De winnende tijdrit van Jos van Emden – terug in de tijd

Jos van Emden begon zijn professionele wielercarrière in 2008 bij Rabobank, de ploeg waarvoor hij uiteindelijk zijn hele loopbaan zou rijden. In zijn eerste seizoen boekte hij direct succes door meerder etappes te winnen in kleinere rittenkoersen.

In de jaren daarna groeide Van Emden uit tot een stabiele kracht binnen de ploeg. Tegelijkertijd werd steeds duidelijker dat er een uitstekende tijdrijder in hem schuilging. Hij won geregeld prologen en tijdritten en kroonde zich in 2010 voor het eerst tot Nederlands kampioen tijdrijden.

Door die successen begon Van Emden te geloven in een toekomst als klassementsrenner. Daarvoor maakte hij echter keuzes die achteraf niet goed uitpakten. Hij probeerde veel gewicht te verliezen en volgde zelfs een extreem dieet waarbij hij veel appels at. Het leverde niet de gehoopte verbetering op. Van Emden gaf later zelf toe dat hij er alleen maar slechter door ging rijden. Uiteindelijk liet hij zijn klassementsambities varen en richtte hij zich weer volledig op het tijdrijden.

Goede band met de Giro

Van Emden bleef jarenlang een belangrijke renner binnen de Rabobank-ploeg, die later verderging als Jumbo-Visma. Vrijwel ieder seizoen reed hij een grote ronde, waarbij hij vooral vaak werd opgesteld voor de Giro. Uiteindelijk zou hij de Italiaanse ronde elf keer rijden, tegenover twee deelnames aan de Tour en één aan de Vuelta.

Ook in 2017 stond de Schiedammer aan de start van de Giro. Zijn ploeg, die toen nog Lotto-Jumbo heette, verscheen aan het vertrek met onder anderen Stef Clement, Bram Tankink en Steven Kruijswijk, die een jaar eerder nog indruk had gemaakt in de Giro. Van Emden werd vooral geselecteerd om zijn kopman te ondersteunen, maar in de tijdritten mocht hij voor zijn eigen kans gaan. Vooral de korte en vlakke afsluitende tijdrit leek hem perfect te liggen.

Voor Lotto-Jumbo verliep de Giro lange tijd teleurstellend. Kruijswijk haalde niet het niveau van een jaar eerder en moest de ronde in de laatste week verlaten vanwege maagklachten. Bovendien stond de ploeg nog altijd met lege handen als het ging om etappezeges.

Voor Nederland als wielerland was het daarentegen een geweldige Giro. Tom Dumoulin maakte al wekenlang een sterke indruk en reed lange tijd in de roze leiderstrui. Twee dagen voor het einde verloor hij die positie echter aan Nairo Quintana. Toch verwachtte vrijwel iedereen dat Dumoulin in de afsluitende tijdrit voldoende tijd zou kunnen terugpakken.

Dumoulin wint de Giro, Van Emden de etappe

Dan breekt eindelijk de laatste dag van de Giro aan. Heel wielerminnend Nederland zit voor de televisie om te zien hoe Dumoulin geschiedenis probeert te schrijven als eerste Nederlandse winnaar van de Giro d’Italia. Bovendien geldt hij ook als topfavoriet voor de ritzege in de tijdrit.

Al vroeg op de dag is het de beurt aan Van Emden. Omdat hij een lage positie in het algemeen klassement heeft, mag hij vroeg vertrekken. Die vroege start lijkt hem echter totaal niet te deren. Hij rijdt een indrukwekkende tijdrit met een gemiddelde snelheid van meer dan 53 kilometer per uur. Daarmee noteert hij op dat moment zelfs een van de snelste Giro-tijdritten ooit.

Daarna begint het lange wachten. Dumoulin start pas laat, omdat hij vierde staat in het algemeen klassement. Ondertussen finisht de ene na de andere renner, maar allemaal moeten ze hun meerdere erkennen in de tijd van Van Emden. Wanneer Dumoulin uiteindelijk van het startpodium vertrekt, staat zijn landgenoot nog altijd bovenaan.

Dumoulin rijdt ondertussen een sterke tijdrit en komt dicht in de buurt van de snelste tijd. Bij het eerste tussenpunt is hij slechts twee seconden langzamer dan Van Emden. Vooraf lijkt het goed mogelijk dat hij die achterstand in het tweede deel van het parcours nog goedmaakt.

Maar de tijd van Van Emden blijkt uiteindelijk onaantastbaar. Bij het tweede tussenpunt heeft Dumoulin vier seconden verloren en aan de finish bedraagt het verschil zelfs vijftien seconden. Toch is zijn rit ruim voldoende om Quintana in het algemeen klassement voorbij te steken, waardoor Dumoulin zich kroont tot de eerste Nederlandse winnaar van de Giro d’Italia.

Die historische dag voor het Nederlandse wielrennen krijgt nog meer glans doordat ook de slotetappe door een Nederlander wordt gewonnen. Jos van Emden schrijft de afsluitende tijdrit op zijn naam, wat achteraf gezien de mooiste overwinning uit zijn carrière blijkt te zijn.

Aanstaande zondag finisht de Giro van 2025 in Rome. De laatste etappe lijkt uit te draaien op een massasprint, waardoor er wederom een Nederlandse kanshebber is voor de ritzege. De grote vraag is dan ook: treedt Dylan Groenewegen in de voetsporen van Jos van Emden door de slotrit van de Giro te winnen?