De jarige Raymond Villemiane en et Verhaal van zijn bijzondere kapsel

Wat is er mis?

Van A.I. heeft in die dagen vanzelfsprekend nog nooit iemand gehoord. Van Photoshop evenmin. En toch is er iets met die foto en dan vooral met het kapsel van de getoonde renner. Het haar van Pierre-Raymond Villemiane zit vreemd. Alsof een ijverige kleuter een viltstift heeft gepakt en op het voorhoofd van de Fransman wat extra krullen heeft getekend. Het geeft de renner een enigszins merkwaardige aanblik. Niet dat de haardracht dusdanig in het oog springt dat bij veel wielerliefhebbers vraagtekens boven het hoofd rijzen, maar er zal hier en daar gerust een wenkbrauw fronsen. Had Villemiane altijd al zo’n volle bos krullen? Dunde zijn haar de voorgaande jaren niet juist aardig uit? En werd daardoor geleidelijk aan niet steeds meer van het voorhoofd van de renner bloot gelegd?

Zoeken naar antwoorden

Even snel Googelen om de antwoorden op die twee vragen boven tafel te krijgen is in de jaren ’80 niet aan de orde. Een speurneus zal dus een persoonlijk fotoarchief moeten aanspreken. Of de kranten uitpluizen, in de hoop dat een journalist iets weet te onthullen. Ruim vier decennia later is het ophelderen van de kwestie een koud kunstje geworden. Meerdere wielersites vol statistieken en oude foto’s geven de waarheid onmiddellijk prijs. Kijk maar eens naar foto’s van Villemiane uit zijn eerste profjaren, toen hij in dienst van achtereenvolgens Gitane en Renault in het peloton rondreed, en vergelijk die met het portret dat Wolber in 1983 van hem liet afdrukken. Alsof iemand een pot Pokon over het hoofd van de Fransman heeft leeggegoten, lijkt zijn haar plotseling te zijn gegroeid als een perkje vol krokussen tijdens een aangename voorjaarsweek.

Een pruik

In de kleine bubbel die het wielerpeloton ook in die jaren is, blijft niets lang geheim. Al snel onthullen meerdere Franse journalisten de waarheid achter de opmerkelijke haargroei van de op jonge leeftijd flink kalende renner. Villemiane heeft zich een haarstukje laten aanmeten. Ook de precieze toedracht blijft niet lang verborgen voor de buitenwereld. De renner van Wolber blijkt in 1983 een nieuwe liefde te hebben gevonden. Blijkbaar was zijn opgebouwde erelijst onvoldoende om het eigen zelfvertrouwen op peil te brengen, of niet genoeg gebleken om de aandacht van de dame in kwestie af te leiden van het alsmaar dunner wordende haar, waar de glanzende hoofdhuid steeds meer doorheen begint te schijnen, zoals de maan zich op een heldere nacht door de boomtakken openbaart.

Topjaar

Als tweedejaarsprof had de renner van Gitane een ritzege in de GP du Midi Libre een verpletterend vervolg gegeven. Daags na de proloog had hij als debutant meteen de eerste Touretappe van 1977, tussen Fleurance en Auch, opgeëist door in de sprint erkende klasbakken als Jacques Esclassan en Rik Van Linden te kloppen. Bijna had Villemiane zijn ritzege een etmaal later geprolongeerd, ware het niet dat klassementsleider Dietrich Thurau net iets sneller is. Drie weken lang blijft de Fransman indruk maken, met een vijftiende plaats in het eindklassement, de vierde in de strijd om het groen en de derde in het jongerenklassement als resultaat. Dat Villemiane geen eendagsvlieg is en bovendien een veelzijdig coureur bewijst hij door twee jaar later, als helper van Bernard Hinault, opnieuw een Tourrit te winnen. Ditmaal een bergetappe met aankomst op de Ballon d’Alsace. In 1980 wordt hij Frans nationaal kampioen en twee jaar later wint hij nog maar eens een Touretappe. In de tussentijd heeft zijn zelfvertrouwen een opdoffer te verwerken gekregen als ploegleider Cyrille Guimard Villemiane buiten de Renault-selectie voor de ronde van 1981 houdt. De renner is niet alleen ontroostbaar, maar ook des duivels en vertrekt met slaande deuren. Bij het meer bescheiden Wolber wordt hij met open armen ontvangen.

Ondanks een erelijst waar menig renner jaloers op is, zit zijn haarverlies Villemiane meer dwars dan hij hardop durft toe te geven. Als de Fransman in de eerste helft van de jaren ’80 een nieuwe liefde ontmoet, hij is de dertig zelf dan nog maar net gepasseerd, besluit hij de stoute schoenen aan te trekken en zijn toenemende kaalheid te camoufleren met een passend haarstukje. Villemiane is niet de enige in het peloton. De Italiaan Mario Beccia rijdt eveneens een tijd lang met iets op zijn hoofd dat cabaretier Marc-Marie Huijbregts, toen die ooit in De Wereld Draait Door zelf onthulde jarenlang een pruik te hebben gedragen, grappend een ‘cavia’ noemde. Het bekendste haarstuk in het peloton is misschien wel dat van Johan Museeuw. Vergelijk zijn rennersfoto’s van rond 1990 maar eens met die van latere jaren. Ineens heeft de aanvankelijk licht kalende Leeuw van Vlaanderen een fraai permanentje op zijn bol. Met dank aan de zogenaamde ‘haartovenaar’. Jules Smedts is zijn naam. In zijn praktijk in Boom, bij Antwerpen, voorzag de tot kapper opgeleide specialist niet alleen Museeuw, maar bijvoorbeeld ook zanger Helmut Lotti van gelukkig nieuw haar. Wie verantwoordelijk was voor het toupetje van Villemiane is onbekend, maar reken maar dat er wel eens een renner is geweest die, precies toen de Fransman demarreerde, hem na brulde ‘Pierre-Raymond! Je haar!’ Wie nu een recente foto van de oud-renner opzoekt, ziet een man met een glanzend kaal hoofd. Het staat hem, eerlijk is eerlijk, aanmerkelijk beter dan die wat onnatuurlijk uitziende krullenkop op de foto die de Wolber-ploeg in 1983 verspreidde.

Wil je weten hoe zijn haar ervoor eruit zag? Kijk dan even hier