Maximum Gear Ratio Protocol: Brusselse rechter houdt UCI-plan voor maximum verzet tegen

Er gaat een streep door het beroep van de UCI. De schorsing van het Maximum Gear Ratio Protocol, de technische norm die het zwaarste verzet in profkoersen wilde plafonneren op het equivalent van een 54×11, blijft overeind. De uitspraak betekent dat de wielerbond de maatregel in zijn huidige vorm niet kan afdwingen.

De zaak raakt aan een juridisch steekspel tussen een internationale bond en een onderdelenfabrikant, maar ook aan bredere vragen. Het gaat over de manier waarop veiligheidsregels in de wielersport tot stand komen, over de concurrentieverhoudingen op een markt met een handvol leveranciers, en over de vraag wie bepaalt hoe hard het peloton mag rijden.

Gevoeligheid

De UCI presenteerde het protocol in 2025 als veiligheidsmaatregel, bedoeld om de topsnelheden in koers te beperken. De bond beriep zich daarbij op een aanbeveling van SafeR, het overlegorgaan waarin renners, ploegen, organisatoren en de UCI samenwerken rond veiligheid. Het plafond kwam neer op een maximaal verzet van 54 tanden op het kettingblad en 11 tanden op het kleinste kransje van de cassette.

Voor SRAM, een van de weinige fabrikanten van aandrijfsystemen in het profpeloton, had de norm directe gevolgen. De schakelgroepen van het Amerikaanse bedrijf werken met een 10-tands kleinste kransje. Vanwege de maximale verhouding zou het protocol SRAM dwingen dat tandwiel mechanisch uit te schakelen, waardoor ploegen en renners op SRAM-materiaal minder verzetopties overhielden en sportief nadeel konden ondervinden. SRAM diende een klacht in bij de Belgische Mededingingsautoriteit (BCA).

Nu is SRAM wel gewend aan een rechtszaakje hier en daar. Al meerdere keren voerden ze rechtszaken, met name tegen FOX en tegen Princeton Carbonworks. Beide zaken vielen niet in het voordeel van de Amerikaanse grootmacht uit. Dat waren overigens vooral zaken die gingen over patenten. De zaak tegen Princeton had veel impact, want het patent waarop SRAM zich beriep werd uiteindelijk niet toepasselijk verklaard en daardoor zie je nu o.a. ook van Fulcrum, maar ook van andere merken de wielen met een golvend patroon.

Brussel volgt de mededingingswaakhond

Op 9 oktober 2025, vijf dagen voor de geplande eerste test tijdens de Tour of Guangxi in China, schorste de BCA het protocol al met voorlopige maatregelen. De autoriteit oordeelde dat de norm “onder betwistbare omstandigheden” was aangenomen en dat die SRAM ernstige, moeilijk herstelbare schade kon berokkenen.

De UCI reageerde destijds met verbazing op de tussenkomst van, in haar woorden, “een autoriteit gevestigd in België, naar aanleiding van een klacht van een Amerikaans bedrijf, tegen een Zwitserse sportfederatie, over tests die op Chinees grondgebied zouden plaatsvinden.” De bond stelde dat de veiligheid van renners “geen gedeeld doel” leek voor de partijen die het protocol aanvochten.

De Marktenhof heeft nu het beroep van de UCI verworpen en de redenering van de BCA bevestigd. De rechtbank concludeerde dat de UCI onvoldoende aantoonde waarom de norm noodzakelijk en proportioneel was voor de veiligheid van renners. De BCA had eerder al aangegeven dat zij het belang van veiligheid erkent, maar dat technische normen “moeten voldoen aan essentiële voorwaarden van proportionaliteit, objectiviteit, transparantie en non-discriminatie, gezien de economische gevolgen.”

Wat dit nu betekent

Ken Lousberg, CEO van SRAM, zei na de uitspraak dat de BCA het bij het rechte eind had en dat het regelgevingsproces van de UCI “niet transparant, objectief of niet-discriminerend” was. Lousberg pleitte voor een structurele plek aan tafel voor de fietsindustrie, vertegenwoordigd door de World Federation of the Sporting Goods Industry (WFSGI), naast renners, ploegen en wedstrijdorganisatoren. “Innovatie en veiligheid zijn geen tegengestelde krachten,” zei hij.

De uitspraak maakt geen definitief einde aan iedere vorm van verzetrestrictie. De BCA liet in haar oorspronkelijke beslissing ruimte: een nieuwe maatregel is mogelijk, mits die tot stand komt via een transparante, objectieve en niet-discriminerende procedure. Maar het huidige protocol is van tafel, en de UCI heeft geen juridische weg meer om het in deze vorm alsnog door te drukken.

Het laatste woord zal hier niet over gezegd zijn