Hoe Steven Rooks ook in 1991 net geen wereldkampioen werd

Maar liefst 38 jaar gaan voorbij voordat Joop Zoetemelk eindelijk een opvolger krijgt als het gaat om een Nederlandse wereldkampioen bij de wegwedstrijd voor mannen. Mathieu van der Poel slaagt er in 2023 in de regenboogtrui te bemachtigen. In de tussenliggende periode komen meerdere Nederlandse renners dicht in de buurt van de mondiale titel, maar al hun pogingen stranden uiteindelijk in het zicht van de haven. In aanloop naar het WK van zondag in Montréal kijkt HetisKoers.nl deze week iedere dag terug op die gemiste kansen.

Door: Vincent de Lijser
22 sep '26

Waar: Stuttgart (Duitsland)

Wanneer: zondag 25 augustus 1991

Parcours: een koers van 253 kilometer lengte staat op het WK-menu. Er moeten zestien ronden van elk 15,8 kilometer worden afgelegd. Bijna de helft van die afstand loopt de weg min of meer omhoog.

Favorieten: Italië stuurt een waar sterrengilde naar Stuttgart. Kenners twijfelen niet zozeer over de kwaliteiten van kopmannen Gianni Bugno, Moreno Argentin, Claudio Chiappucci en Maurizio Fondriest, maar buigen zich vooral over de vraag of de tenoren niet tegen elkaar zullen gaan rijden. Andere kanshebbers zijn Miguel Induráin, die net zijn eerste Tour heeft gewonnen, Greg Lemond, Pedro Delgado en – een tip van Eddy Merckx – de nog maar 22-jarige Laurent Jalabert. Namens Nederland zijn Steven Rooks en Gert-Jan Theunisse de kopmannen.

Koersverloop: de finale begint in de voorlaatste ronde als Fondriest samen met Marc Madiot ontsnapt uit een voorste groep van ongeveer veertig renners. Onmiddellijk wordt duidelijk dat bondscoach Gerrie Knetemann er in geslaagd is om een goed samenwerkend geheel te vormen van de twaalfkoppige Nederlandse selectie. Frans Maassen, die vooraf een beschermde status had gekregen van ‘De Kneet’, offert zijn eigen kansen op voor die van Rooks en Theunisse. De Limburger sleurt kilometers lang aan kop van de groep om de kloof naar Fondriest en Madiot te dichten. Dat lukt Maassen, die vervolgens moegestreden afhaakt in de slotronde. Ondertussen zijn de Italianen opnieuw aan zet. Bugno demarreert zodra er voor de laatste keer geklommen moet worden. Slechts drie renners kunnen zijn versnelling volgen: Induráin, Rooks en de verrassend sterk rijdende Colombiaan Álvaro Mejía. Ondanks dat de voorsprong van het kwartet niet meer dan een tiental tellen bedraagt, gaan de vier sprinten om de regenboogtrui.

Waar het mis gaat: Rooks wacht. In aanloop naar het WK heeft Knetemann hem op het hart gedrukt dat Bugno de gedoodverfde favoriet is en dat zijn pupil zo lang mogelijk in het wiel van de Italiaan moet blijven zitten. Dat doet Rooks, maar veel te lang. Aanvankelijk neemt de Noord-Hollander zich bij het ingaan van de slotkilometer voor om op 250 meter van de finish zijn eindsprint in te zetten. Naarmate het bord dat die afstand tot de meet markeert, dichterbij komt, besluit Rooks nog maar wat langer te wachten. Bugno is hem te vlug af en gaat eerder aan. Er is simpelweg te weinig tijd over en de afstand tot de verlossende streep is voor Rooks te kort om nog langszij te komen en Bugno te passeren. Jaren later zal de Noord-Hollander tegenover Wieler Revue toegeven dat hij door nervositeit aan het twijfelen was geslagen. Daardoor nam hij in de slotfase de verkeerde beslissing en wachtte dus veel te lang.

En dan: al een aantal meters voor de finish weet Bugno dat de buit binnen is. Met beide armen in de lucht eist hij, rechtop zittend, de wereldtitel op. Rooks moet genoegen nemen met de tweede plaats. Induráin maakt het podium compleet. Ondanks de nederlaag is de sfeer binnen de Nederlandse selectie opgetogen. Na de zeperd in het Japanse Utsunomiya een jaar eerder – op Erik Breukink na, die 44ste werd, gaf de voltallige oranjeploeg op – hebben de manschappen van de kersverse bondscoach Knetemann in Stuttgart een uitstekend WK gereden. ‘Zilver met een gouden randje’, laat ‘De Kneet’ na afloop optekenen.