De jarige Daniel Félipe Martínez en zijn rol als meesterknecht voor Bernal in de Giro 2021

Meer dan een meesterknecht

De term meesterknecht schiet veel te kort. Martínez is een mental coach. Een motivator, die met een vlammende peptalk zijn kopman op verbale wijze nieuwe krachten schenkt. Die zijn hard nodig, want op datzelfde moment wordt Bernal het vuur aan de schenen gelegd. In de zeventiende Giro-etappe doet Simon Yates verwoede pogingen de roze trui aan te vallen. Even lijkt de klassementsleider te kraken. Een zwak moment doet sommige volgers vrezen dat Bernal op de flanken van Sega di Ala wel eens kostbare tijd kan verspelen. En dan is er daar de meesterknecht, die niet alleen fysiek, door een zo gelijkmatig mogelijk tempo te rijden, een cruciale rol speelt in het verloop van de Giro en dan met name wat betreft de uiteindelijke uitkomst, maar die ook mentaal van levensbelang is. Zoals de Duitse meesterknecht van Jan Ullrich, Udo Bölts, zijn kopman in de Tour van 1997 met de woorden ‘quäl dich, du Sau!’ – ‘pijnig jezelf, varken!’ – de Col du Hundsruck op brulde op een manier die de voormalige beroepsmilitairen die BN-ers afmatten in televisieprogramma’s als Kamp Van Koningsbrugge of Special Forces VIPS te intimiderend vinden. Op vergelijkbare wijze spoort Martínez Bernal aan. De peptalk blijkt van groot belang. De roze truidrager behoudt de leiding en zal vier dagen later in Milaan de eindzege opeisen. Martínez zelf houdt een verdienstelijke vijfde plaats in het eindklassement over aan de ronde en, nog mooier, mag zich de beste knecht van de Giro noemen. In Italië wordt daar serieus een prijs voor uitgereikt.

Geen tandem

Wie denkt dat Bernal en Martínez, door hun overeenkomstige thuisland, een onafscheidelijke tandem zijn zit ernaast. De twee kennen elkaar nauwelijks aan de vooravond van de 104de Giro. Iets meer dan vier maanden eerder heeft Martínez de overstap gemaakt van EF Education First naar INEOS Grenadiers. De Colombiaan had weliswaar nog een lopend contract bij de Amerikaanse ploeg, maar na zijn ritzege in de Tour – Martínez wint op Puy Mary – wil Dave Brailsford hem per se binnenhalen. INEOS Grenadiers is die winter sowieso spekkoper op de transfermarkt. Behalve Martínez haalt de ploeg ook Richie Porte, Laurens De Plus en Adam Yates binnen. Het zijn stuk voor stuk pionnen die kopmannen Bernal en Geraint Thomas aan succes in de grote ronden moeten helpen. Niet dat de Colombiaanse Tourwinnaar van 2019 er op voorhand zeker van is dat zijn landgenoot Martínez zich blind voor hem zal wegcijferen, wanneer de twee als kopman en meesterknecht aan elkaar gekoppeld worden voor de Giro. Bernal vertrouwt Martínez niet helemaal. De twee hebben een andere achtergrond in Colombia, hadden voorheen nooit veel met elkaar te maken gehad en wie zegt dan dat de luitenant zijn mogelijke eigen kansen zomaar belangeloos terzijde zal schuiven? Bernal is er aanvankelijk nauwelijks gerust op, maar zal al snel zijn mening moeten herzien. Martínez voert de door Brailsford vooraf meegegeven opdracht met verve uit. Mede dankzij zijn inspanningen kan zijn kopman de roze trui al aan het einde van de eerste Giroweek aantrekken. Er is weliswaar nog een lange expeditie van twee weken te gaan, alvorens Milaan wordt bereikt, maar de eerste slag is alvast gewonnen.

De voornaamste tegenstanders van de Colombiaanse INEOS Grenadiers-tandem zijn behalve de al genoemde Yates met name Damiano Caruso, Aleksandr Vlasov en João Almeida. Ze zijn echter geen van allen opgewassen tegen Bernal. De renner die aan het einde van de openingsweek het roze overneemt van Attila Valter, door de bergetappe naar Campo Felice te winnen, slaat met name een week later op de Monte Zoncolan zijn slag. Vroege vluchter Lorenzo Fortunato houdt knap stand op de Alpenreus en mag de rit winnen, maar Bernal smeert al zijn opponenten tijdverlies aan. Het zet de poort naar een tweede Colombiaanse Girozege – landgenoot Nairo Quintana had zeven jaar eerder de primeur – wagenwijd open. Twee dagen later laat Bernal op weg naar Cortina d’Ampezzo opnieuw zien dat een ieder die nog twijfelt over wie in het voorjaar van 2021 de beste renner is op de loodzware Italiaanse cols, die ten onrechte heeft. Aan het einde van de zestiende etappe staat de renner van INEOS Grenadiers fier aan de leiding in het klassement. Runner-up Vlasov kijkt tegen een achterstand aan van meer dan twee en een halve minuut. Yates, die vijfde staat, moet al meer dan vier minuten goedmaken. Veel kansen om dat te doen zijn er niet meer. De Giro duurt immers nog maar een paar dagen. De Brit grijpt dus de eerste, de beste mogelijkheid aan. Sega di Ala is de plek waar Yates een poging waagt. Als de renner van Team BikeExchange vier kilometer onder de top voor het eerst aan de boom schudt lijkt Bernal nog gemakkelijk te counteren, maar zodra zijn rivaal als een bokser op hem in blijft beuken krijgt de Colombiaan het met elke hellende decameter zwaarder. De afstand tot de finish lijkt kort, maar is op de steile flanken genoeg om een inzinking te moeten bekopen met meerdere minuten tijdverlies. Terwijl Yates omhoog vliegt als een vlinder, piept en kraakt Bernal aan alle kanten. Even lijkt het vuur in de renner te doven. Tot zijn meesterknecht Martínez zich aan zijn zijde meldt. Een ‘motivational speech’ van slechts enkele korte, maar rake zinnen is voldoende om de vlam weer aan te wakkeren. Bernal verliest nog geen minuut op Yates en stelt zijn Girozege veilig. Met dank aan Daniel Félipe Martínez. ‘Mijn beschermengel’, noemt Bernal hem die avond. De meesterknecht maakt er in het peloton meer indruk mee dan met zijn eigen overwinningen.