Riccardo Riccò: van Corno Alle Scale naar Corno Gelato

In Vignola, een stadje ten zuiden van Modena, verkoopt Riccardo Riccò tegenwoordig ijs. Zijn gelateria heet Chocoloco. De man die in 2008 tweede werd in de Giro d’Italia, achter Alberto Contador, staat nu achter de toonbank. In een uitgebreid interview met AS, gepubliceerd op 18 mei 2026, vertelt de 42-jarige Italiaan dat hij in 2011 bijna stierf door een autotransfusie. “Er kwam een bacterie in het bloed dat ik eruit haalde om het er later weer in te brengen,” zegt Riccò. “Ik kreeg een ernstige nierblokkade.”

Gerommel

Het was februari 2011. Riccò, op dat moment renner bij Vacansoleil-DCM, werd in kritieke toestand opgenomen in het ziekenhuis met sepsis en nierfalen. De autologe bloedtransfusie, een methode waarbij een renner eerder afgenomen eigen bloed opnieuw injecteert, was volgens Riccò een gangbare praktijk in de voorbereiding op de Giro d’Italia, en de enige manier om niet positief te testen. Vacansoleil ontsloeg hem direct. Op 19 april 2012 legde het Italiaanse Tribunale Nazionale Antidoping een schorsing van twaalf jaar op.

Het was niet zijn eerste dopingzaak.

Cera-positief

Riccò, geboren in Sassuolo in 1983, brak als neoprof door bij Saunier Duval-Prodir in 2006. Twee jaar later reed hij de Giro van zijn leven: twee etappezeges, de witte trui als beste jongere en een tweede plaats in het algemeen klassement. In diezelfde zomer won hij twee bergetappes in de Tour de France, met aankomsten vóór renners als Alejandro Valverde en Cadel Evans. La Cobra, zoals hij werd genoemd, gold als een van de grote Italiaanse namen.

Op 17 juli 2008 testte Riccò positief op CERA, een derde generatie epo. Saunier Duval trok zich terug uit de Tour. Riccò werd ontslagen. Zijn profcarrière, die amper vijf seizoenen zou duren (2006–2011), was feitelijk voorbij.

“In mijn tijd moest je doen wat jij al weet”

Riccò is tegenwoordig zeer openhartig over de dopingcultuur van zijn generatie. “Ik heb wedstrijden gewonnen zonder doping. Kleinere koersen, ja. Maar de Giro, de Tour, de grote klassiekers, daar moest je je aanpassen aan de rest, ook al was je goed.” Op de vraag of 98 procent van het peloton in 2008 gedopeerd was, antwoordt hij bevestigend. “Niemand kan dat ontkennen.”

Riccò stelt dat zijn positieve test in de Tour van 2008 een politieke keuze was. Vier renners van kleinere ploegen, Saunier Duval en Gerolsteiner, werden gepakt: hijzelf, Leonardo Piepoli, Stefan Schumacher en Bernhard Kohl. “Ze pakten vier kleintjes,” zegt Riccò. “In mijn geval stopten ze me omdat ik die Tour zou winnen. Er moesten bepaalde hiërarchieën worden gerespecteerd.” Het is een bekend gegeven van dopingzondaars. Ze wijzen vooral naar een systeem, naar hogere machten die anderen de hand boven het hoofd hielden. In het geval van Lance Armstrong (en de beschuldigingen van o.a. Hamilton en Landis) lijkt daar ook meer bewijs voor te zijn. In het geval van Riccò lijkt er toch wat anders aan de hand.

Het zijn in ieder geval beweringen die onmogelijk te verifiëren zijn. De feiten die wél vaststaan: Riccò testte positief, werd geschorst en keerde in 2010 kort terug in het peloton. Achteraf gezien had hij weinig geleerd. Want bij zijn terugkeer ging hij vrolijk verder met het prepareren van zijn eigen lichaam, voordat de autotransfusie van 2011 tot een nieuwe zaak leidde.

Livorno, 2014

In mei 2014 kwam Riccò opnieuw in beeld. Bij een politieoperatie in Livorno werden Fabrizio Boccolini en Antonio Catarsi gearresteerd op verdenking van handel in dopingmiddelen. Riccò was aanwezig op de parkeerplaats waar de overdracht plaatsvond, samen met ex-renner Matteo Cappè. Volgens Il Tirreno verklaarde Riccò destijds: “Ik was op de verkeerde plek op het verkeerde moment.” Ook zo’n klassieker.

Tegen AS herhaalt hij dat verhaal. “Cappè had geen rijbewijs. Hij vroeg me hem ergens naartoe te brengen. Ik bleef in de auto, ik heb niets gezien.” De gewone rechtbank sprak hem uiteindelijk vrij wegens verjaring. Het Italiaans gerecht heeft sowieso wat bijzondere afslagen als het om straffen en uitvoering daarvan gaat. Maar het Italiaanse antidopingtribunaal oordeelde anders en liet niet los.

Levenslang

Op 14 december 2020 legde de eerste sectie van het Tribunale Nazionale Antidoping een levenslange schorsing op, plus een boete van 4.000 euro. De ban vloeide voort uit het onderzoek naar de Livorno-affaire. Riccò was op dat moment al geen actief renner meer en diende zijn twaalfjarige schorsing uit.

“Het Italiaans Olympisch Comité kon niet wachten,” zegt Riccò tegen AS. “Ik had al een schorsing van dertien jaar. Ik koerste niet meer, ik was geen prof, ik zou nooit meer terugkeren. Waarom dan? Waarom deze hetze?” Hij noemde zichzelf eerdere interviews “een getalenteerde kleine pestkop, een idioot die geld en een carrière heeft weggegooid.”

Ijs scheppen

Riccò pakte de fiets drie jaar geleden weer op. Hij organiseert trainingskampen voor amateurs, in januari nog in Benidorm met dertig deelnemers. “Ik train dagelijks. Ik sta buiten het systeem, maar via apps probeer ik mezelf te meten met de jongste profs.” Op de vraag of hij de fiets ooit heeft gehaat, is zijn antwoord kort: “Nooit.”

Wanneer hij de Giro op televisie ziet, komen de herinneringen. “De adrenaline, het gevoel dat je erbij hoorde als een van de hoofdrolspelers. De geest brengt je daar onbewust naartoe. Aan de ene kant is het mooi. Aan de andere kant voel ik bitterheid.”

Riccò schreef twee boeken over zijn carrière, Funerale in giallo en Cuore di Cobra. Zijn carrière ligt achter hem. Elke keer als de Giro door Emilia-Romagna trekt, ligt Vignola op een steenworp afstand van het peloton dat zonder hem verder rijdt.

Gisteren, tijdens de etappe richting Corno delle Scale stond Riccò zelf ‘corno’s’ te vullen met ijs. Hoe het toch allemaal kan verkeren.