Andy Bishop en het bijgeloof van ‘de Kneet’

Het WK 1978

De factor bijgeloof loopt als een rode draad door de carrière van de in 2004 veel te vroeg overleden ‘Kneet’. Legendarisch is de anekdote die zich afspeelt op de vooravond van het wereldkampioenschap van 1978. Gelaten belt de Nederlander het thuisfront om de verwachtingen bij zijn vrouw Gré alvast te temperen. Zij hoeft nergens op te rekenen, legt een teleurgestelde Knetemann uit. Enkele minuten eerder heeft hij ontdekt dat ‘76’ het startnummer is dat hij de volgende ochtend wordt geacht op te spelden. ‘7 plus 6 is 13. Dat wordt niks morgen…’, klinkt het op sombere toon. Gré dient haar echtgenoot onmiddellijk van repliek. ‘Maar 7 min 6 is 1!’, luidt haar gevatte commentaar. Die redenering blijkt een uitstekende voorspelling van de afloop van het WK op de Nürburgring. Een dag later verslaat Knetemann Francesco Moser in een sprint à deux en verovert de regenboogtrui. Het getal dertien speelt aan het einde van de actieve loopbaan van de Amsterdammer opnieuw een grote rol. Als PDM-ploegleider Jan Gisbers de routinier in 1988 probeert over te halen nog een laatste keer in de Tour te starten, ziet Knetemann dat niet bepaald zitten. Het zal dan immers zijn dertiende deelname zijn. Bovendien is de kans reëel dat hij met rugnummer ‘13’ moet starten. Pas als Gisbers Andy Bishop selecteert, geeft Knetemann zijn ploegleider diens zin. Door de aanwezigheid van de Amerikaan in de ploeg krijgt ‘De Kneet’ niet het ongeluksgetal, maar het nummer waarmee Johan Cruijff jarenlang furore maakte, 14.

Bishop wordt prof

Ruim een half jaar eerder had neoprof Bishop zich bij de Nederlandse ploeg aangesloten. De afgestudeerd natuurkundige uit Ohio had in 1987 als amateur indruk gemaakt met onder meer een ritzege in de Vredeskoers en meerdere korte klasseringen in de Ronde van de EEG. Aan het einde van die meerdaagse wedstrijd, de opvolger van de Tour de l’Avenir, had hij toevalligerwijs Greg Lemond ontmoet. Bishops landgenoot zat op dat moment aardig in de lappenmand. Bij een jachtongeluk was de Amerikaanse oud-wereldkampioen en voormalig Tourwinnaar zwaargewond geraakt. Desondanks had Lemond tijdens zijn revalidatieperiode een contract getekend bij PDM. Toen Bishop hem vertelde zelf een aanbieding van een Belgische profploeg op zak te hebben, had zijn landgenoot hem aangeraden voor een Nederlands team te kiezen. Lemond beloofde zelfs eens te zullen informeren of er ergens nog een plekje vrij was. Een aardig gebaar, had Bishop het gevonden. De aanstaande prof had echter geheel niet verwacht een dag later al een telefoontje van teammanager Manfred Krikke te krijgen. Of de jonge Amerikaan interesse had zich in het wit-zwarte tenue van PDM te hullen en dus in 1988 deel uit te gaan maken van de Nederlandse ploeg, waar op dat moment naast Lemond met name Steven Rooks en Gert-Jan Theunisse de belangrijkste renners zijn. De Tour hoeft Bishop in zijn debuutjaar nog niet te rijden, wordt hem verzekerd.

Het loopt anders

Naarmate het seizoen vordert veranderen echter de plannen binnen PDM. Het herstel van Lemond verloopt veel minder voorspoedig dan renner en ploeg hadden gehoopt, toen de handtekeningen onder zijn contract werden gezet. De gehavende vedette rijdt in het voorjaar van 1988 slechts de Tirreno-Adriatico, Milaan-Sanremo, de Ronde van Vlaanderen en de Giro namens zijn Nederlandse werkgever. De Italiaanse ronde verlaat hij al in de eerste week. Zijn lijf is duidelijk nog niet toe aan een dergelijke beproeving. Lemond moet de Tour dan ook noodgedwongen aan zich voorbij laten gaan. De opengevallen plaats in de PDM-selectie voor de Franse rittenkoers geeft ploegleider Jan Gisbers de mogelijkheid enkele jonge talenten een kans te geven te debuteren. Dankzij hun sterke optredens in de Ronde van Zwitserland valt zijn oog op Peter Stevenhaagen en op Bishop. Laatstgenoemde is aanvankelijk terughoudend, maar laat zich uiteindelijk toch overhalen naar Frankrijk af te reizen. Tot grote opluchting van Knetemann.

Nooit nummer 13

Als zijn jonge Amerikaanse ploeggenoot bedankt had, zou Gisbers hoogstwaarschijnlijk de Zwitser Stefan Mutter hebben meegenomen. In dat geval zou de bijgelovige Amsterdammer startnummer 13 krijgen. Door de tweede plaats van de inmiddels naar Reynolds verkaste Pedro Delgado een jaar eerder, wordt PDM namelijk de startnummers 11 tot en met 19 toebedeeld. Na kopman Rooks wordt de rest van de ploeg op alfabetische volgorde van achternaam genummerd en alleen die van Rudy Dhaenens begint met een letter die vóór de ‘k’ komt in het alfabet. Nu ook Bishop mee gaat naar Frankrijk schuift Knetemann echter vanzelf een plekje door en mag dus met ‘14’ op zijn rug rijden. Die wetenschap trekt de Nederlander over de streep om alsnog aan zijn dertiende en laatste Tour te beginnen. Een succes wordt dat niet. Als Andy Bishop na drie weken Parijs als 135^ste bereikt, zit ‘De Kneet’ al lang thuis. Bij een val in de vijfde etappe loopt hij een scheurtje in zijn linker sleutelbeen op. De volgende dag gaat hij nog wel van start, maar komt al snel tot de conclusie dat verder fietsen te pijnlijk is. Terwijl hij zich realiseert dat zijn Tourcarrière er definitief op zit, informeert Knetemann nog even bij de ploegleidersauto waar hij zich precies bevindt in de tijdrit. Zodra hij het antwoord hoort, besluit de bijgelovige renner de pijn nog even te verbijten. Alles liever dan uitgerekend in kilometer dertien van de etappe op te geven.