Foto @tbcyclingphotos
De Amstel Gold Race winnen
Het was eind februari toen Bertus ‘de bolle’ Bokma besloot dat hij ooit als eerste over de meet zou gaan in de Amstel Gold Race. Een boude gedachte gezien het feit dat Bertus net als vierendertigste en laatste de finishlijn was gepasseerd in de tweede wedstrijd van de voorjaarscompetitie in Drachten. Een trainingswedstrijd op het laagste niveau, georganiseerd door de Friese wielerverenigingen, bedoeld om na een lange winter weer wat wedstrijdritme op te doen voor later in het seizoen als het voor het echie zou gaan. Omdat Bertus zich ook realiseerde dat hij nog een lange weg te gaan had, hield hij de gedachte voor zichzelf en deelde die niet met zijn clubgenoten die alle drie minimaal vijftien plaatsen boven hem waren geëindigd.
Tekst: Fedde Benedictus
Bertus was tweedejaars nieuweling. De, in zijn ogen, enigszins beschamende benaming voor wielrenners van 16 jaar. Net als zijn bijnaam ‘de bolle’, die hij niet te danken had omdat hij als een Friese stier tekeer ging, maar aan zijn ietwat forse omvang voor een wielrenner. En hoewel zijn prestaties tot nu toe nog niet groots waren, had hij nog wat jaren voor de boeg om zich verder in de kunst van het hardfietsen te bekwamen. Hij nam een slokje uit zijn bidon en keek naar zijn drie teamgenoten die een paar meter verderop de wedstrijd stonden te analyseren. Ze lieten hem meestal wat links liggen, op dit moment was hij nou niet echt het flitsende uithangbord van het nieuwelingenteam, eerder de beschamende hekkensluiter.
Maar Bertus wist dat zijn tijd nog zou komen. Naarmate het seizoen vorderde zouden renners hun focus naar grotere wedstrijden verleggen en zouden zijn kansen bij de trainingswedstrijden groter worden. Voor echte wedstrijden werd Bertus namelijk niet geselecteerd, in een wedstrijdteam was plaats voor drie renners en dus niet voor hem. Hij was veroordeeld tot een voorjaar lang trainingswedstrijdjes.
De eerstvolgende wedstrijd werd hij vijfentwintigste van de achtentwintig, het was een regenachtige dag en er vielen drie renners over elkaar die de wedstrijd niet konden uitrijden. Bertus reed toen dat gebeurde al op een half rondje achterstand, wat op dat moment een voordeel was. Uiteindelijk finishte hij weer als laatste, maar een stijging van bijna tien plaatsen ten opzichte van de vorige wedstrijd was in zijn ogen progressie en zeer hoopvol.
En hoe meer het deelnemersveld slonk, hoe hoger Bertus de ladder beklom. In de laatste trainingswedstrijd werd hij zevende en dat was dit keer niet de laatste plaats, het deelnemersveld bestond uit acht renners. Weliswaar reed degene die achter hem finishte twee keer lek, maar Bertus zag een duidelijke stijgende lijn in zijn voorjaar.
De stijgende lijn zette zich gestaag door in de daaropvolgende jaren. Bertus kwam ieder jaar iets hoger in de ranking van de trainingswedstrijdjes, maar geselecteerd voor de grotere wedstrijden werd hij nooit. Toch stond zijn plan om als eerste over de streep te komen in de Amstel Gold Race nog altijd als een paal boven water. Kon het niet linksom, dan maar rechtsom besloot Bertus toen hij op zijn 18e het toenmalige hoogtepunt van zijn fietscarrière had bereikt, de vijfde plek van elf in de laatste wedstrijd van de voorjaarscompetitie dat jaar.
Het jaar daarop schreef hij zich in voor de Amstel Gold Race en op vrijdag 17 april reed hij naar Valkenburg om zich op te maken voor zijn eerste race. Kon het niet bij de profs, dan zou hij zijn missie bij de wielertoeristen volbrengen tijdens de toerversie. Hij had zich ingeschreven voor de volledige afstand van 240 kilometer, waardoor hij in de eerste startgroep om 6.30 uur zou mogen starten.
Na een onrustige nacht in hotel Gaudi onderaan de Cauberg waar hij tot twee uur ’s nachts lag te luisteren naar de dronkemansgesprekken van het uitgaanspubliek die woord voor woord tot zijn slaapkamer doordrongen, stond hij om 6.15 bovenop de Cauberg om van start te gaan. Samen met een paar honderd echte mannen en een enkele echte vrouw die alle afstanden onder de 240 kilometer geen Amstel Gold Race vonden, maar een toerritje door Limburg voor de mindere goden. Het waren de geharde wielerbikkels die vaak op wat latere leeftijd het fietsen hadden opgepakt en nu dit soort afstanden reden om hun gemiste carrièrekansen als profwielrenner te compenseren.
Ze vertrokken om stipt half zeven en de vaart zat er meteen goed in. Bertus had moeite om het tempo van de eersten bij te houden, maar wist zich kranig staande te houden rond de honderdste plek. Toen er na zo’n twintig kilometer een route splitsing kwam en iedereen voor hem naar rechts ging voor het 240 km rondje, sloeg hij als enig linksaf, het rondje van 65 km op. Hij reed daarna in moordend tempo de tijdrit van zijn leven en ruim twee uur na zijn start daalde hij de Daalhemerweg af richting het centrum van Valkenburg en de Cauberg.
In het centrum zaten de feestgangers van gisteravond met kleine katerige oogjes aan hun eerste koffie terwijl Bertus ze voorbij suisde. Met een mooie zwiep vloog hij de Cauberg op, waar hij als tegen een muur tot stilstand kwam, maar omdat inmiddels alle afstanden gestart waren had hij de weg voor zichzelf. Hij zwierde trekkend aan zijn stuur van links naar rechts met het vizier gericht op de top van deze kuitenbijter waar de finishlijn lag. De omroeper van de dag die de wielertoeristen bij de finish verwelkomde zat ook net aan zijn eerste koffie en moest even in zijn ogen wrijven toen hij Bertus stoempend en stampend omhoog zag komen. Het leek de omroeper rijkelijk vroeg voor een finish, maar de stoemper had toch echt een officieel deelnameplaatje op het stuur van zijn fiets zitten. Snel keek hij in zijn lijst, greep naar zijn microfoon en riep enigszins verbaasd maar wel enthousiast: ‘En daar hebben we de eerste finisher van de dag, het is Bertus Bokma uit Kootstertille die hier voor de 240 kilometer kwam, gefeliciteerd Bertus!’ Bertus richtte zich op, stak zijn handen in de lucht en wees daarna naar de omroeper die spontaan een duim op stak. En voordat de omroeper zich realiseerde dat 240 km in 2,5 uur toch echt onmogelijk was, was Bertus de meet al gepasseerd en stond honderd meter verderop uit te hijgen van zijn meest inspannende klim van de dag.
Nadat hij op adem was gekomen keek Bertus met een grote grijns op zijn gezicht om zich heen. Missie volbracht. Dit nam niemand hem meer af en dit zou het verhaal worden dat hij zijn kinderen en kleinkinderen tot in de lengte der dagen kon vertellen: de dag waarop ‘de bolle’ uit Kootstertille als eerste over de meet ging bij de Amstel Gold Race.