Ellen van Dijk is jarig! Even over het lange wachten in Brugge 2021

Zelfs de zwaarste bergetappe of de saaiste duurtraining kruipen gevoelsmatig sneller voorbij dan het anderhalve uur dat Ellen van Dijk doorbrengt op een stoeltje in Brugge. Een ‘hot seat’ is al verre van comfortabel, er voor langere tijd op moeten verblijven om af te wachten of een concurrente het parcours sneller zal afleggen, maakt het zitten een ware lijdensweg. Het is maandag 20 september 2021 en relatief nog vroeg in de middag als de Nederlandse specialiste in races tegen het uurwerk door een goed bedoelend lid van de organisatie van het wereldkampioenschap naar het stoeltje begeleid wordt. Een paar minuten eerder heeft Van Dijk in de 30,3 kilometer lange chronorace tussen Knokke-Heist en Brugge de snelste tijd tot dan toe op de klok gebracht. Dat de zesendertig minuten en vijf seconden, die ze nodig had voor die afstand, genoeg zijn om de regenboogtrui aan te mogen trekken, is op dat moment nog allerminst zeker. Na Van Dijk komen nog liefst dertig rensters over de finish. Voormalig wereldkampioene tegen het uurwerk Annemiek van Vleuten is bijvoorbeeld een van hen. Net als Marlen Reusser. De Zwitserse had anderhalve week eerder elf tellen minder dan Van Dijk nodig gehad op het Europees kampioenschap en daardoor de titel weggekaapt voor de neus van de Nederlandse. Die had de teleurstelling van die nederlaag twee dagen later knap omgezet in strijdlust en daadkracht. In de wegwedstrijd was ze in de finale bij alles en iedereen weggereden om solo over de meet te komen en zo de Europese titel op te strijken.

Door: Vincent de Lijser
11 feb '26

Als het zou kunnen had Van Dijk het bijbehorende blauwwitte tricot onmiddellijk ingeleverd voor de regenboogtrui, die de wereldkampioene tijdrijden toekomt. De Nederlandse had acht jaar eerder, in het Italiaanse Florence, al eens de mondiale titel gegrepen en sindsdien was Van Dijk naarstig op zoek gegaan naar prolongatie. Voor haar zelf het ultieme bewijs dat die overwinning – ze verwees destijds de Nieuw-Zeelandse Linda Villumsen en de Amerikaanse Carmen Small naar het minder gewilde eremetaal – geen toevalstreffer was geweest. In de tussenliggende jaren wordt Van Dijk echter telkens afgetroefd. Ze rijdt weliswaar eenmaal naar het zilver (in 2016, slechts zes seconden achter de Amerikaanse Amber Neben), tweemaal naar het brons (in 2018 en 2020) en behaalt nog wat top 10-klasseringen, maar een tweede wereldtitel tijdrijden blijft uit. Ook op de Olympische Spelen van Rio in 2016 vangt ze bot. Een onhandige stuurfout in de slotfase kost Van Dijk net iets meer tijd dan haar lief is. Elf tellen komt ze uiteindelijk tekort voor een podiumplaats en dus voor een Olympische bronzen medaille. Het maakt de renster uit het Utrechtse Harmelen alleen maar meer getergd.

Het vlakke parcours in West-Vlaanderen leent zich op voorhand uitstekend voor een tweede wereldtitel. Aan de vroeg gestarte Van Dijk zelf blijkt het al snel ook niet te zullen liggen. De Nederlandse dendert uit de startblokken, verpulvert elke tot dan toe gereden tussentijd en niet lang nadat ze het doek, ten teken dat de laatste tien kilometer ingaan, onderdoor rijdt heeft ze de renster die anderhalve minuut eerder is gestart al bijna te pakken. De Duitse Lisa Klein heeft nauwelijks de kans een keer met haar ogen te knipperen of hogesnelheidstrein Van Dijk laat haar ter plekke. Ze zet veruit de snelste tijd op de klok. Dan begint het lange wachten. Na haar moeten immers nog liefst dertig rensters binnen komen, onder wie alle andere favorieten. Ondanks dat erkende specialisten als Juliette Labous en Lisa Brennauer zich op de tussenpunten stuk bijten op de toptijd van Van Dijk, is ze er niet gerust op. Van Vleuten en Reusser moeten per slot van rekening nog komen. Het maakt dat de klok lijkt stil te staan. Nooit voelde anderhalf uur voor de Nederlandse zo lang. Bovendien wordt het akelig spannend. Van Vleuten, die vooraf al had aangegeven zichzelf niet bijzonder kansrijk te achten op het Vlaamse asfalt, is onderweg langzamer. Reusser daarentegen klokt snellere tussentijden. Een diepe zucht ontsnapt uit de mond van Van Dijk zodra ze kennis neemt van wat haar grootste concurrente doet. Ze zit al ruim een uur in die ellendige hot seat duimen te draaien en dan levert het lange wachten haar wellicht weer niet die zo fel begeerde tweede wereldtitel op. Of toch wel? Het verschil tussen Reusser en Van Dijk is bij het eerste meetpunt, na 13,8 kilometer, maar vier tellen. Bij het tweede, zeven kilometer verderop, is er daar één vanaf geknabbeld. Als de Zwitserse de slotfase in gaat nog één. Wat volgt is een zinderende finale, die de tijd nog trager voorbij doet kruipen. Pas als Reusser het doek van de laatste kilometer passeert is het secondenspel teneinde. De regerend Europees kampioene heeft haar chronorace beduidend minder goed ingedeeld en bekoopt haar snelle start met verval in het slotdeel. Ineens voelt Van Dijk de oncomfortabele hot seat niet meer en lijkt het voorgaande anderhalve uur met terugwerkende kracht om te zijn gevlogen. Acht jaar na haar eerste mondiale titel tegen de klok is Ellen van Dijk opnieuw wereldkampioene tijdrijden.