Hoe Steven Rooks in 1989 net geen wereldkampioen werd
Een gapend gat van 38 jaar zit er tussen de twee laatste Nederlandse wereldtitels bij de wegwedstrijd voor mannen. Na Joop Zoetemelk in 1985 is Mathieu van der Poel in 2023 eindelijk de volgende landgenoot die een jaar lang de regenboogtrui mag dragen. Niet dat Nederlandse renners in de tussenliggende periode nooit in de buurt komen van een WK-zege. Integendeel. Meermaals krijgen ze de kans, maar iedere poging strandt in het zicht van de haven. In aanloop naar het wereldkampioenschap van komende zondag in het Canadese Montréal kijkt HetisKoers.nl deze week terug op die gemiste kansen.
Waar: Chambéry (Frankrijk)
Wanneer: zondag 27 augustus 1989
Parcours: 262 kilometer, verdeeld over 21 ronden van elk 12,5 kilometer, wacht de renners in het zuidoosten van Frankrijk. Iedere ronde moet de Côte de la Montagnole worden bedwongen; een 3,2 kilometer lange klim met een gemiddeld stijgingspercentage van 6,5%.
Favorieten: het Franse duo Laurent Fignon en Charly Mottet staat vooraf prominent op ieder lijstje met kanshebbers. Laatstgenoemde komt uit de omgeving van Chambéry en kent het parcours als zijn broekzak. Fignon heeft eerder in 1989 Milaan-Sanremo en de Giro gewonnen, maar komt in de Tour acht tellen te kort om voor de derde maal het geel mee naar huis te nemen. De Fransman zint dus op revanche. Een andere kanshebber is Greg Lemond, die de Tour won ten koste van Fignon. Titelverdediger Maurizio Fondriest wordt genoemd, evenals zijn Italiaanse landgenoten Moreno Argentin en Gianni Bugno. De Spanjaarden rekenen op Pedro Delgado en Miguel Induráin. Namens Ierland is er Sean Kelly. Claude Criquielion is de Belgische kopman en Nederland speelt Steven Rooks uit als belangrijkste troef.
Koersverloop: nadat een omvangrijke kopgroep van knechten en avonturiers enkele uren de koers mag maken, ontbrandt de strijd om de regenboogtrui pas op twee omlopen van het einde. Thierry Claveyrolat en Dmitri Konysjev openen het bal. De twee zijn de laatste overblijvers uit de vroege vlucht. Rooks is de eerste die naar hen op zoek gaat. De Noord-Hollander sluit al snel aan bij de Fransman en de Sovjet-Rus, maar de twee nemen nauwelijks over en Rooks slaagt er niet in om ze af te schudden. Claveyrolat heeft een geldig excuus voor zijn passieve houding, want achter de koplopers is Fignon op komst. Als de Côte de la Montagnole in de slotronde voor de laatste maal wordt opgereden komt de uitgesproken titelfavoriet, in gezelschap van Lemond, bij de koplopers. Kelly meldt zich eveneens van voren. Ook Steve Bauer lijkt nog aan te sluiten, maar de Canadees wordt door een lekke band teruggeworpen. Twee kilometer voor de meet valt Rooks opnieuw aan. Lemond en Fignon counteren, waarna die laatste een wanhoopspoging doet. De andere vijf keren met gemak terug. Een sprint met zes, in de stromende Franse regen, moet uitmaken wie het WK van 1989 wint.
Waar het mis gaat: bij Rooks is het beste er al lang vanaf als de koplopers in een kletsnat Chambéry aan hun eindspurt beginnen. De achtervolging op Claveyrolat en Konysjev en de ronde die de Nederlander vervolgens rijdt met het tweetal in zijn wiel, hebben te veel van zijn reserves opgesoupeerd. Bovendien heeft Rooks de juiste versnelling niet op zijn fiets laten monteren. In tegenstelling tot Lemond beschikt hij, net als Kelly die normaal gesproken zijn ploegmaat is bij PDM, niet over een kransje met twaalf tandjes achter. Rooks had vooraf niet verwacht dat er gesprint zou moeten worden en heeft slechts een ‘dertien’ laten steken. Het zorgt ervoor dat hij in de laatste hectometers zichtbaar snelheid te kort komt.
En dan: Lemond, die op drie ronden van het einde nog meerdere keren aan opgeven heeft gedacht, maakt er op zijn ‘twaalf’ een lange machtsspurt van. Meteen na de laatste bocht snelt hij in een rechte lijn naar de meet. Claveyrolat is al afgehaakt en ook Fignon moet zich in een vroeg stadium gewonnen geven. Kelly en Rooks komen duidelijk te kort. De verrassende Konysjev dringt het langste aan en lijkt het Lemond in de laatste meters zelfs nog even lastig te maken. De Amerikaan houdt echter stand en prolongeert zijn wereldtitel van 1983. Konysjev wordt tweede, voor Kelly en Rooks. Achteraf zal de Ier het zijn Nederlandse PDM-ploeggenoot kwalijk nemen dat die de sprint niet voor hem aantrok. Rooks hoort het geklaag schouderophalend aan en meent een geldige reden te hebben voor het negeren van het ploegbelang. Voor het WK heeft hij immers al aangekondigd over te zullen stappen naar het Panasonic van Peter Post.
