Foto Sirotti

Koersverhalen Tour de France

Grand Depart: Aftellen naar Barcelona 2026

Op 4 juli trapt de Tour de France af in Barcelona met een ploegentijdrit. Klassiek. Spaans. Een Vuelta start in Spanje is bijna garantie voor een ploegentijdrit. Voor de Tour hebben ze nog wel een uitzondering gemaakt. Wat heet: in Baskenland in 2023 was er een normale etappe, maar de Basken voelen zich natuurlijk niet echt Spaans. in 1992, ook in Baskenland (San Sebastian) was er nog een proloog bedacht. Winnaar toen? Indurain.

Terug naar Barcelona 2026. De Tour start op 4 juli met een ploegentijdrit maar wel met een nieuw format. Daar later meer over. De heren renners rijden een mooi rondje door de start en eindigen op de Montjuic. Een ploegentijdrit die zomaar meer impact kan hebben dan je denkt. Over impact gesproken: Barcelona heeft ervaring met grote ronde starts. De meest recente was in 2023. Toen was er ook een ploegentijdrit in de avond. Maar die ploegentijdrit? Die zullen we vooral herinneren als een etappe waarin men even niet had gerekend met een stortbui en invallende duisternis

Augustus 2023

Soigneurs dweilen de rode startoprit, die glibberig glanst onder een laag regenwater. Het is 26 augustus 2023, vroeg in de avond, en de eerste teams maken zich op voor de openingsetappe van de Vuelta a España. In de straten tussen de Port Olímpic en Montjuïc staan dranghekken langs een parcours van 14,8 kilometer, 22 bochten, en nauwelijks hoogteverschil. Op papier is het eenvoudig, maar in Barcelona regent het en door de harde regen begint het sneller donker te worden dan gedacht.

Vroege start

Die bewuste zaterdag was de winst verrassend voor Team dsm-firmenich , het huidge Team Picnic-PostNL. Zij hadden het geluk om als tweede ploeg te starten en om nog goed zicht te hebben. En niet onbelangrijk: zij hadden nog niet zoveel last van de harde regen. Zij konden nog goed werken met het halfnatte parcour en bereikten ongedeerd de finish voor de beroemde fontein van het Parc de Montjuïc.

Wat volgt is een uur lang wachten in de zogeheten hot seat, terwijl de ene na de andere ploeg zich stukbijt op hun tijd, maar vooral te maken krijgt met steeds slechtere omstandigheden.

Movistar, op thuiswegen en luid aangemoedigd door het Spaanse publiek, vliegt door de inmiddels donkere straten en klokt bij het tussenpunt exact dezelfde tijd als dsm-firmenich. Maar vlak voor de finish raakt de vijfde renner het wiel kwijt. Het verschil aan de streep: 0,55 seconden. EF Education-EasyPost wordt derde, zes seconden achter de winnaar, in dezelfde tijd als Soudal-QuickStep van verdedigend kampioen Remco Evenepoel. De Belg is furieus. Zij starten als laatste en rijden grote delen door donkere straten, waar het kletsnat en daardoor levensgevaarlijk is.

Dat zagen we toen al eerder: meerdere ploegen kampen met problemen en gaan hard onderuit. Ineos Grenadiers verliest vroeg een renner door een valpartij en finisht achtste, elf seconden achter. Bij Jumbo-Visma rijdt Jonas Vingegaard lek, zijn ploeg moet wachten, en de achterstand loopt op tot 32 seconden. Alpecin-Deceuninck raakt meteen twee renners kwijt door crashes. Arkéa-Samsic ziet een renner onderuitgaan kegelen, die daarbij twee ploeggenoten meesleurt. Ze eindigen als laatste, op 1 minuut en 18 seconden. Of dat het begin van het einde was, daar kunnen we enkel naar gissen.

Rode trui Milesi

De overwinning bezorgt Lorenzo Milesi de eerste rode leiderstrui van deze Vuelta.

“Het is een geweldig gevoel. Deze overwinning met het hele team was zo leuk en zo mooi, het was echt ontroerend,” zei Milesi na afloop. Ploegkopman Romain Bardet, die het een ‘heel mooie dag’ noemde, doelde daarmee op het resultaat, niet op het weer. “Het was een leuke ervaring om met de jongens in elke bocht op het randje te rijden, maar ook om erop te letten hoe de jongens achter je volgden,” zei Bardet toen.

Les geleerd?

Je vraagt je af of de organisatie zijn les geleerd heeft. Want ook dit jaar tekent de stad een ploegentijdrit met een late finish. Dit keer om 19:15. Dat is ruim eerder dan de finishtijd van augustus 2023. Met een verwachtte zonsondergang om 21:26 is er genoeg ruimte. Hopen dat de weergoden dit keer niet alsnog spelbreker zijn.

Spanje’s keus voor de ploegentijdrit

De Vuelta opende in 2023 voor het derde jaar in vijf edities met een ploegentijdrit, na Torrevieja in 2019 en Utrecht in 2022. Het format past in een Spaanse traditie. Vuelta-directeur Javier Guillén heeft altijd benadrukt dat de openingsetappe een dubbele functie vervult: sport én etalage. “We zijn drie tot vier uur per dag op tv te zien en de commentatoren zouden iets boeiends moeten kunnen vertellen voor de kijkers, zodat ze zowel de sport als de lokale geschiedenis kunnen belichten, zodat de rest van de wereld kan zien wat [Spanje] te bieden heeft,” zei Guillén.

Of een ploegentijdrit dan het ideale format is, dat kun je je afvragen, maar voor Barcelona heb je wel telkens de bekende punten in beeld. Terwijl het format bij de Tour de France lange tijd uit de mode was, bleef de Vuelta het koesteren. De laatste ploegentijdrit in de Tour herinneren we ons ook nog: toen reed ‘gele Mike’ Teunissen met toen nog Team Jumbo Visma door de straten van Brussel naar de winst en een tweede geel.

Jumbo Visma, Atomium, Tour de France 2019, Mike Teunissen
A.S.O./Pauline Ballet

Mighty Montjuïc

Montjuïc is een historische finishlocatie. De heuvel boven de haven van Barcelona heeft een koersgeschiedenis die teruggaat tot ver voor de Olympische Spelen van 1992. De Tour de France bezocht Barcelona al in 1957 en 1965. Het eerste jaar was de winst voor René Privat bij de doorkomst in de Catalaanse hoofdstad. De dag erop was de tijdrit voor ‘monsieur Chrono’ Jacques Anquetil. In 1965 was er een spectaculaire vlucht van 223 km (!) met winst voor de Spanjaard met een opvallend Franse naam: José Perez Frances

Daarna duurde het even voor de Tour weer neerstreek in de havenstad. In 2009 won Thor Hushovd een Touretappe nabij het Olympisch Stadion van Montjuïc. David Millar werd toen onder de rode vod teruggepakt na een lange vlucht en de Noor van Cervélo wist toen de sprint mooi af te ronden.

Thor Hushovd, Barcelona 2009, Tour de France
2009, Tour de France, tappa 06 Gerone – Barcelone, Cervelo Test, Hushovd Thor, Barcelone

De Vuelta heeft de stad veertig keer aangedaan, met ‘Gran Salidas’ in 1962 en 2023. Bernard Hinault won er in 1978 een tijdrit op weg naar zijn eerste Vuelta-eindzege.

De Giro startte nog nooit in Barcelona. Wellicht is dat nog een idee.

In 2024 maakten Tourbaas Christian Prudhomme en de stad Barcelona de Grand Départ van de Tour de France 2026 officieel. Prudhomme noemde Barcelona een stad met “the prestige, appeal and beating heart necessary for a Grand Départ.” De eerste twee etappes finishen op Montjuïc, voor het Olympisch Stadion. De eerste drie ritten gaan over Catalaanse bodem.

Parcours

Het parcours is dus 19,6km langer met nog flink wat hoogtemeters. Die zijn gecentreerd rond de Montjuïc. Die twee keer beklommen wordt. De slotklim is echt steil. Ondertussen rijden de renners (uiteraard) langs de Sagrada Familia. Is ie al af?

Local boy

Een renner in het peloton zal 4 juli met extra pen gearceerd hebben. Want ondanks de rijke traditie van wielrenners uit Catalonië is de spoeling met in Barcelona geboren renners vrij dun. Daarom kijken we 4 juli met extra aandacht naar Juan Ayuso, van Lidl-Trek. De klassementsrenner is geboren in Barcelona op 16 september 2002. Hij werd al eens derde in het eindklassement van de Vuelta 2022, die toen startte in ‘me stadsie Utereg’. Het jaar erop, met die bijzondere start in Barcelona, greep hij net naast een podiumplek en werd hij vierde. Hij zal gebrand zijn op een goed resultaat in zijn thuisstad. 

Ander format

Kenners van de koers kennen het format van de ploegentijdrit. Zo lang mogelijk bij elkaar blijven en zorgen dat je met (afhankelijk van het aantal renners aan de start) met drie, vier of vijf renners aankomt. Mindere goden en sprinters kun je lossen, maar de klassementsrenner moet bij het collectief blijven. Traditioneel krijgen teams de tijd van de vierde (of vijfde) renner die over de finish kwam, terwijl renners die door hun teamgenoten zijn achtergelaten individueel werden geklokt voor het algemeen klassement. Zie 2019, maar ook 2023 voor dat format.

De Tour heeft nu gekozen voor een ander format. Alle teams vertrekken met z’n 8-en, maar elke renner zal individueel geklokt worden bij de finish. De verwachting is dat  de teams in wezen een snelle lead-out verzorgen om hun kopmannen aan de voet van de slotklim af te leveren. Het format is al getest in Parijs-Nice. Toen zagen we vooral hoe Daan Hoole een soort eenmanstijdrit reed. Hopelijk kan Seixas zijn wiel volgen. De steile slotklim is perfect voor Pogacar en Vingegaard. Het zal aan het team liggen om ze met voldoende voorsprong aan de voet af te leveren.

Zo pakt Barcelona toch weer uit met een gekkigheidje. Hopelijk heeft het niet de impact van 2023. Alhoewel je daarvan kan zeggen dat het vooral die eerste dag gezeur was. Want de withete Evenepoel aan de finish, stond aan het eind netjes met de bloemen op het hoogste podiumtreedje. Dat dan weer wel.

Lees ook van HetisKoers!

Grand Depart: Aftellen naar Barcelona 2026

Koersverhalen Tour de France

Het avontuur van Jesper Worre bij Amore e Vita

Wielercultuur