Hoe Léon van Bon in 1997 net geen wereldkampioen werd

Tussen de wereldtitels van Joop Zoetemelk (1985) en Mathieu van der Poel (2023) zit een gapend gat van 38 jaar. In de tussenliggende periode slaagt geen enkele Nederlandse man er in de regenboogtrui te veroveren tijdens de wegwedstrijd voor profs of eliterenners. Desondanks komt er in al die jaren wel degelijk meermaals een landgenoot akelig dicht bij de mondiale titel. In het zicht van de haven gaat het echter telkens mis. In aanloop naar het WK van aanstaande zondag in Montréal blikt HetisKoers.nl deze week terug op die gemiste kansen.

Door: Vincent de Lijser
23 sep '26

Waar: San Sebastián (Spanje)

Wanneer: zondag 12 oktober 1997

Parcours: de 13,5 kilometer lange omloop rond San Sebastián, die negentien keer moet worden afgewerkt, kent maar een noemenswaardig obstakel. Iedere ronde moet het peloton bij Oriamendi over een achthonderd meter lange hellende strook. Het maakt dat niet het parcours, maar vooral de stevig rond blazende Noord-Spaanse wind de belangrijkste scherprechter is.

Favorieten: ondanks dat sommige kenners verwachten dat een massasprint zal beslissen wie wereldkampioen wordt, slaan veel topspurters het WK over. Erik Zabel, Tom Steels en Mario Cipollini achten hun kansen op succes te klein. Titelverdediger Johan Museeuw is wel van de partij en ook Laurent Jalabert, Mauro Gianetti, Dmitri Konysjev en Bjarne Riis worden als favorieten beschouwd. De Italianen steken er, zoals wel vaker, in dat opzicht met kop en schouders bovenuit. Dankzij kopmannen als Michele Bartoli, Francesco Casagrande en Gianni Bugno kunnen de ‘azzuri’ op meerdere paarden wedden. De Nederlandse selectie draait met name om aanstormend talent Michael Boogerd en routinier Erik Breukink.

Koersverloop: doordat de Italiaanse supersterrenploeg meer tégen dan met elkaar rijdt – als Bartoli en Bugno in een verbrokkeld peloton achter een breuk komen te zitten, geven uitgerekend Casagrande en Davide Rebellin gas, zodat hun landgenoten niet meer vooraan kunnen terugkomen – gaat een 22 man sterke eerste groep de slotronde in. De controle is ver te zoeken en dus regent het demarrages. Eerst trekt Melchor Mauri de boel uit elkaar. Als de Spanjaard door Léon van Bon tot de orde is geroepen, neemt Brochard over. Zijn demarrage blijkt beslissend. De renner met het karakteristieke kapsel, een zogenaamd ‘matje’, profiteert van de tweespalt binnen de Franse selectie. Het botert niet tussen Jalabert en medekopman Richard Virenque, vandaar dat Brochard besluit de hiërarchie te negeren en zijn eigen kans gaat. Mauri en Van Bon haken onmiddellijk aan bij de Fransman. Als de slotkilometer ingaat voegt Bo Hamburger zich bij hen, in gezelschap van Udo Bölts en Laurent Dufaux. Precies op het moment dat de zes samen lijken te smelten, versnelt Brochard opnieuw. Van Bon springt mee. Daarop houdt de Fransman zijn benen al snel weer stil. Dat is voor de Nederlander het teken zijn eindschot in te zetten.

Waar het mis gaat: Van Bon overschat zichzelf. Een spurt van liefst driehonderd meter is, zeker na een koers van 265 kilometer, te veel van het goede. Brochard en Hamburger duiken onmiddellijk op zijn denkbeeldige bagagedrager. De twee laten zich kortstondig meevoeren en maken vervolgens onderling uit of de regenboogtrui naar Frankrijk of Denemarken gaat. Het wordt dat eerste land. Een fietslengte scheelt het. Terwijl Brochard zich de nieuwe wereldkampioen mag noemen en Hamburger tweede wordt, zit er voor Van Bon niet meer in dan het laagste treetje van het erepodium en de bijbehorende bronzen medaille.

En dan: direct na de finish weet Van Bon niet zo goed wat hij van de voor hem toch enigszins teleurstellende afloop moet denken, maar al snel zal hij zeggen dat een gevoel van blijdschap overheerst. Naarmate de jaren vorderen kan Van Bon steeds trotser zijn op zijn prestatie. Totdat Dylan van Baarle in 2021 achter wereldkampioen Julian Alaphilippe als tweede binnen komt, is de Apeldoorner bijna een kwart eeuw lang de laatste Nederlander die op het WK-podium stond na afloop van de wegwedstrijd voor mannen.