Hoe Teun van Vliet in 1987 net geen wereldkampioen werd

Waar: Villach (Oostenrijk)

Wanneer: zondag 6 september 1987

Parcours: het peloton moet 276 kilometer afleggen. 23 ronden van twaalf kilometer. Iedere ronde wacht de renners een klim bij het plaatsje Großsattel met een gemiddeld stijgingspercentage van 3,5% en ook richting Drobollach aan de Faaker See loopt de weg op.

Favorieten: titelverdediger Moreno Argentin staat vooraf hoog op veel favorietenlijstjes, net als Laurent Fignon, Eric Vanderaerden en Claude Criquielion. In de Nederlandse ploeg hebben Teun van Vliet, Adrie van der Poel en Steven Rooks een beschermde status. Eerstgenoemde verkeert in 1987 in de vorm van zijn leven. Van Vliet heeft eerder in het seizoen de Omloop Het Volk en Gent-Wevelgem gewonnen en schrijft kort voor het WK het eindklassement van de Ronde van Nederland op zijn naam. Bij de bookmakers doen verder sprinters Guido Bontempi en Jean-Paul van Poppel het goed, net als Sean Kelly. Diens landgenoot Stephen Roche, hetzelfde jaar winnaar van zowel de Giro als de Tour, tempert de verwachtingen door aan te geven dat hij vermoeid is van de vele plichtplegingen als gevolg van zijn successen. Daarom zal hij in Villach de rol van luxeknecht voor Kelly op zich nemen. Tenminste, dat is vooraf zijn plan.

Koersverloop: na een aantal dodelijk saaie eerste koersuren ontbrandt de strijd op een slordige zestig kilometer van de finish. Van Vliet, duidelijk de sterkste Nederlander en misschien zelfs wel de beste van iedereen in koers, gaat samen met Argentin, Jan Nevens en Juan Fernández op avontuur. Die laatste twee weigeren kopwerk te doen en dus wordt het kwartet al snel weer ingelopen. Daarna lijken met name de Fransen de koers te controleren. Erik Breukink mag even voor het nog altijd omvangrijke peloton uit rijden, maar groot wordt zijn voorsprong nooit. Aan het begin van de slotronde is hij een van degenen die de finale inleidt. Op aanraden van Van Vliet countert Breukink een aanval van Roche, die het peloton probeert uit te dunnen ten gunste van Kelly. De demarrage zal beslissend blijken. Elf renners haken aan bij het duo. Rolf Gölz, Rolf Sørensen, Criquielion, Rooks en Kelly zijn meteen alert. Even later sluiten ook Guido Winterberg, Steve Bauer, Argentin, Fernández en Van Vliet aan. Jörg Müller maakt na een korte solo de kopgroep compleet. Opvallend genoeg missen de Fransen de slag. Op vier kilometer van de aankomst zet Van Vliet de aanval in. Alleen Gölz, Sørensen, Winterberg en Roche reageren. Van iets dat lijkt op een samenwerking is bij het vijftal echter geen sprake. Met name Gölz verzaakt. Hij rijdt de hele dag in het wiel van Van Vliet, alsof de twee met een magneet aan elkaar vast zitten. Zo torpedeert de Duitser de kansen op een Nederlandse wereldtitel.

Waar het mis gaat: vlak voordat de acht anderen weer dreigen aan te sluiten bij de vijf koplopers, de slotkilometer is dan al ingegaan, versnelt Roche. De Ierse ‘luxeknecht’ merkt dat zijn kopman Kelly niet in grootse vorm steekt en besluit met nog maar een paar honderd meter te rijden voor zijn eigen kans te gaan. Van Vliet wil de versnelling counteren, maar ziet in zijn ooghoek dat Gölz nog altijd aan zijn achterwiel geplakt zit. De Duitser op een denkbeeldige bagagedrager naar Roche vervoeren om vervolgens door hem geklopt te worden, ziet de Nederlander niet zitten. Bovendien rijdt Gölz buiten het WK in het groene SuperConfex-shirt en is Jan Raas zijn ploegleider. Van Vliet is normaal gesproken lid van het Panasonic van diens aartsrivaal Peter Post. Het laatste wat de Nederlander wil is Raas aan een wereldkampioen helpen. Bovendien gunt Van Vliet Gölz de titel niet. Het ‘wielplakken’ van de Duitser irriteert hem mateloos. Eerder die dag heeft hij Gölz zelfs een bedrag van maar liefst drie ton in guldens geboden om te kunnen winnen, zal Van Vliet jaren later onthullen in zijn door auteur en journalist Guido Bindels geschreven biografie. Gölz weigert het geld. De Duitser heeft, ondanks dat er op een WK met landenploegen wordt gereden, van Raas vooraf de instructie gekregen dat er absoluut geen renner van Post wereldkampioen mag worden.

En dan: Van Vliet blijft dus zitten als Roche zijn aanval plaatst en ook de anderen zijn niet bij machte de Ier terug te halen. De als helper gestarte renner voltooit tot zijn eigen verbazing de Triple Crown, de unieke trilogie van Giro, Tour en WK in een en hetzelfde jaar. Bovendien is hij de eerste Ier die de regenboogtrui mag aantrekken. Argentin en Fernández flankeren hem op het podium. Rooks is met een zesde plaats de beste Nederlander. Pal achter hem komt een teleurgestelde Van Vliet over de finish. Als het kwartje net de andere kant op was gevallen en Gölz niet zo nadrukkelijk tegen hem reed, had de regenboogtrui voor hem kunnen zijn.