De jarige Ludo Janssens als een van de winnaars van de Druivenkoers

Druivenfeesten

Net als in meer typische wijnlanden als Frankrijk, Spanje of Italië is de jaarlijkse oogst een moment waar reikhalzend naar wordt uitgekeken. Van heinde en ver trekken de Belgen naar Overijse om zich deelgenoot te maken van de feestelijkheden. De Druivenfeesten, in de tweede helft van augustus of begin september, zijn immer een hoogtepunt. Bijna een volle week lang is de Brabantse plaats dronken. Van de wijn, maar vooral ook van vreugde en geluk. Artiesten en dj’s treden op, er zijn meerdere markten, een grootse kermis, er wordt een heuse druivenambassadeur gekozen en er is koers. De Druivenkoers van Overijse. Meer dan zes decennia lang komen Belgische toprenners, en veelvuldig ook die uit andere landen, naar de Brabantse plaats om zich aan het feestende publiek te tonen. Wat begint als een kermiskoers groeit in de loop der jaren uit tot een steeds serieuzere wedstrijd, die menig renner maar wat graag op zijn palmares heeft staan. De erelijst is dan ook goed gevuld met grote namen. Eddy Merckx, Roger De Vlaeminck, Johan Museeuw, Remco Evenepoel; om maar een paar Belgen te noemen. Maar ook Nederlanders winnen in Overijse. Adrie van der Poel en Erik Breukink, bijvoorbeeld. En wat te denken van Vjatsjesjav Jekimov, Andrei Tchmil, Sergej Ivanov en Stefan Schumacher. Ze treden allemaal in de voetsporen van de renner die in 1961 de allereerste Druivenkoers in Overijse op zijn naam zet, Ludo Janssens.

Druivencross

De zogeheten Sportvrienden Overijse, die de organisatie van de wedstrijd op zich nemen, hebben tien maanden voordat de Belgische neoprof de Druivenkoers wint al een ander initiatief gelanceerd. In november 1960 wordt de Druivencross geïntroduceerd. Een veldrit, die eveneens zal weten uit te groeien tot een vaste waarde op de kalender en later deel zal gaan uitmaken van eerst de Super Prestige en vervolgens de Wereldbeker. De Belg Pierre Kumps heeft de eer de eerste editie te winnen. Net als Ludo Janssens ruim driekwart jaar later is dat nog niet de aansprekende naam waar de Sportvrienden hun zinnen op hebben gezet. De winnaar van de allereerste Druivenkoers is een nog maar negentien jaar oude neoprof uit Antwerpen, die uitkomt voor de Belgische ploeg Solo-Van Steenbergen. De renner met dezelfde achternaam  als de cosponsor – dat is uiteraard geen toeval. Al verwijst de merknaam vooral naar het fietsmerk waaraan Van Steenbergen zijn naam heeft verbonden, maar verder weinig mee te maken heeft – is tevens veruit de bekendste in de bescheiden ploeg. Rik Van Steenbergen loopt op dat moment al bijna twee keer zo lang op de aardbol rond als zijn debuterende en winnende ploeggenoot. Rik I, zoals zijn bijnaam luidt – de iets jongere Rik Van Looy zal als Rik II door het leven gaan – bevindt zich duidelijk in de herfst van zijn roemrijke rennerscarrière. De erelijst die de jonge Janssens bij elkaar zal fietsen, gedurende de vijf seizoenen dat hij deel uitmaakt van het profpeloton, valt daarbij in het niet. De Antwerpenaar wordt in het najaar van 1961 keurig vijfde in Parijs-Tours, zal nog eens tweede worden in de Omloop Het Volk (1963) en tot tweemaal toe de Sluitingsprijs Putte-Kapellen op zijn naam schrijven, maar daar blijft het verder bij.

Einde carriere

Terwijl de Druivenkoers in Overijse steeds meer wint aan naam en faam, loopt de carrière van Janssens al snel op haar einde. Na twee seizoenen in dienst van de legendarische Pelforth-ploeg, aan de zijde van kampioenen als Jan Janssen, hangt de Belg eind 1965 zijn racefiets aan de wilgen. Enkele weken eerder heeft Joseph Spruyt, jarenlang meesterknecht van Merckx, de koers tijdens de jaarlijkse Druivenfeesten met een overwinning opgeluisterd. Het startveld in Overijse wordt steeds groter en bevat meer en meer prominente namen. Gaandeweg groeit de wedstrijd uit van een typische Vlaamse kermiskoers tot een interessante eendagswedstrijd. Ook de te rijden afstand neemt toe, net als de zwaarte van het parcours. De renners moeten een slordige 200 kilometer afleggen, vaak bestaande uit eerst twee langere omlopen gevolgd door enkele plaatselijke rondes. Scherprechters als de Schavei en de Waversesteenweg laten vele kuiten al vol melkzuur lopen voordat de laatste kilometers in zicht komen. Het is de ondubbelzinnige verklaring voor een erelijst waarop, zeker tot 2000, vele grote namen prijken. Daarna raakt de Druivenkoers door de steeds vollere en internationaler wordende koerskalender meer en meer klem te zitten. De wedstrijd is immers onlosmakelijk verbonden met de oogst van de vruchten. Aanvankelijk is Overijse de ideale voorbereiding op het WK, maar met het verhuizen van de Vuelta naar de tweede seizoenshelft en het WK dat daardoor pas in het najaar wordt verreden, verandert het belang van de koers. De wedstrijd is voor veel renners en ploegen steeds lastiger in te passen. Het startveld wordt kleiner en minder prominent. Vandaar dat Flanders Classics, dat de organisatie inmiddels samen doet met de Sportvrienden, besluit om vanaf 2025 een drastische wijziging door te voeren. De koers is voortaan uitsluitend voor junioren. Niet meer voor eliterenners. Jelte Krijnsen is in 2024 de winnaar van de laatste editie. De naam van de Nederlander staat helemaal onder aan de lange erelijst van de Druivenkoers Overijse, die in 1961 begint met Ludo Janssens.