Foto Sirotti
Vandaag in de Tourgeschiedenis: 4 juli 1986 Proloog in Boulogne-Billancourt
Op 4 juli 1986 opent een 23-jarige Fransman de Tour in een Parijse voorstad. Precies veertig jaar later begint de Tour opnieuw op 4 juli, maar nu in Barcelona. Toen was het een heuse, klassieke proloog, 4 juli 2026 brengt een nieuw soort ploegentijdrit. Maar één ding blijft hetzelfde: een Grand Départ in het buitenland met een lokale winnaar, dat zou mooi zijn.
De brede lanen van Boulogne
Het is 4 juli 1986 als 210 renners, verdeeld over 21 ploegen, zich klaarmaken voor de 73e Tour de France. De locatie is Boulogne-Billancourt, de voorstad van Parijs met zijn brede lanen en auto-industrie. Een individuele tijdrit van 4,6 kilometer, meer heeft de Tour niet nodig om zichzelf te openen. De startplaats is niet toevallig gekozen. Het is de thuisbasis van Tourorganisator Amaury Sport Organisation, A.S.O., die sinds 1965 de rechten op de Tour de France in handen heeft.
Aan de finish staan zeventig fotografen schouder aan schouder. De Nederlandse televisie schakelt heen en weer tussen de proloog en de halve finales op Wimbledon. Logisch, want tennistalent Boris Becker staat tegenover Fransman Henri Leconte. In de andere halve finale is het aan Ivan Lendl en Slobodan Živojinović. Becker wint in vier sets, Lendl in vijf.
Van ‘streamen’ en ‘second screens’ heeft dan nog niemand gehoord. Als je niet thuis was, kon je alles opnemen op een videoband. Voor de jaren ’80 is het die middag druk op sportgebied, maar in Boulogne draait alles om snelheid op rechte wegen.
Thierry Marie, 23 jaar oud, geboren op 25 juni 1963, rijdt voor Système U onder de hoede van ploegleider Cyrille Guimard. Hij finisht in 5 minuten en 21 seconden, een gemiddelde van 51,59 km/u. Het is de eerste keer dat een renner in een Tourproloog boven de 50 kilometer per uur uitkomt volgens het commentaar.Thierry Marie pakt het eerste geel van de Tour en zal dat nog een aantal dagen vasthouden, omdat ook etappe 2 een strijd tegen de klok is. De ploegentijdrit wordt gewonnen door Systeme U, dat een sterk collectief heeft.
Thierry Marie zal later ook in zijn Castorama tijd nog een keer de proloog winnen, in 1991, en daarmee de Gele trui mogen aantrekken. Het is in ieder geval prettig, een Fransman die wint bij een Grand Départ in Frankrijk. Al zal ‘4th of July’ voor veel Amerikanen ook een belangrijk moment zijn geweest. Greg Lemond kon niet leveren. Helaas.
Vanderaerden vs Marie
Eric Vanderaerden van Panasonic, proloogwinnaar in 1983, eindigt op minder dan een halve seconde. Bernard Hinault, de vijfvoudig Tourwinnaar van La Vie Claire, wordt derde op twee seconden. Greg LeMond en Laurent Fignon volgen beiden op vier seconden. Het zijn de gekende namen die de top 10 vullen.
Opvallend genoeg blikt dat rijtje vooruit naar wat deze Tour zal worden. Maar op dat moment staat de winst van Thierry centraal. Of de4e juli iets losgemaakt heeft bij Lemond, dat zullen we nooit echt weten, maar deze Tour zal de geschiedenis ingaan als de Tour van Hinault vs LeMond. Het is de eerste Amerikaanse eindzege, het is ook een machtsstrijd binnen één ploeg. Maar op 4 juli is dat allemaal toekomst. Op 4 juli heeft Frankrijk zijn geliefde etappewinnaar en geletruidrager..
Er rijdt die dag ook een compleet Amerikaans team mee. 7-Eleven-Hoonved, met acht Amerikanen, een Mexicaan en een Canadees, is de eerste profploeg uit de Verenigde Staten in de Tour. Ze hebben zich een maand voorbereid in de bergen van Colorado. Die nieuwe realiteit is nog nauwelijks zichtbaar. Op de eerste dag oogt de Tour klassiek Frans, al wijst de aanwezigheid van 7-Eleven vooruit naar een wereld waarin ook intercontinentale teams hun plek gaan veroveren.
Marie zou later nog twee Tourprologen winnen en in totaal zeven dagen geel dragen. Tijdrijden was zijn specialisme. Maar zodra de bergen naderen moet hij het onderspit delven tegen de namen Hinault en LeMond. Een proloogwinnaar kan zo snel uit beeld verdwijnen.
Barcelona
Vandaag, precies veertig jaar later, begint de Tour de France opnieuw op 4 juli. Het is de enige keer dat een kroonjaar (40) dezelfde startdatum deelt. De locatie en invulling is wel anders: Barcelona ontvangt de 113e editie met een ploegentijdrit van 19,6 kilometer, met finish op Montjuïc voor het Olympisch stadion. Het is de derde keer dat de Tour in Spanje start, na San Sebastián in 1992 en Bilbao in 2023. Het is dus de eerste keer dat de Spaanse tourstart niet in Baskenland, maar dus in Catalonië is.
De proloog in Boulogne 1986 was individueel, 4,6 kilometer, pure snelheid op vlakke wegen. Barcelona 2026 is een ander verhaal. Een collectieve inspanning, vier keer zo lang, met hoogtemeters. Het wordt een race naar de voet van de slotklim. Dan is het ieder voor zich.
De onderliggende vraag is dezelfde: kan een thuispubliek de Tour openen met een eigen winnaar? In 1986 was het antwoord ja. Marie gaf Frankrijk weer bezit van de koers. In Barcelona leeft dezelfde hoop. Juan Ayuso, geboren in de stad waar de Tour nu vertrekt, wordt in de previews genoemd als Spaanse klassementshoop. Een Grand Départ in je geboortestad brengt druk mee. Zo’n openingsdag kan groter worden dan zijn kilometers.
De parallel zit vooral in het gevoel. Een ploegentijdrit levert geen individuele triomf op zoals Marie die kende. Het geel gaat wel ergens naartoe na die eerste avond. Voor een publiek is dat genoeg om te geloven.
Wat een eerste dag waard is
De Tour onthult op dag één zelden wie hem gaat winnen. Marie eindigde dat jaar als 108e in het eindklassement. Hinault werd uiteindelijk tweede, LeMond won. De proloog voorspelde niets, behalve de behoefte van een stad om even te claimen dat de koers van haar was.
Boulogne-Billancourt kreeg op 4 juli 1986 zijn perfecte ouverture. Barcelona wacht nu op de zijne.