De meest memorabele Nederlandse Vuelta-prestaties: Jan Lambrichs (14)

Na de deelname van Marinus Valentijn en Gerrit van de Ruit aan de allereerste Vuelta, in 1935, duurt het elf jaar voordat er weer een Nederlandse afvaardiging in Spanje aan het vertrek staat. In de tussenliggende periode is de ronde slechts vier keer georganiseerd. Kort na de tweede editie, in 1936, breekt de Spaanse Burgeroorlog uit, waardoor de Vuelta niet kan worden verreden. Pas vijf jaar later vindt de etappekoers weer doorgang. Terwijl de Giro en de Tour op dat moment noodgedwongen op pauze zijn gezet door de Tweede Wereldoorlog, wordt er op het Iberisch schiereiland wel gefietst. Er staan in 1941 uitsluitend Spanjaarden aan het vertrek. Renners uit andere Europese landen hebben wel iets anders aan hun hoofd. Het blijft in de eerste helft van de jaren ’40 bij slechts twee edities. De oorlog zet een nieuwe streep door iets wat een jaarlijks terugkerende wielerronde zou moeten zijn. Pas als WOII voorbij is, in het voorjaar van 1945, kan de Vuelta worden hervat. Daaraan doen alleen Spanjaarden en Portugezen mee, maar een jaar later staan er ook vijf Zwitsers en zes Nederlanders aan het vertrek. Charles van de Voorde, Huub Sijen, Frans Pauwels, Cees Joosen, Sjef Janssen en Jan Lambrichs zijn begin mei naar Madrid afgereisd om daar aan de twintig etappes – drie ervan zijn in twee delen opgesplitste ritten – te beginnen, die de koersdirectie heeft uitgetekend. Het zal een voor Nederland memorabele ronde worden. Niet alleen wint Lambrichs als eerste landgenoot een Vuelta-etappe, als het peloton ruim drie weken na het vertrek uit Madrid weer terug is in de hoofdstad om de ronde te voltooien, neemt de Limburger de derde plaats in het eindklassement in.

Een onbekende is Lambrichs niet voor degenen die het wielrennen vlak na de Tweede Wereldoorlog volgen. In 1939 had hij immers al eens de Tour gereden. Lambrichs was er weliswaar niet in geslaagd een etappe te winnen, in de tweede rit was hij er met een tweede plaats dichtbij geweest. Bovendien had hij een primeur op zijn naam gezet. Dankzij zijn achtste plaats in de eindrangschikking was hij er als eerste Nederlander in geslaagd top tien te rijden in de Tour. Het spreekt vanzelf dat er veel meer in de carrière van Lambrichs had gezeten als die door de oorlog niet voor een periode van vijf jaar stil was komen te staan. Uitgerekend in wat de volle bloei van zijn topsportleven had moeten zijn kan de Limburger niet of nauwelijks fietsen. Lambrichs is dan ook al dertig jaar als hij in 1946 in de Vuelta debuteert. In de vijfde etappe, met 251 kilometer de op een na langste van de ronde van dat jaar, slaat hij toe. Het is een ritzege met een bijzonder verhaal. Om vijf uur in de ochtend wordt het peloton al weggeschoten op de Plaza Nueva in Sevilla. Pikdonker is het nog en bovendien stroomt het van de regen. Desondanks demarreert Lambrichs, samen met twee Spanjaarden, vrijwel direct na de start. Als de zon langzaam opkomt en de regen uit Andalusië vertrekt, zetten enkele volgauto’s en -motoren de achtervolging in op de drie koplopers. Tot hun stomme verbazing geven ze kilometers lang vol gas, maar er is geen spoor van het trio te bekennen.

Pas na een zoektocht van een half uur komt de aap uit de mouw. Lambrichs en zijn medevluchters zijn, begeleid door een motor van de wedstrijdleiding, een verkeerde weg ingeslagen. Ze rijden niet op het parcours, maar een stuk verderop. Snel worden de drie in een auto gepropt en met hun fietsen op het dak naar de oorspronkelijke route gebracht. Daar is het peloton inmiddels stilgezet en vindt er, als alle consternatie voorbij is, een heuse herstart plaats. Zijn aanvankelijke voorsprong krijgt Lambrichs niet meer terug, maar de Limburger demarreert al snel opnieuw. Ditmaal krijgt hij alleen de Portugees Manuel Costa mee. Ondanks dat die aanvankelijk amper kopwerk doet, bouwen de twee een voorsprong op van een slordige 27 minuten. Aan de finish in Granada lijkt Lambrichs zijn metgezel aanvankelijk met speels gemak te gaan kloppen, maar de Nederlander heeft zijn sprint wel erg vroeg ingezet. Costa komt in de laatste honderd meter terug, maar om Lambrichs nog op tijd te kunnen passeren trekt hij aan het shirt van zijn tegenstander. De Portugees komt als eerste over de de finish, maar duizenden toeschouwers hebben met eigen ogen gezien hoe hij dat flikte. Een declassering dus voor Costa, die door de ruime voorsprong echter wel de nieuwe klassementsleider wordt. De ritzege is voor Lambrichs. Die rukt bovendien op naar de derde plaats in het algemeen klassement. Die positie bezet hij aan het einde van de Vuelta nog steeds. Costa is dan naar de vierde plaats gezakt. Lambrichs hoeft in Madrid alleen winnaar Dalmacio Langarica en runner-up Julián Berrendero voor zich te dulden. Vijf dagen na de primeur in Granada wordt er trouwens nog een tweede Nederlandse etappezege geboekt, als Lambrichs en zijn landgenoten een ploegentijdrit winnen.