Tour de France Féminin ‘84: eindelijk een niet-Nederlandse ritzege
Na liefst zeven ritoverwinningen op rij heeft in de achtste etappe van de allereerste Tour de France Féminin eindelijk een renster gewonnen die niet ‘van Duytschen bloedt’ is. Ben Scheperkamp, de ploegleider van de oranjedames, had het al aangekondigd. Zodra er bergen opdoemen zijn de Nederlandse vrouwen veel minder kansrijk dan op het vlakke. Niet dat er op weg naar Pau buitengewoon veel geklommen moest worden. Er stonden slechts vier colletjes van derde categorie op het menu. De etappe werd een prooi voor de Canadese Kelly-Ann Way, die na zeven zeges op rij de Nederlandse hegemonie doorbrak. Zeven inderdaad, want een etmaal eerder boekte Petra de Bruin haar tweede dagsucces in een massaspurt.
Zaterdag 7 juli 1984: etappe 7, Blaye – Bordeaux (54,5 kilometer)
In de mannentour heeft Bordeaux al jaren de naam een ‘Nederlandse’ stad te zijn. Tot 1984 wint er liefst achtmaal een landgenoot. Na Hans Dekkers (1952), Jan Nolten (1953), Henk Faanhof (1954), Wout Wagtmans (1955), Jo de Roo (1965), Gerben Karstens (1976), Cees Priem (1980) en Bert Oosterbosch (1983) staat er nu ook een Nederlandse vrouw in dit exclusieve rijtje. Petra de Bruin won in de wijnstad voor de tweede keer deze ronde een massasprint. Een paar uur later zou in de vorm van Jan Raas de volgende ‘oranjeklant’ zijn naam op de steeds langer wordende lijst van Nederlandse Tourritwinnaars in Bordeaux zetten. Op een boeiend koersverloop trakteerde het damespeloton het publiek helaas niet.
Waarschijnlijk zijn de bergen, die langzaamaan steeds meer in het vizier beginnen te komen, de reden dat veel rensters hun krachten liever even wilden sparen. Dat strijdplan is aan de Nederlandse selectie niet besteed. In een interview met journalist Pierre Heijboer van De Volkskrant liet ploegleider Scheperkamp optekenen dat ‘de klap nog wel komt’. Daarmee doelde hij op het geringe talent van zijn pupillen om hard tegen een berg op te fietsen. Alleen Heleen Hage en, in veel minder mate, Rita Timpers worden kansen toegedicht als de Franse wegen omhoog beginnen te lopen. Vandaar dat Scheperkamp zijn ploeg het motto ‘pakken wat je pakken kan’ had meegegeven. In Bordeaux is dat met de sprintzege van De Bruin in elk geval voor de zevende maal op rij gelukt. Dankzij haar derde plaats en de vijf bijbehorende bonificatietellen verstevigde Connie Meijer haar leiderspositie nog iets meer ten opzichte van haar directe concurrentes.
Uitslag:
- Petra de Bruin (1:29:18)
- Corinne Lutz (“)
- Connie Meijer (0:01)
- Mieke Havik (“)
- Rita Timpers (“)
Klassement:
- Connie Meijer (11:19:28)
- Heleen Hage (0:20)
- Valérie Simonnet (0:25)
- Christine Waller (0:33)
- Mieke Havik (1:07)
Zondag 8 juli 1984: etappe 8, Aire-sur-l’Adour – Pau (70 kilometer)
De zeventig kilometer lange achtste etappe tussen Aire-sur-l’Adour en Pau was er zo een waarin je de Tour niet kunt winnen, maar wel verliezen. Dat laatste gebeurde Valérie Simonnet bijna. De kopvrouw van het Franse A-team – het organiserende land heeft twee ploegen aan de start en dus is er ook nog een France B – is volgens haar immer chauvinistische landgenoten de gedoodverfde favoriete voor het eindklassement, maar toen Heleen Hage op de voorlaatste uitloper van de Pyreneeën een kopgroep initieerde, miste Simonnet door een kort moment van onoplettendheid de slag. De Française ging, met gele truidraagster Connie Meijer in haar kielzog, nog wel in de achtervolging op het ontsnapte zevental, maar verloor kostbare tijd. De Tour de France Féminin kreeg de eerste week in de Franse kranten al nauwelijks aandacht. Nu de naam Simonnet nog maar in heel dun potlood op het lijstje kanshebbers staat geschreven, lijkt de interesse helemaal weggeëbd. Het draait in Frankrijk voornamelijk om de mannenkoers, waar de strijd tussen titelverdediger Laurent Fignon en uitdager Bernard Hinault meer en meer lijkt te gaan ontbranden.
De Amerikaanse en Canadese dames waren wel alert toen Hage op derde klim van de dag haar duivels ontbond. De geboren Zeeuwse, die in het dagelijks leven werkt als chemisch analyste bij het Arnhemse AKZO en haar trainingsrondjes afwerkt op Veluwse heuveltjes als de Emmapiramide, de Zijpenberg en de Posbank, bewees met haar tempoversnelling onmiddellijk wat ploegleider Ben Scheperkamp voor de Tourstart meermaals in interviews met de wereld had gedeeld. Hage is eigenlijk de enige Nederlandse die kan klimmen. Gevolgd door Marianne Martin, Betty Wise en Deborah Shumway uit de Verenigde Staten, het Canadese duo Kelly-Ann Way en Hilary Matte en Judith Painter uit Groot-Brittannië, kwam Hage ook op de laatste klim als eerste boven. Ondertussen deed Simmonet verwoede pogingen om haar achterstand zo veel mogelijk goed te maken. In eerste instantie pakte Havik haar terug. Een paar kilometer verder kwam de Française wel weg, in gezelschap van Meijer.
Kort daarvoor stond Scheperkamp nog voor een lastig dilemma. Gaf hij zijn rensters in het peloton opdracht om de achtervolging in te zetten op de zeven koploopsters of juist niet? Het werd die laatste optie. Het feit dat de Franse ploeg niet vooraan vertegenwoordigd was, gaf de uiteindelijke doorslag. Dat de Verenigde Staten op die manier de leiding in het ploegenklassement zou overnemen, nam Scheperkamp voor lief. Bovendien had Hage al eerder een etappe gewonnen en zou zij opnieuw kunnen toeslaan in de straten van Pau. Zo ver kwam het dan weer niet. In een wat chaotische finale sprong Way weg. Een kilometer lang fietste de Canadese de longen uit haar lijf en mede doordat Hage zich vergiste in de korte afstand tussen de laatste bocht en de aankomstlijn, werd de Nederlandse hegemonie eindelijk doorbroken. Niet dat Hage lang rouwde om haar tweede plek. Als hoogst geklasseerde van de koploopsters pakte ze het geel af van Meijer. Het gele leiderstricot blijft dus binnen de Nederlandse ploeg. Dankzij de bergpuntjes, die de Zeeuwse onderweg op de colletjes van derde categorie sprokkelde, neemt ze ook de bolletjestrui over van Corinne Lutz. Het groen van het puntenklassement zit nog altijd stevig om de schouders van Mieke Havik. Alleen in het ploegenklassement moet Nederland, zoals al gemeld, haar leiderspositie afstaan. De bijbehorende gele pet mag in de negende etappe door de Amerikaanse dames worden gedragen.
Uitslag:
- Kelly-Ann Way (1:52:39)
- Heleen Hage (“)
- Marianne Martin (“)
- Hilary Matte (“)
- Deborah Shumway (“)
Klassement:
- Heleen Hage (13:12:13)
- Connie Meijer (1:08)
- Valérie Simonnet (1:33)
- Marianne Martin (2:24)
- Kelly-Ann Way (2:29)
