Bordeaux-Parijs 1988: Jean Francois Rault is de laatste winnaar
Iets meer dan duizend mensen, stuk voor stuk gehuld in koerskledij, hebben zich op een onchristelijk uur verzameld bij het Grand Théâtre in Bordeaux. Wie denkt dat zij hier zijn om in stijl een voorstelling mee te maken over, pak ‘m beet, de Tour de France, zit er faliekant naast. De chiliade heeft niet voor niets hun fietsen meegenomen. Over enkele minuten zal een startschot klinken en zullen alle duizend renners wegrijden. Naar Parijs. Een afstand van liefst 600 kilometer. Slechts een tiental deelnemers koestert de illusie de Franse hoofdstad als eerste te kunnen bereiken. Niet meer dan 51 beschikken er over een UCI-licentie. Zij mogen zich officieel ‘prof’ noemen.
Wielertoeristen
De anderen zijn toeristen. Liefhebbers, voor wie het halen van de finish het enige doel is. Het tijdsbestek waarin dat gebeurt doet er niet toe. Niet voor de deelnemers en voor de organisatie evenmin. Die heeft vooraf aangegeven dat de langzaamsten liefst vijftig uur mogen uittrekken voor de hachelijke expeditie. Het betekent een moyenne van slechts twaalf kilometer per uur. Bijna drie keer zo traag als de snelste profs zullen rijden. In de praktijk moeten de liefhebbers wel iets harder doortrappen. Als ze onderweg tenminste wat uurtjes slaap willen meepakken op de daarvoor aangemerkte rustplaatsen.
Parijs-Bordeaux 1988
Was Parijs-Bordeaux ooit een roemruchte klassieker van hoge status, in 1988 is daar bar weinig van over. Een koers van een dergelijke lengte past nauwelijks nog op de internationale wielerkalender. De interesse van renners, media en sponsoren ligt lager dan de temperatuur op de Zuidpool. Het is de reden dat de Société du Tour de France enkele jaren eerder al besloot de voormalige klassieker open te stellen voor iedereen die zin heeft een tocht van zeshonderd kilometer te ondernemen. Het laatste redmiddel blijkt niet meer dan een doekje tegen het bloeden. De 85ste editie van Bordeaux-Parijs zal de laatste zijn. Na 1988 verdwijnt de koers, die ooit gewonnen werd door grote namen als Eugène Christophe, Wim van Est, Tom Simpson, Jacques Anquetil en Herman Van Springel – die laatste wint liefst zeven keer – voorgoed van de kalender. Jean-François Rault, een relatief onbekende Franse knecht uit de RMO-ploeg, heeft de eer zijn naam als allerlaatste te mogen toevoegen aan de erelijst van de monsterlijke klassieker.
Altijd weer de krant
De aanleiding om vanuit Bordeaux helemaal naar Parijs te fietsen is de verhuizing van de krant Véloce-Sport. De redactie zetelt aanvankelijk in de wijnstad, maar aan het einde van de negentiende eeuw wordt besloten te verkassen. Voortaan is de Franse hoofdstad de vaste standplaats. Zo wordt het idee geboren om renners diezelfde afstand per fiets te laten afleggen. De Brit George Pilkington Mills is in 1891 de eerste winnaar van Bordeaux-Parijs. Dat uitgerekend iemand van de overkant van Het Kanaal zegeviert is niet helemaal onlogisch. De wedstrijdleiding heeft vooraf besloten alleen amateurs toe te laten, juist om de Franse profs geen kans te geven de op amateurbasis rijdende Britten te verslaan.
Profs en de derny
Een jaar later zijn beroepsrenners alsnog welkom en trekt de organisatie al snel de conclusie dat honderden kilometers lang op eigen kracht de pedalen rondmalen een haast ondoenlijke opgave is. Zeker op de fietsen van die tijd en ook de wegen zijn nog niet bepaald van goed berijdbare kwaliteit. Daarom wordt gedurende de tweede helft van de koers voortaan achter een gangmaker gereden. Eerst zijn dat andere fietsers, maar na een paar decennia, het is dan 1931 inmiddels, worden er auto’s en motoren gebruikt. Totdat de derny’s hun vaste positie voor de renners innemen. De hulpbron verandert niets aan het feit dat het rijden van Bordeaux-Parijs een speciale voorbereiding van renners vraagt. Naarmate de status van andere koersen groter wordt en de wedstrijdkalender voller, komt de Franse klassieker steeds meer in de verdrukking. De ooit zo heroïsche status brokkelt af als een standbeeld dat niet bestand is tegen de vele neerslag die het gesteente teistert. De Société du Tour de France onderneemt aanvankelijk nog restauratiepogingen, onder meer door de koers open te stellen voor liefhebbers en na 1985 de derny’s af te schaffen, waardoor de eindeloos durende zeshonderd kilometers geheel op eigen kracht moeten worden afgelegd, maar het is onbegonnen werk.
Enkele bekende favorieten
Tussen de 51 profrenners die op Eerste Pinksterdag in 1988 deelnemen aan wat achteraf de laatste editie van Bordeaux-Parijs zal blijken, zijn nauwelijks bekende namen te vinden. Gilbert Duclos-Lassalle, die in de jaren ‘90 tweemaal op rij Parijs-Roubaix zal winnen, is van de partij. Oud-winnaar René Martens, die in 1982 ook al eens de Ronde van Vlaanderen won, doet mee. Vincent Lavenu, later vooral bekend als ploegleider van AG2R, is erbij en misschien dat namen als Gilbert Glaus of Henri Dorgelo hier en daar een heel voorzichtig belletje doen rinkelen. De Nederlander zal Parijs als vierde bereiken.
Alleen de Fransen Bernard Chesneau, Lavenu en Rault arriveren eerder, net als de Belg Roger Ilegems. Het viertal heeft samen, op iets meer dan honderd kilometer van de aankomst, een ontsnapping van Denis Leproux en Dorgelo onschadelijk gemaakt. De Franse tweedejaars prof van Z-Peugeot en de voor het Belgische ADR uitkomende Nederlander hadden bijna vanaf de start voorop gereden, maar zich uiteindelijk toch verkeken op die haast ondoenlijk lange afstand. Leproux stapt zelfs voortijdig af en komt dus niet in de uiteindelijke uitslag terecht. Dat laatste geldt ook voor Ilegems. De eigenlijke baanspecialist wordt later op doping betrapt en kan zijn tweede plaats, achter winnaar Jean-François Rault, inleveren. De diskwalificatie van de Belg is niet de enige smet die kleeft aan de laatste editie van Bordeaux-Parijs in 1988. Een van de duizend gestarte wielertoeristen, een 62-jarige Fransman, botst onderweg op een auto en overlijdt. De ooit zo prestigieuze monsterklassieker had een waardiger slot verdiend.
