Un dia menos pensado: Enric Mas houdt stand en wint eerste grote ronde

Ruim twee weken geleden leek niets erop dat Enric Mas ooit een grote ronde zou winnen. Hij zou mogelijk ‘best of the rest’ kunnen worden. Tot die ene, voor de leider Pogacar fatale, val alles op z’n kop zette. Mas kreeg de trui in de schoot geworpen. Verdiende ‘m vervolgens met verve en liet ‘m niet meer los. En dus schrijven we vanavond, dat hij op de flanken van de Collado del Alguacil de eindzege in de Vuelta a España velig heeft gesteld. Primož Roglič kon hem in de loodzware twintigste etappe niet meer bedreigen.

En dus is het heus: Enric Mas, de gedoodverfde kopman van Movistar die maar niet leek te kunnen winnen, gaat de boeken in als eindwinnaar van de Vuelta a España 2026.

De slotrit naar Granada volgt zondag nog, maar de strijd om het rood is beslist. Felix Gall, de Oostenrijkse klimmer van Decathlon CMA CGM Team, pakte in de laatste kilometers nog tijd. Mas behield voldoende marge op Roglič, die de dag begon met een achterstand van 1:37.

“Let me enjoy the Vuelta, please,” zei Mas na de etappe tijdens zijn persconferentie.

Roglič mist de aanval op de slotklim

De rit over 186,8 kilometer tussen La Calahorra en de nieuwe aankomst op de Collado del Alguacil bood Roglič zijn laatste kans. De finish lag op 1.884 meter, na een slotklim van 8,3 kilometer aan gemiddeld 9,8 procent. Meteen aan de voet liep het stijgingspercentage op tot ongeveer 22 procent. Ook in de laatste kilometer zaten stroken tot 16 procent.

Mas moest al vroeg reageren toen hij aan de verkeerde kant van een breuk in het peloton belandde. Movistar maakte de aansluiting ongedaan en stuurde daarna Raúl García Pierna en Pablo Castrillo vooruit. Zij konden hun kopman later in de etappe opnieuw ondersteunen. Roglič had met Finn Fisher-Black en Gianni Vermeersch eveneens pionnen in de vlucht.

Achter de aanvallers bleef de koers voortdurend in beweging. Richard Carapaz, de Ecuadoraanse kopman van EF Education-EasyPost, probeerde terrein te winnen in de strijd om het podium. Sepp Kuss, voormalig Vuelta-winnaar, reed voor de ritzege en naderde in het virtuele klassement zelfs het podium. Oscar Onley, de Britse klassementsrenner van Netcompany INEOS, moest op de dubbele beklimming van El Purche lossen en zakte naar de zesde plaats.

Op de Puerto de El Duque hielden Carapaz en Gall elkaar in het oog. Daardoor liep de achterstand van de groep-Mas op Kuss en een sterke Wout van Aert op tot meer dan vijf minuten. De rode trui kwam niet rechtstreeks in gevaar, maar Movistar kon zich geen stilstand veroorloven.

De beslissing viel op de vooraf gevreesde slotklim. Roglič bleek niet bij machte om zijn achterstand met een aanval te verkleinen. Mas volgde de versnelling van Gall nabij de top en behield daarmee zijn voorsprong op Roglič. In de laatste twee kilometer moest hij Gall laten gaan, zonder dat zijn positie tegenover Roglič nog in het gedrang kwam.

Mas verdedigt als de beste

Mas legde de basis voor zijn eindzege in de bergen. Op de Alto de Aitana viel hij op drie kilometer van de aankomst aan en won hij de rit. Op Calar Alto reed hij opnieuw weg bij Roglič, al ging de dagzege daar naar Jakob Omrzel. Op de Sierra de La Pandera hield Mas vervolgens de aanvallen van Gall en Carapaz onder controle. Keer op keer liet Mas zien dat hij de beste klimmer van de klassementsfavorieten was. Als er geen tijdrit in Jerez was gepland, dan had Mas mogelijk al eerder de ronde na zich toe kunnen trekken. Maar de spanning van die ene dag naar Jerez de la Frontera, die hield iedereen bezig.

Na twee weken fietsen begon hij de dinsdag na de rustdag met 2:10 voorsprong op Roglič aan de slotweek. In de gevreesde tijdrit naar Jerez de la Frontera leverde Mas slechts 33 seconden in op de Sloveen. Of hij dat helemaal zonder hulp van een motorescorte heeft gedaan, dat blijft altijd gissen. De beelden lieten in ieder geval wat ongelijkheid zien tussen Roglic en Mas. Maar goed. hij werd twaalfde op 52 seconden van ritwinnaar Stefan Küng, terwijl Roglič als vierde eindigde op 19 seconden.

De achterstand van Roglič kromp daardoor tot 1:37. Het had de opmaat kunnen zijn voor twee spannende dagen en een climax waar je u tegen zegt. Maar niets was minder waar. Op Peñas Blancas ving Mas een late versnelling van zijn voornaamste belager op. Ook in de negentiende etappe veranderde er niets tussen de eerste vier klassementsrenners. De Collado del Alguacil bleef zo over als laatste scherprechter, maar Roglič had daar niet meer de benen om de koers te keren.

Het was wellicht ook teveel gevraagd van Rogla, die voor de Vuelta op trainingskamp nog hard onderuit was gegaan.

Pogačars val veranderde de Vuelta

De eindzege van Mas kwam in een Vuelta die na acht etappes een ander verloop kreeg. Tadej Pogačar, de Sloveense topfavoriet van UAE Team Emirates XRG, had vanaf de openingstijdrit in Monaco het rood gedragen. Met drie ritzeges en bijna vier minuten voorsprong leek hij de koers stevig in handen te hebben.

In de achtste etappe viel Pogačar zwaar op ongeveer 32 kilometer van de finish, in de aanloop naar de Puerto de Barx. Hij probeerde nog door te rijden, maar stapte later in de medische wagen. Uit onderzoek bleek dat hij een hersenschudding en schaafwonden had. Ook had hij zijn linker sleutelbeen gebroken en was er sprake van een breuk aan de zevende halswervel die stabiel was. Er was geen neurologische uitval. Het was zijn eerste opgave in een grote ronde.

Mas nam het rood over, maar trok de trui tijdens de podiumceremonie niet aan. “Respect in de wielersport is belangrijk en aangezien ik de trui vandaag niet echt gewonnen heb op de fiets, voelde het niet goed om ‘m aan te trekken op het podium”, zei hij toen.

Vanaf dat moment verdedigde Mas zijn voorsprong. Roglič kwam terug van een trainingsongeval in juli, Gall verloor terrein tegen de klok en Carapaz had al tijd laten liggen. Mas beperkte zijn schade in de tijdrit en hield vervolgens stand op iedere scherprechter.

Zondag rijdt hij in het rood Granada binnen. Daar volgt de huldiging van zijn eerste eindzege in een grote ronde.

En om in termen van Movistar te spreken: Un dia menos pensado.