Ryder Hesjedal en die ene Giro winst
De Giro van 2012 is in meerdere opzichten een atypische. Niet alleen vindt de start liefst een slordige 1400 kilometer ten noorden van de Italiaanse landsgrenzen met Zwitserland en Oostenrijk plaats, als na drie weken fietsen de rookwolken van een boeiend secondespel zijn opgetrokken staat niet een van de gedoodverfde favorieten als eindwinnaar op het podium, maar een verrassende Canadese outsider met een mountainbike-verleden. In plaats van Ivan Basso, Damiano Cunego of Michele Scarponi is Ryder Hesjedal de winnaar van de 95ste Ronde van Italië. De renner van Garmin-Sharp is in de Tour van 2010 weliswaar fraai zevende geworden – door de dopingdiskwalificaties van Alberto Contador en Denis Mensjov schuift Hesjedal later zelfs nog twee plaatsen omhoog – maar de Canadees staat vooraf op bar weinig favorietenlijstjes. De sterkste klassementsrenners van het moment schitteren echter door afwezigheid. Contador staat noodgedwongen aan de kant na betrapt te zijn op clenbuterol en bekende namen als Bradley Wiggins, Cadel Evans, Vincenzo Nibali en Andy Schleck zetten stuk voor stuk hun zinnen op de Ronde van Frankrijk. Het maakt dat de Giro, die helemaal in het Deense Herning, de geboorteplaats van oud-Tourwinnaar Bjarne Riis, van start gaat, op voorhand een Italiaans onderonsje lijkt te worden tussen de al genoemde oud-winnaars. Basso, Scarponi en Cunego komen er echter niet aan te pas als na drie weken de eindafrekening opgemaakt wordt. De enige die Hesjedal lange tijd lijkt af te houden van een huzarenstukje is Joaquim Rodríguez, maar ook de Spanjaard wordt op de knieën gedwongen.
Een kleine anderhalf jaar voordat de Canadees een laatste roze trui krijgt omgehangen in Milaan en zich voor zijn verdere leven Girowinnaar mag noemen, moet Hesjedal zich tijdens de voorbereiding op het nieuwe wielerseizoen bij de staf van zijn ploeg melden. Het leidinggevende trio van Garmin-Sharp, Jonathan Vaughters, Charly Wegelius en Allan Peiper, was in de dan meest recente Tour aangenaam verrast door het sterke optreden van Hesjedal in de zeventiende etappe naar de Col du Tourmalet. Achter tenoren Contador, Schleck en Rodríguez was de voormalig mountainbiker als vierde boven gekomen. Zijn achterstand op de ritwinnaar bedroeg nog geen anderhalve minuut. Het is het moment waarop de drie ploegleiders overtuigd raken een rondewinnaar in hun midden te hebben. Het trio besluit met de Canadees alles op de Giro van 2012 te zetten, al kost het de nodige moeite de renner zelf daarvan te overtuigen. Hesjedal geeft tijdens het gesprek dat Vaughters, Wegelius en Peiper met hem voeren niet alleen aan de druk van het uitgesproken kopmanschap als een loden last te beschouwen, de Italiaanse ronde is in zijn optiek ook lang niet zo interessant als de Tour. Dat laatste is een vanzelfsprekende reactie voor een Noord-Amerikaan. Dankzij voorgangers als Lemond en Armstrong wordt in de Verenigde Staten en Canada alleen aandacht aan de Franse ronde geschonken. De Giro en de Vuelta zijn, net als talloze andere Europese koersen, ondergeschoven kindjes die niet of nauwelijks belangstelling krijgen of tot de verbeelding spreken. Het maakt dat de ploegleiders van Garmin-Sharp moeten praten als Brugman om Hesjedal over de streep te trekken. Na een lange conversatie slagen ze in hun opzet.
Gedrieën werken Vaughters, Wegelius en Peiper aan een dreamteam om hun kopman drie weken lang bij te staan. Op papier ziet de ploeg die Hesjedal naar zijn Girozege begeleidt er misschien niet buitengewoon sterk uit, in een interview met journalist Edward Pickering van Cycling Weekly zal Vaughters enkele jaren later uit de doeken doen dat het vooral draait om balans en taakverdeling. De Canadese kopman kan met Christian Vandevelde en Peter Stetina in het hooggebergte op twee Amerikaanse knechten rekenen. In aanloop naar de eerste cols nemen Sébastien Rosseler, Jack Bauer en Alex Rasmussen telkens het vuile werk voor hun rekening. ‘Powerhouse’ Ramūnas Navardauskas moet Hesjedal op het vlakke uit de wind houden en wegkapitein Robert Hunter fungeert in het peloton als verlengstuk van de ploegleiding. Alleen Tyler Farrar heeft een vrije rol binnen Garmin-Sharp en mag op dagsuccessen jagen. Dat laatste is het enige in de plannen van Vaughters & co. dat zal mislukken. De Amerikaanse sprinter komt in de zesde etappe ten val en moet noodgedwongen voortijdig naar huis. Alle andere puzzelstukjes vallen gaandeweg de ronde naadloos op hun plek. In Herning is Hesjedel de beste van alle klassementsrenners in de proloog en terwijl het peloton nog in Denemarken is, bereidt data-analist Robby Ketchell in Verona de ploegentijdrit voor. Die staat vier dagen later als eerste proef op Italiaans grondgebied op het programma. Op haast obsessieve wijze wordt iedere detail tot ver na de komma uitgedokterd.
Garmin-Sharp wint de collectieve race tegen het uurwerk, Navardauskas mag twee dagen het roze dragen en Hesjedal staat op pole-position als het gaat om de eindzege. Na de eerste Giroweek grijpt de Canadees het roze. Ondanks dat er een boeiende tweestrijd met Rodríguez ontstaat, die uitdraait op een secondespel en waarin de Spanjaard pas op de slotdag in Milaan het onderspit delft, raakt de Garmin-ploeg nimmer in paniek. Vaughters, Wegelius en Peiper hebben hun plan meer dan goed voorbereid. Hesjedal kent in de bergrit naar Lecco weliswaar een onverwacht slechte dag en verspeelt daardoor het roze aan zijn directe concurrent, het verschil blijft overbrugbaar en in de resterende zware etappes verliest de Canadees geen tijd meer. De ploeg blaakt nog altijd van het zelfvertrouwen en het knechtenensemble van Garmin-Sharp verstaat de kunst van het energiezuinig rijden tot in de finesses. Op weg naar de Passo di Pampeago laat Hesjedal koeltjes zijn concurrenten aanval na aanval plaatsen. Hij countert ze allemaal en in het zicht van de finish knabbelt hij zelfs aardig wat van zijn achterstand op Rodríguez af. De resterende dertien seconden, die de Canadees voor de start van de 31,5 kilometer lange slottijdrit rond Milaan – opnieuw minutieus verkend door ‘professor’ Ketchell, die met z’n ogen dicht elk kiezeltje op het parcours weet te liggen – nog moet inlopen, heeft hij al voor het eerste meetpunt goed gemaakt. De weg naar het roze ligt wagenwijd open. Niets kan Ryder Hesjedal er nog van weerhouden als eerste Canadees een grote ronde te winnen. Het masterplan waar de staf van zijn Garmin-Sharp-ploeg al ruim anderhalf eerder aan was begonnen, blijkt zo ijzersterk dat niemand het weet te frustreren.
