De waanzin van de UCI-punten ranglijst

We schreven er vorige week al over in onze rubriek Tu(u)k op Koers: de Drentse broers Van der Tuuk, die ook bij Euskaltel in dienst zijn, hebben zich de laatste maanden vooral bezig gehouden met UCI-punten sprokkelen. Liever met vier man in de top-10, dan eentje op het podium, was het adagium. Het zijn tactieken die romantische wielerfans pijn zullen doen. Want gaat de koers immers niet om niks minder dan het podium?

Toch valt Euskaltel-Euskadi weinig te verwijten. Ze zijn simpelweg slachtoffer van het UCI-systeem én hebben een droom: volgend jaar met nieuwe kopman Mikel Landa deelnemen aan de Vuelta. Wij als fans van het #landismo kunnen dat alleen maar toejuichen, maar eerlijk is eerlijk: als een andere ploeg dit had geprobeerd hadden we er schande van gesproken.

Plek 30 als toegangsbewijs

Het vergt wellicht even wat meer uitleg: om deel te kunnen nemen aan een grote ronde zijn er verschillende routes:

1. Je hebt een Worldtour-licentie. Dan wordt je automatisch uitgenodigd en ben je zelfs verplicht om deel te nemen. Dit vergt echter een groot budget en veel voorwaarden.
2. Je behoort als Protour-ploeg tot de drie beste in de Protour-divisie. Deze drie ploegen krijgen ook automatisch een uitnodiging voor een grote ronde (maar kunnen deze afslaan). Pinarello Q36.5, Tudor en Cofidis hebben deze posities vrij stevig in handen.
3. Elke grote ronde houdt daarna nog twee wildcards over om zelf uit te delen. Voorwaarde daarvoor is echter wel dat je als ploeg bij de top-30 van de UCI-teams ranking staat.

De UCI heeft de wildcardregels voor de grote rondes stap voor stap aangescherpt. In 2024 moest een ploeg in de top-50 van de ploegenranking van het voorgaande seizoen staan om een uitnodiging te mogen krijgen, in 2025 in de top-40. Vanaf 2026 is het de top-30. De eindstand van dit seizoen bepaalt dus wie in 2027 nog in aanmerking komt voor de Tour, de Giro of de Vuelta. Het gaat om de volledige ranglijst, WorldTeams inbegrepen. Een plek binnen de dertig maakt een ploeg verkiesbaar; de organisator beslist daarna zelf welke ploeg ze uitnodigen.

De huidige stand per 19 oktober 2027

Liever drie man in de top tien

De stand is nu zo goed als definitief. Er resten alleen nog enkele .2 koersen op de kalender, die niet voldoende punten opleveren om nummer 31 Bardiani nog de top-30 in te laten wippen. En zo heeft de tactiek van de afgelopen weken Euskaltel precies opgeleverd wat het wilde: een puntenwaterval in Algerije en Panama. Dankzij het plaatsen van meerdere renners in de top-10 van alle etappes én het eindklassement. Nu mogen ze hopen dat ze een uitnodiging krijgen voor de Vuelta. Leuk dat het lukt voor die ploeg, maar de romantiek is er zo natuurlijk wel vanaf.

Het wrange is dat de hervorming van 2023 precies dit had moeten voorkomen. Grote rondes, monumenten en ritklasseringen werden meer waard en per ploeg telden voortaan twintig renners in plaats van tien. Het doel volgens de UCI: een betere verhouding tussen prestatie en punten en de beste renners in de belangrijkste koersen. De verbreding moest ook “het nadeel beperken wanneer de beste renners om welke reden dan ook, bijvoorbeeld blessure of ziekte, in een seizoen niet beschikbaar zijn” en zo de druk op een handvol kopmannen verlichten, met blessures, te veel koersdagen en dopingverleiding als genoemde risico’s. Toen het aantal ploegen in de grote rondes in 2025 naar 23 ging, sprak de bond over “sportieve gelijkheid en de voorrang van sportieve verdienste”.

Wellicht dat het voor die 21 beste ploegen heeft gewerkt, maar de twee openstaande wildcards zijn voor de kleinere ploegen dusdanig belangrijk, dat de strijd om die top-30 een soort parallel universum heeft gecreëerd. Dat moet anders kunnen, zeker gezien het kleine aantal van 18 Worldtour en 16 Protour ploegen wat er überhaupt is. Laat die grote rondes hun wildcard lekker uitdelen aan één van deze ploegen, zonder dat ze daarvoor een belachelijk reisschema hoeven te hanteren. Word wakker UCI, want dit is natuurlijk nergens voor nodig.

(Stiekem juichen we, want hoe heerlijk is het als we volgend jaar Mikel Landa in het oranje zullen zien schitteren in de Vuelta met aan zijn zijde de Drentse broers Danny en Axel #landismo)