is zijn carrière voorbij. Het geheim achter vele van zijn overwinningen? Een ‘lapa’. Vergeet de esma of de pornstar martini. Bij het ingaan van het laatste koersuur kreeg Maertens uit de ploegleidersauto een bidon aangereikt met daarin champagne, gemengd met suiker en cafeïne. De energieboost die het drankje hem gaf zou de basis hebben gevormd voor menig glorieuze zege, aldus Maertens zelf naderhand. Het klinkt, mede door het gebrachte succes, als een verslavende cocktail. Niemand die toen kon vermoeden dat gewoon simpel plat mineraalwater Freddy Maertens jaren later in haar greep zou krijgen.
