De bijzondere gouden plak voor de jarige Richard Carapaz

Curling

Sommigen vinden snelwandelen de zomerse variant van Curling. Een sport vaak mikpunt is van spot en die relgematig de vraag oproept ‘waarom is dat eigenlijk een Olympische discipline?’. Beetje vegen met een bezem, of in versneld tempo wandelen; dat kan toch iedereen?! Onzin, natuurlijk. Zowel aan snelwandelen als aan curling gaat noeste trainingsarbeid vooraf. Desondanks haalt het halve land opgelucht adem als Carapaz zich op zaterdag 24 juli 2021 als eerste aan de aankomstlijn meldt en trots de geel-blauw-rode tinten, de kleuren van de Ecuadoriaanse vlag, op zijn nationale koerstrui toont. Voor de zoveelste maal bezorgt hij zijn land een primeur.

Arme geschiedenis

De geschiedenis van het Ecuadoriaanse wielrennen is namelijk niet bepaald rijk. Het tegengestelde is waar. Dat gegeven maakt dat Carapaz, als hij iets meer dan twee jaar voor zijn Olympische zegetocht de Giro wint, ook al de eerste is die dat namens het Zuid-Amerikaanse land presteert. Hetzelfde kan worden gezegd over zijn podiumplaatsen in de Vuelta van 2020 en de Tour van 2021. Alsmede over zijn ritzeges in alle drie de grote ronden. Eigenlijk geldt het zelfs voor haast iedere prominente uitslag die hij laat noteren. Telkens is Carapaz de eerste Ecuadoriaan die iets dergelijks presteert en dus een wegbereider.

Hulptroepen

Ondanks dat de voetafdruk, die het Zuid-Amerikaanse land in de wielersport heeft neergezet, uitermate bescheiden is, heeft Carapaz wel degelijk gezelschap van een landgenoot als 128 renners in Musashinonomori Park worden weggeschoten voor de 234 kilometer lange koers om Olympisch goud. Doordat landgenoten Jhonatan Narváez en Jonathan Caicedo in het coronajaar 2020 allebei een ritzege in de Giro hebben geboekt en, net als Carapaz, nog enkele andere fraaie uitslagen hebben laten noteren, heeft Ecuador als land voldoende UCI-punten verzameld voor niet één, maar twee Olympische starttickets. Ook Narváez, op dat moment een ploeggenoot van Carapaz bij INEOS Grenadiers, mag in Japan aantreden. In dienst van zijn kopman rijdt hij een nagenoeg anonieme koers.

Bloedvorm

Carapaz daarentegen verkeert in bloedvorm. In de weken voor de Olympische wegwedstrijd was hij in de Tour een van de weinigen geweest die nog enigszins in het spoor van kemphanen Tadej Pogačar en Jonas Vingegaard had kunnen blijven. Sterker, de Ecuadoriaan was ‘the best of the rest’ geworden en mocht in Parijs met de twee pretendenten als nummer drie mee het podium op. Als Brandon McNulty in de periferie van Tokyo het finalebal opent door op 25 kilometer van de finish een tempoversnelling te plaatsen, is Carapaz als enige attent. Met een korte inspanning duikt hij op het achterwiel van de normaal gesproken voor UAE Team Emirates rijdende Amerikaan. Achter het tweetal stokt het tempo. Het gezelschap van louter eenlingen heeft geen zin de kolen uit het vuur te halen voor Pogačar of Wout van Aert, die op papier de snelsten zijn van de nu elf man tellende achtervolgende groep. Carapaz en McNulty bouwen binnen de kortste keren een voorsprong op die een slordige veertig seconden bedraagt.

Alles of niets

Pas als Van Aert, met nog twaalf kilometer voor de wielen, een laatste korte hellende strook benut om eens stevig aan de boom te schudden, slinkt de marge als sneeuw voor de zon. Ineens is van de riant lijkende bonus van meer dan een halve minuut nog slechts een derde over. Dat gegeven is voor Carapaz het sein alles of niets te spelen. Met een vinnige demarrage ontdoet hij zich van ‘ballast’ McNulty. De Amerikaan is zichtbaar door zijn krachten heen en valt onmiddellijk terug in de achtervolgende groep. Ondertussen breidt zijn voormalige metgezel de voorsprong juist weer uit. Dat zijn naaste belagers meer bezig zijn met elkaar dan met het opzetten van iets dat in de buurt komt van een serieuze achtervolging, helpt hem als was het een ferme rugwind. Bij het ingaan van de slotkilometers op de Fuji International Speedway, het motorcircuit aan de voet van Mount Fuji, lijkt het al snel of Pogačar, Van Aert en de renners die zich aan hun wiel hebben vastgeklonken, uitsluitend nog strijden voor zilver en brons. Het is koren op de molen van Carapaz.

Een kwart eeuw later

Met een ruime marge rijdt hij over het circuit en kan al in een vroeg stadium zijn Olympische titel vieren. Precies een kwart eeuw na snelwandelaar Jefferson Pérez schalt het volkslied van Ecuador wederom uit de speakers tijdens een Olympische huldigingsceremonie. Het goud is voor Richard Carapaz. Saillant detail: drie jaar later zal Carapaz van de nationale wielerbond van zijn land niet de kans krijgen zijn plak te verdedigen. Ecuador heeft in 2024 slechts een startplaats weten veilig te stellen en de Zuid-Amerikaanse keuzeheren hebben blijkbaar meer vertrouwen in Narváez dan in de uittredend kampioen. Carapaz moet thuis voor de televisie zien hoe Remco Evenepoel in Parijs zijn opvolger wordt. Narváez rijdt, net als drie jaar eerder in Tokyo, opnieuw een tamelijk roemloze koers.