Vandaag in de Tourgeschiedenis 1986: Hinault wint in Saint-Étienne, maar LeMond wint de Tour

Het is 24 juli 1986 als Greg LeMond, de 25-jarige Amerikaanse geletruidrager, als laatste van het startpodium in Saint-Étienne rolt. Drie minuten eerder is Bernard Hinault, zijn 32-jarige Bretonse ploeggenoot en vijfvoudig Tourwinnaar, vertrokken. Tussen beiden ligt 58 kilometer asfalt en een verschil van 2 minuten en 43 seconden. Voor Hinault is dit de laatste kans om zijn zesde Tour te winnen.

Veertig jaar later geldt de twintigste etappe als het beslissende moment van een Tour waarin twee kopmannen van La Vie Claire elkaar bijna drie weken lang bestreden. Hinault wint die middag de tijdrit. LeMond valt, rijdt door met een aanlopende rem en moet uiteindelijk van fiets wisselen. Toch bedraagt zijn achterstand aan de finish slechts 25 seconden.

De gele trui blijft om de schouders van de Amerikaan. Hinault heeft op zijn specialiteit gewonnen, maar de Tour is helaas verloren.

Een belofte uit 1985

De tweestrijd begint een jaar eerder. In de Tour van 1985 rijdt LeMond in dienst van Hinault, die na een val met een gebroken neus verder moet. Wanneer LeMond in de bergen sterker lijkt, krijgt hij van ploegleider Paul Koechli de opdracht te wachten. Hinault wint zijn vijfde Tour, LeMond wordt tweede.

Daarna belooft de Fransman zijn ploeggenoot in 1986 te helpen. De Amerikaan moet de eerste Tourwinnaar uit zijn land worden. Hinault heeft echter ook zicht op een record: met een zesde eindzege zou hij Jacques Anquetil en Eddy Merckx voorbijgaan.

In de Pyreneeën blijkt hoe rekbaar de afspraak is. Tijdens de rit van Bayonne naar Pau valt Hinault aan met ploeggenoot Jean-François Bernard en Pedro Delgado. LeMond kan zijn eigen ploegmaats niet achtervolgen en zakt naar 5 minuten en 25 seconden in het klassement. Een dag later slaat hij terug op Superbagnères, waar hij bijna de volledige achterstand wegwerkt.

In de Alpen neemt LeMond de gele trui over. Op Alpe d’Huez rijden de twee kopmannen samen weg van de concurrentie en komen ze hand in hand over de streep, met Hinault als ritwinnaar. Het beeld suggereert verzoening, maar Hinault verklaart daarna dat de Tour nog niet voorbij is. De tijdrit in Saint-Étienne moet beslissen.

Een val op het slechtst mogelijke moment

Hinault vertrekt voor LeMond en rijdt zoals hij dat in zijn beste jaren deed: laag over het stuur, strak op tempo en zonder zichtbare twijfel. Bij het eerste meetpunt, na 16 kilometer, is LeMond nog negen seconden sneller. Halverwege is het verschil gekanteld en heeft Hinault vijf seconden voorsprong.

Rond kilometer 37 gaat het mis. In een nauwe bocht bij Saint-Chamond schuift LeMond onderuit. Hij staat snel weer recht en verliest bij de val maar enkele seconden, maar zijn voorrem is beschadigd. Het remblok loopt tegen het wiel en verstoort zijn ritme.

LeMond vraagt vanuit het zadel om gereedschap. De volgwagen weigert, omdat hij de reparatie volgens de regels niet zelf mag uitvoeren. De ploeg vraagt hem te stoppen voor een fietswissel. Aanvankelijk rijdt hij door, voordat hij alsnog toegeeft en langs de kant van machine verandert. De beelden van de tijdrit tonen hoe de geletruidrager daarna opnieuw op snelheid probeert te komen.

Hinault houdt het tempo hoog. Hij voltooit de 58 kilometer in 1 uur, 15 minuten en 35 seconden, goed voor een gemiddelde van ruim 46 kilometer per uur. Aan de finish heeft hij de renner ingehaald die drie minuten voor hem was gestart. Daarmee zet hij LeMond verder onder druk.

Bij het meetpunt na 48 kilometer bedraagt Hinaults voorsprong ongeveer een halve minuut. LeMond beperkt de schade in de slotfase. Wanneer hij Saint-Étienne binnenrijdt, stopt de klok 25 seconden na die van Hinault. Ondanks de val en de fietswissel wordt hij tweede in de etappe. Nummer drie Julian Gorospe geeft al 2 minuten en 1 seconde toe op de winnaar.

Hinault erkent zijn nederlaag

Na de tijdrit staat LeMond nog altijd 2 minuten en 18 seconden voor in het algemeen klassement. De Tour telt nog ritten naar de Puy de Dôme, Nevers en Parijs, maar een rechtstreeks duel tussen de twee kopmannen zit er niet meer in.

Hinault erkent dat zijn ploeggenoot de druk heeft doorstaan. “Ik heb hem niets bespaard: agressieve woorden en opruiende verklaringen. Ik heb hem maximaal onder druk gezet. Als hij weerstand heeft geboden, betekent dat dat hij een kampioen is en verdient door te gaan tot de eindzege,” zei Hinault na de etappe.

Daarna maakt hij de afspraak voor het eerst ondubbelzinnig. “Het is voorbij. Er is een pact. Ik zal het respecteren.” Zelfs als LeMond nog maar één seconde voorsprong had gehad, zei Hinault, zou hij hem niet meer hebben aangevallen.

LeMond vergroot zijn marge vervolgens op de Puy de Dôme. In Parijs bedraagt zijn eindvoorsprong 3 minuten en 10 seconden. Hij wordt de eerste Amerikaanse winnaar van de Tour, terwijl Hinault in zijn laatste deelname als tweede eindigt en de bolletjestrui meeneemt.

De tijdrit van Saint-Étienne blijft Hinaults 28ste en laatste ritzege in de Tour. Hij won er de etappe die hem het beste lag. LeMond behield de gele trui.