Foto (c) A.S.O / Thomas Maheux
De jarige Pauliena Rooijakkers en haar meesterzet in 2024
De slotetappe van de Tour de France Femmes van 2024 is geen koers, maar een schaakspel. Een driehoekig gevormd bord is het middelpunt. Aan elke zijde zit een speelster, die haar uiterste best doet twee concurrentes mat te zetten. Het is bepaald geen gemakkelijke opgave. Vergt schaken al het uiterste van de hersencapaciteit van de grootmeesters, die zich in vaak wat muf ruikende zaaltjes over de zwart-wit geblokte borden buigen, in de Tour komen daar de componenten inspanning en zuurstofschuld bij. Precies op het moment dat de longen schreeuwen om lucht, zodat het lijf nieuwe energie kan aanboren en de hersenen een volgende strategische meesterzet kunnen voorbereiden, gooit de samenhang van ijle Alpenlucht, warmte en de reeds geleverde fysieke arbeid een ferme portie roet in het eten. Het maakt het schaakspel een uitputtingsslag voor de deelneemsters, maar tegelijk een boeiende en zeer vermakelijke voorstelling voor een ieder die lekker thuis op de bank voor de televisie zit. Hoofdrolspeelsters Pauliena Rooijakkers, Demi Vollering en Katarzyna Niewiadoma moeten tot het uiterste gaan. Fysiek en mentaal. Op L’Alpe d’Huez, waar de Tour de France Femmes in 2024 haar ontknoping beleeft, is er geen tijd om even op adem te komen. Laat staan de longen en spieren rust te gunnen of de hersenen te laten kraken om een volgende zet op het schaakbord uit te dokteren. Elke seconde is er een. Iedere tel kan het verschil zijn tussen winst en verlies. Helemaal omdat de Tourdirectie ook nog wat bonificaties verdeelt aan de meet. Uiteindelijk zit tussen de nummers een en drie in de eindrangschikking slechts tien seconden. Een paar pedaalomwentelingen meer of minder maken uit wie het geel mag aantrekken.
Na zeven van de in totaal te rijden acht etappes in de ‘vrouwen Tour’ houdt niemand rekening met mogelijke winstkansen voor Rooijakkers. De renster uit de Belgische Fenix-ploeg, van gebroeders Christoph en Philip Roodhooft, heeft zich weliswaar ontpopt tot een uitstekend klassementsrenster – eerder dat jaar is ze negende geworden in de Vuelta en een maand voor de Tour staat ze in de Giro met een vierde plaats net naast het erepodium – om haar erelijst op te kunnen sommen hoef je geen heel goed geheugen te hebben. Bovendien staat Rooijakkers op de voorlaatste dag op de zevende plaats in het klassement. Een keurige prestatie, maar haar achterstand op gele truidraagster Niewiadoma bedraagt een dikke minuut. Niemand verwacht dat de Nederlandse dat verschil in de 150 kilometer lange slotrit, over de Col de Tamié en de Col du Glandon om vervolgens te finishen op L’Alpe d’Huez, wel even gaat dichtrijden. Ook Rooijakkers zelf niet. De renster uit Venray gaat echter met speels gemak mee als Vollering op de Glandon de aanval op Niewiadoma opent. De kopvrouw van Team SD-Worx staat achtste in het klassement en elimineert vrijwel onmiddellijk drie rensters die voor haar gerangschikt staan. Puck Pieterse (tweede), Cédrine Kerbaol (derde) en Juliette Labous (vierde) hebben geen passend antwoord op de inspanningen van Vollering en verliezen minuten. Ondertussen verkiest Niewiadoma het rijden van haar eigen tempo boven het risico zichzelf op te blazen en alles dat ze de vorige dagen zo zorgvuldig heeft opgebouwd, roekeloos over boord te kieperen. Met veertig seconden marge bereiken de twee Nederlandse koploopsters de voet van L’Alpe d’Huez in Bourg d’Oisans. Daar kunnen het driehoekige schaakbord en de bijbehorende stukken van zolder worden gehaald. Het alles beslissende spel gaat beginnen.
Nog even de statistieken, om de spanning wat verder op te voeren. Niewiadoma leidt ’s ochtends voor de start het klassement. Haar voorsprong op Rooijakkers is een minuut en dertien seconden. Vollering moet nog eens twee tellen meer goedmaken op de Poolse. Het maakt dat de bonificaties aan de meet van levensbelang kunnen zijn, als het gaat om de eindzege. Niewiadoma moet haar verlies simpelweg zo veel mogelijk zien te beperken en, als het even kan, de derde plek en de vier bijbehorende boniseconden nog zien op te strijken. Rooijakkers en Vollering moeten eerst die vijfkwart minuut overbruggen. Ze proberen, zodra ze zich getweeën van hun concurrentes hebben ontdaan, allebei zichtbaar krachten te sparen om niet uiteindelijk door de ander gelost te worden. Dan is de eindzege immers meteen uit het zicht, maar het zorgt er tegelijk voor dat hun voorsprong op Niewiadoma minder snel oploopt. Ook voor de eventuele sprint à deux moeten nog reserves worden ingebouwd, aangezien het verschil tussen winnen en verliezen vier seconden bedraagt – tien tellen boni voor de dagzege, zes voor de runner-up – en het gaatje in het algemeen klassement tussen beiden slechts twee bedraagt. Het is schaken op meerdere borden. Met Niewiadoma als uiteindelijke winnares. De Poolse heeft al een meesterzet gedaan door onmiddellijk haar eigen tempo aan te houden. Ze krijgt bovendien een reddingsboei aangereikt van Évita Muzic. Die gaat in de slotfase vaart maken en sleept, wellicht onbedoeld, de klassementsleidster mee omhoog. De Française snoept nog wel de vier bonificatieseconden van de derde plek weg, maar Niewiadoma houdt nipt genoeg over voor de eindzege. Vier tellen te weinig heeft Vollering goed gemaakt. Die slaagt er in de slotmeters in om Rooijakkers af te schudden en de rit te winnen, waardoor ze haar landgenote passeert in het klassement. Het blijkt net niet voldoende voor geel. Pauliena Rooijakkers mag, dankzij haar ijzersterke optreden op L’Alpe d’Huez, als derde mee het podium op. Niet meer dan tien seconden komt ze te kort voor de eindzege. Sinds zondag 18 augustus 2024 mogen de drie zich niet alleen renster noemen, maar ook schaakgrootmeester.
De etappe nog even terugzien? Dat kan via onderstaande link
https://www.youtube.com/watch?v=gm63N9BjeHM
Foto MFonzatti (wikimedia commons)