In memoriam: Tonny Eyk (1940-2025)
De aanblik van twee gestroopte hazen, gewikkeld in een hagelwitte koerstrui, moet even bijzonder als macaber zijn geweest. Niet iets voor een nuchtere maag. Er zullen zelfs mensen zijn die, wellicht ingegeven door een minder goed geweten, na het vinden van een dergelijk ‘cadeau’ onmiddellijk de politie bellen om aangifte te doen van bedreiging of intimidatie. Tonny Eyk niet. Nederlands beroemdste pianist kan een glimlach niet onderdrukken als hij het presentje op zijn stoep ontwaart bij het krieken van de dag. Een avond eerder had de muzikant opgetreden in Sint Willebrord. De fanclub van Rini Wagtmans had hem benaderd om zanger Willy Alberti bij te staan tijdens de muzikale omlijsting van een bijeenkomst ter ere van de renner. Eyk had het een enorme eer gevonden. Als wielerliefhebber is de pianist groot fan van ‘De Witte Bles’, zoals Wagtmans om zijn opmerkelijke witte kuif genoemd wordt. Opgetogen reist hij naar Brabant, om er pas daar achter te komen dat zijn idool zelf helemaal niet aanwezig is op zijn eigen fanclubavond. ‘Rini moet trainen met Eddy Merckx’, had het excuus geluid. Eyk zinspeelt op een voortijdige thuisreis, maar als de voorzitter van de fanclub hem voorhoudt dat de zaal vol zit met liefhebbers van de jacht en van stroperij, die nou niet bepaald dol zijn op artiesten die weigeren op te treden, kruipt Eyk met lichte tegenzin toch maar achter de piano.
De anekdote is het begin van een verzameling, die al snel uitgroeit tot een even kleur- als omvangrijke collectie klassementstruien. Na de witte van het combinatieklassement, die Wagtmans in de jaren ’70 heeft gedragen in de Tour de France, volgen gele exemplaren van onder anderen Joop Zoetemelk, Jan Janssen en Eddy Merckx. Ook diverse kampioenstricots en andere leiderstruien vergaart Eyk. Daar blijft het niet bij. Als Gazelle-directeur Wim Breukink, de vader van de latere renner Erik, prinses Beatrix in 1972 een racefietsje cadeau geeft voor de vijfde verjaardag van Willem-Alexander vindt zij het rijwiel maar gevaarlijk. Niets voor haar zoon. Eyk mag het van haar hebben. Voor zijn eigen zoontje Patrick. Het liefste was Tonny zelf renner geworden. Het kwam er niet van. Van fietsen wel. Bij hobbyclub D.O.F. (Door Oefening Flink).
Ondertussen was Eyk naast muzikant ook fulltime bekende Nederlander. Of je in de jaren ’80 nou de Miniplaybackshow van Henny Huisman of AVRO’s Sterrenslag aanzette, daar was Tonny in beeld. Altijd met een gulle lach onder die bos krullen. Hij componeerde talloze tunes, leaders en liedjes, die tot het collectief geheugen behoren. Van de opening van Studio Sport via Koot & Bie naar Kinderen voor Kinderen. Telkens gleed zijn naam weer op een aftiteling over het televisiescherm. Evenredig met het aantal composities groeide zijn verzameling truien. Door zijn werk en bekendheid gingen deuren open die voor anderen gesloten bleven en stonden (oud-)renners in de rij om Eyk een van hun tricots te schenken.
Zoon Patrick werd begin jaren ’90 wel prof. Eerst bij het Buckler van Jan Raas en later in de Verenigde Staten. In 2019 overleed hij, op slechts 52-jarige leeftijd, aan de gevolgen van kanker. De dood van zijn zoon tekende Tonny. Een niet te overwinnen verdriet. Precies dat was de aanleiding om een groot deel van zijn truiencollectie in 2023 ter veiling aan te bieden. Om geld in te zamelen voor Amy Pieters, de renster die na een afschuwelijk trainingsongeval in coma lag en momenteel nog altijd revalideert. Meer dan 160 tricots van prominente renners stelde Eyk beschikbaar. Ingelijst. Want een trui met een geschiedenis is als een waardevol schilderij, lichtte hij trots toe. Liefst 30.000 euro werd er opgehaald. Het beetje hulp dat hij Peter en Liesbeth, de ouders van Amy, zo kon bieden verlichtte zijn eigen pijn. Voor zover mogelijk.
Afgelopen weekend, op 13 december 2025, overleed Tonny Eyk op 85-jarige leeftijd. Boven, in de hemel, zullen de kampioenen in de rij staan om hem een van hun leiderstruien aan te mogen bieden. Anquetil en Coppi. Bobet en Bahamontes. Voorting, Geldermans, Karstens, Knetemann en al die anderen, die de wielerwereld helaas zijn ontvallen. Als Tonny, herenigd met zijn zoon, de deur opent van zijn eeuwige verblijf in het hiernamaals is zijn collectie klassementstruien en wielermemorabilia binnen de kortste keren van ongekende grootte.
