De jarige Simon Špilak en de liefde voor de Ronde van Zwitserland

Korte ronde specialist

Simon Špilak presteert het. De Sloveen, die in de Giro, Tour of Vuelta nimmer een hoge klassering bereikt, is een specialist in het kortere rondewerk. Tweemaal toont hij zich de beste in het land van Alpen, kaas, chocola en uurwerken. In zowel 2015 als 2017 neemt hij de geel-groene leiderstrui mee terug naar huis. En niet door de eersten, de besten te verslaan. Špilak klopt op de Zwitserse bergtoppen erkende ronderenners als Geraint Thomas, Tom Dumoulin, Damiano Caruso en Steven Kruijswijk. Concurrenten die stuk voor stuk het podium bereikten in een of meer van de drie grote ronden. Terwijl Špilaks beste prestatie op dat gebied niet bepaald om over naar huis te schrijven is. Bij zijn Girodebuut, het is dan 2008, komt de op dat moment voor Lampre rijdende Sloveen niet verder dan de 48ste plaats. In de jaren die volgen weet hij die prestatie in een grote ronde nooit meer te overtreffen. Het is voor veel renners en volgers een raadsel. Waar de renners met wie Špilak zich in kortere rittenkoersen gemakkelijk kan meten, ook in langere expedities goede resultaten neerzetten, moet de Sloveen steeds verstek laten gaan. Pas in de tweede helft van zijn carrière, als Špilak zichzelf en zijn kwaliteiten goed genoeg kent, komt hij met een verklaring. Warmte is de voornaamste boosdoener. De vaak hoge temperaturen, wanneer de Tour in de zomermaanden door de Alpen en Pyreneeën trekt, zijn aan hem niet besteed. Het verklaart waarom hij nooit de moeite heeft genomen de Vuelta te betwisten. Geef Špilak maar een etappekoers in de maanden dat de zon nog wat minder hoog aan de Europese hemel staat. Of over wegen waar in elk jaargetijde sneeuw in de berm ligt. Zoals in Zwitserland. Dan is hij op zijn best.

Boven zichzelf uitstijgen.

Sterker, dan stijgt Špilak op onverwachte momenten boven zichzelf uit en slaat toe als een dief in de nacht. Als de slotdag van de Tour de Suisse van 2015 aanbreekt, is er bijna niemand die zijn geld op de Sloveen durft te zetten. Hoogstens een vrijgevig persoon, die van wat losse centen af moet. Špilak hoort weliswaar de gehele ronde tot de beste klimmers van het peloton, maar aan de vooravond van de 23,9 kilometer lange afsluitende tijdrit rond Bern vindt hij zichzelf terug op de derde plaats in het algemeen klassement. 47 seconden moet hij overbruggen op leider Thibaut Pinot. Dat is op zich geen ondoenlijke opgave, met name omdat de Fransman bepaald geen specialist is in races tegen het uurwerk. Tussen de beide renners in staat echter Geraint Thomas geklasseerd. Hij is wel een erkend stylist en hoeft dertien seconden minder goed te maken op Pinot. Kortom, bij de Zwitserse wedkantoren wordt massaal ingezet op een eindzege van de Brit. Op de voortdurend glooiende wegen rond de Zwitserse hoofdstad zet Tom Dumoulin de snelste tijd neer. De Nederlander toont zich voor het eerst aan de wereld als klassementsrenner, maar zijn achterstand op de besten is voordat de tijdrit begint al te groot om nog een serieuze gooi te kunnen doen naar de eindzege. Dumoulin klimt nog wel naar de derde plaats, maar Špilak en Thomas kan hij niet meer bijhalen. Het is desondanks een verrassende prestatie van de latere Giro-winnaar, maar de grootste surprise is de afloop van de strijd om het geel-groen. Terwijl Pinot, zoals verwacht, de leiderstrui verspeelt, troeft Špilak zijn Britse belager af. De renner van Team Katjoesja wordt tweede in de tijdrit, achter Dumoulin maar zelfs voor Fabian Cancellara, en loopt genoeg tellen in op Thomas om zich eindwinnaar van de Ronde van Zwitserland te mogen noemen.

Geen eendagsvlieg

Een ieder die op dat moment het woord ‘eendagsvlieg’ door zijn hoofd hoort galmen, heeft zijn huiswerk niet goed gedaan en beschikt ook niet over profetische gaven. Enerzijds omdat Špilak op dat moment al eens een etappekoers gewonnen heeft – de Ronde van Romandië in 2010 – en een hele trits aan ereplaatsen kan overleggen. Eerder dat jaar was de Sloveen als derde geëindigd in Parijs-Nice, om twee maanden later voor de derde keer op rij tweede te worden in Romandië. Anderzijds zal de renner van Team Katjoesja bewijzen dat zijn eindzege in de Ronde van Zwitserland geen toevalstreffer was. Twee jaar later staat hij wederom in het geel-groen op het podium als de slotetappe van de negendaagse is verreden. Ditmaal wacht Špilak niet tot de laatste dag met het grijpen van de macht. In de zevende etappe, een uitstapje naar het Oostenrijkse Sölden, slaat hij een dubbelslag. Nota bene op de hoogstgelegen finishplaats van een Europese koers ooit. De Tiefenbachferner ligt namelijk liefst 2.780 meter boven zeeniveau en dat is hoger dan de Stelvio (2.757 meter), waarmee de Giro enkele jaren eerder een record vestigde. Op de flanken van de monsterlijke Oostenrijkse klim schudt Špilak zijn voornaamste concurrenten, van wie de al genoemde Caruso en Kruijswijk de belangrijksten zijn, een voor een af en komt solo aan. Met alleen nog maar een korte en relatief vlakke etappe voor de boeg en een 17,8 kilometer lange afsluitende tijdrit rond Schaffhausen kan de Sloveen de eindzege nauwelijks nog ontgaan. Špilak weet zijn verrassend sterke chronorace van twee jaar eerder niet te herhalen, maar dat is ook niet nodig. Caruso loopt weliswaar nog vier tellen in, maar dat had een twaalfvoud moeten zijn om aanspraak op de eindoverwinning te kunnen maken. Die gaat naar de Sloveen, die anderhalve week voor de Tourstart in Düsseldorf in bloedvorm is. Maar ‘La Grande Boucle’ zal hij niet rijden. De reden heeft de winnaar van de Zwitserse ronde dan al lang en breed duidelijk gemaakt. De Tour is hem te lang en bovendien is het in juli in de Franse bergen veel te warm.