Column: De fietsenfluisteraar

Een man van veel woorden ben ik niet. Van daden des te meer. Ik heb dit ambacht in de vingers. Het vraagt precisie, het vraagt geduld, maar vooral ook liefde. Ook al is het techniek, mechaniek. Tijdens het sleutelen communiceer ik met dat wonderlijke ontwerp op twee wielen. Misschien niet eens in woorden, maar vooral in gebaar. Ik doe een soort rituele dans eromheen, om op de meest kritieke plekken te komen met mijn sleutels. En een drupje olie hier en daar, zodat de boel weer als gesmeerd loopt.

Je wilt niet weten hoe ze hier af en toe binnenkomen, die fietsen. Ik zie meteen wie een beetje verstand heeft van onderhoud en wie geboren is met twee linkerhanden. Of van die types die zo lang doorgefietst hebben dat de tandjes van hun grote blad amper nog kunnen aangrijpen. Het maakt mij niet uit. Daar zeg ik ook niet al te veel van, behalve als ze me ernaar vragen. Een fietser heeft ook recht op privacy. En ik heb een soort beroepseed, als fietsenfluisteraar. Ik repareer alles met evenveel liefde en plezier. Zo lang ik maar een beetje kan doorwerken.

Dit koninkrijkje, deze werkplaats heb ik grotendeels voor mezelf en mijn makkers. De piekdrukte met de zoete inval zit meestal aan de buitenranden van de werkdag, daartussenin kan ik lekker sleutelen. Met goede muziek op de speakers. Liefst een beetje op tempo. Maar nu net Everything in Its Right Place van Radiohead langskomt bedenk ik dat dat precies is wat ik elke dag doe. De radertjes in mijn hoofd onwillekeurig laten draaien, orde scheppen in de chaos. Met elke voltooide klus een tandje soepeler. Al weet ik dat ik soms te veel peins. Soms godver ik er ongeremd op los als het even niet lukt. Of zoals net, als dat ene kleine rotschroefje tikkend over de vloer onder de werkbank rolt.

Als de voordeur openzwiert en ik net lekker in een goed gesprek met die klassieke, licht roestige Peugeot-racefiets zit kan ik van binnen best even vloeken. Maar dat ziet niemand aan me. Het inloopspreekuur is doorlopend. Ik ruik het niet eens meer, maar de klanten komen binnen in een licht bedwelmend geurenmengsel van ontvetter, smeerolie, WD40, schoonmaakmiddelen, het rubber van verse banden en ontsnapte lucht uit oude binnenbandjes. Daar komt het geluid van kettinggeratel of dat sissende ventiel bij. Als je hier geblinddoekt binnenkomt vertellen je zintuigen nog steeds waar je bent.

Mijn handen? Die zien eruit alsof ik net rechtstreeks uit de kolenmijn kom. Voelen ruw. Soms zitten de vegen ook op mijn gezicht. Alsof ik een veldrit gedaan heb in stoffige omstandigheden. Die ritten doe ik ook wel, als ik er de tijd voor heb. Ik weet wat een fietser doormaakt, wat ie wil. Eigenlijk kom je nergens zo tot rust als op de fiets. Met de wind door de haren, de blik op oneindig. Ware het niet dat je van alles en nog wat tegenkomt op de route. Daar moeten fiets en fietser tegen gewapend zijn.

Ik ben de mechanieker van de amateurfietser, de mens die zorgt dat ze steeds door weer en wind kunnen blijven doortrappen. Kilometer na kilometer. Ik hoop dat ze tijdens hun heroïsche ritten ook soms aan mij denken. Dat hun fiets loopt als een zonnetje en ze me ergens van binnen dankbaar zijn. Dat hoeven ze niet uit te spreken, waardering blijkt wel als ze bij me terugkeren voor een volgende afstelbeurt van hun trouwe kameraad.

Met een flinke zwieper van mijn hand draai ik de trappers nog een laatste keer rond. Het perfecte geluid van een soepel lopende fietsketting en het getsjilp van de derailleur weerklinkt door mijn winkel. Geen geratel, geen geschuur, de bandjes weer op de juiste spanning. Klaar om weer over de paden te zweven. Zo stuur ik ze het liefst weer naar buiten.

Dit artikel verscheen als eerst op het Substack-account van auteur Niels Steeghs.