Tour de France 2005 en de horrortijdrit van Michael Rasmussen

In de dagen voordien heeft hij de bolletjestrui van het bergklassement al veiliggesteld. Ook had hij de eerste Tourweek afgesloten met het winnen van de eerste echte bergetappe. Tussen Gérardmer en Mulhouse was Rasmussen al na een paar kilometer aan een monstersolo begonnen. In zijn eentje rijdt hij over de Grand Ballon en de Ballon d’Alsace, om zijn Vogezen-expeditie uiteindelijk succesvol af te ronden. Met zijn zondagse zege had hij zijn werkgever een topweekend bezorgd. Een dag eerder had de Rabobank-ploeg ook al toegeslagen. In Gérardmer had Pieter Weening Andreas Klöden in een millimeterspurt naar de tweede plaats verwezen. De ritzege van de Fries zou vervolgens maar liefst negen jaar lang de laatste Nederlandse etappeoverwinning in de Tour blijven. Door zijn sterke optredens in het hooggebergte was Rasmussen gaandeweg de ronde steeds verder omhoog geklommen in het algemeen klassement. Stond de uitgesproken anti-tijdrijder na de proloog slechts 174ste van 189 deelnemers, aan de vooravond van het slotweekeinde is een derde plaats zijn deel. Slechts een laatste opdracht rest Rasmussen nog alvorens hij daadwerkelijk met Armstrong en Basso mee mag naar het podium op de Champs-Élysées. Op de voorlaatste Tourdag dient hij Jan Ullrich van zich af te houden in een 55,5 kilometer lange chronorace. Rasmussen zal pijnlijk falen. Alles dat mis kan gaan, loopt daadwerkelijk in het honderd op die horrordag.

Horrortijdrit

Ondanks dat de Deen bepaald geen tijdritspecialist is, staat hij blakend van het zelfvertrouwen op het startpodium in Saint-Étienne. Het parcours is precies het tegenovergestelde van een biljartlaken. De Franse wegen glooien voortdurend. Het is een voordeel voor Rasmussen, die bepaald geen erkend stylist is en ook het gewicht mist om kilometerslang een groot verzet rond te kunnen malen. Bovendien bedraagt zijn voorsprong op Ullrich meer dan twee minuten en moeten Francisco Mancebo, Levi Leipheimer, Cadel Evans en Aleksandr Vinokoerov een veelvoud van dat aantal goedmaken. Met terugwerkende kracht blijkt Rasmussen echter niet heel goed voorbereid. Ja, hij heeft verboden middelen door zijn lijf gieren.

Betrapt of niet?

In zijn autobiografie Gele Koorts zal de Deen acht jaar na die bewuste Tour bekennen zich van bloedtransfusies en allerlei troep te hebben bediend. Sterker, hij biecht dan zelfs op betrapt te zijn geweest in de Tour van 2005, maar dat de UCI hem ondanks verdachte waarden gewoon in koers had gehouden. Van de andere kant, zat nagenoeg het gehele peloton destijds niet onder de doping? Je zou kunnen stellen dat de klassementsrenners op dat gebied, hoe verderfelijk en onethisch ook, waarschijnlijk gelijkwaardig aan elkaar waren. Het front waarop Rasmussen het wel aflegt tegen zijn directe concurrenten is dat van materiaal en aerodynamica. De Deen is weliswaar een absolute pietlut als het aankomt op gewicht. Hij scheert ieder lichaamshaartje ‘s ochtends weg om nog maar weer een milligrammetje te besparen en vijlt om diezelfde reden zelfs de koppen van de schroefjes op zijn fiets af. Van iets als een windtunnel hebben ze bij zijn Rabobank-ploeg echter nog nooit gehoord. Een tijdritpak, bijbehorende helm en een speciale fiets; die heeft Rasmussen natuurlijk, maar die zijn niet getoetst aan de wetenschap.

Hard onderuit

Al na vier kilometer tijdrijden gaat het mis voor de Deen. Hij verslikt zich in een rotonde, raakt de ideale lijn kwijt en in zijn poging om die fout te herstellen schuift Rasmussen onderuit. Met de val op zijn rechterheup blijft zijn zelfvertrouwen achter op het warme Franse asfalt. De drager van de bolletjestrui zit weliswaar binnen vijf tellen weer op zijn fiets, de rest van de chronorace – hij moet nog een dikke vijftig kilometer! – rijdt hij als een beginner. Rasmussen vertrouwt zijn rijwiel niet meer en zichzelf nog minder. Eerst wil hij een nieuw achterwiel. Dan een andere fiets. Nog maar eens van wiel veranderen. En weer van fiets. Nooit komt hij in zijn ritme. Het vele gewissel kost hem vanzelfsprekend veel tijd, maar het gebrek aan zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen nog meer. De marge van twee minuten op Ullrich smelt als sneeuw voor de zon en ook de achterstand van enkele andere lager geklasseerde renners slinkt zienderogen. Precies conform de Wet van Murphy is de gifbeker nog niet leeg. Rasmussen weet de ideale lijnen op het parcours nooit te vinden en snijdt iedere bocht aarzelend aan. Een flauwe curve naar links werpt hem voor een tweede maal van zijn fiets. De Deen probeert nog bij te sturen om in balans te blijven, maar uiteindelijk is de middelpuntvliedende kracht hem te machtig. Zijn fiets brengt hem richting de berm en na een sierlijk ogende koprol landt hij ondersteboven in het gras. Als het vele gestuntel onderweg niet al pijnlijk duidelijk maakte dat Rasmussen zijn podiumplek in Parijs kan vergeten, doet het gebaar van Erik Breukink dat wel. Nadat de ploegleider van Rabobank zijn pupil overeind heeft geholpen, legt hij vaderlijk een troostende arm om de Deen heen. Rasmussen zal in Saint-Étienne de 77ste tijd op de klok zetten. Armstrong en Ullrich zijn zeven en een halve minuut sneller. In het klassement keldert de bergkoning naar de zevende plaats. De wanprestatie is voor Rabobank een kantelpunt. De Nederlandse ploeg besluit meer aandacht aan aerodynamica en materiaal te besteden. Michael Rasmussen zorgt er twee jaar later zelf voor dat niemand bij het horen van zijn naam nog aan die ‘horrortijdrit’ uit 2005 denkt.