Wielercultuur

Het bizarre verhaal van de twee ontvoeringen van de jarige Oliverio Rincón in 2000

Twee alsmaar klammer wordende handen omklemmen het stuur van de Ford Explorer steeds steviger. Voor even heeft de bestuurder overwogen het gaspedaal zo diep als mogelijk in te trappen en te pogen zijn belagers van zich af te schudden, maar het verstand heeft het op tijd gewonnen van de emotie. Hij weet dat ontsnappen onmogelijk is. Gevaarlijk, bovendien. Niet alleen zijn eigen leven stelt hij dan in de waagschaal, maar ook dat van zijn vier passagiers. Op de stoel naast hem zit zijn vrouw, Gilma, en op de achterbank hun twee kinderen. Aan weerskanten flankeren ze oma. De schoonmoeder van de bestuurder, die zo-even nog druk bezig was haar kleinkinderen te vermaken. Wat een ontspannen autorit had moeten worden, is in amper een minuut tijd veranderd in een scenario dat je alleen in een bloedstollende thriller ziet of leest. De gebeurtenissen volgen elkaar in hoog tempo op. De bestuurder kiest eieren voor zijn geld en geeft zich over aan hetgeen hem staat te wachten. Tegen de Jeep, die naast de Ford Explorer is gaan rijden en de auto langzaamaan steeds meer de berm in heeft gedrukt, is hij niet bestand. Zodra beide voertuigen tot stilstand komen, springen twee mannen naar buiten en duiken onmiddellijk de Ford Explorer in. Het gekrijs en gehuil op de achterbank gaat door merg en been, terwijl de bestuurder vergeefs poogt zijn gezin tot kalmte te manen. Hij heeft hetzelfde twee maanden eerder ook al meegemaakt. De goede afloop van toen geeft hem iets van moed. Al waren zijn vrouw, schoonmoeder en kinderen er de vorige keer gelukkig niet bij. Destijds werd Oliverio Rincón na tien dagen vrijgelaten door zijn ontvoerders en zonder kleerscheuren huiswaarts gestuurd. Hopelijk komt hij er nu opnieuw goed vanaf.

Het jaar is 2000 en ontvoeringen van bekende oud-sporters zijn in Colombia nog net niet aan de orde van de dag, maar de frequentie waarmee ze plaatsvinden is wel opmerkelijk. Eerder in het jaar is een andere oud-renner, Luis Herrera, eveneens slachtoffer geweest en na de tweede ontvoering van Rincón zal ook oud-voetballer Andrés Estrada aan de beurt komen. Al snel blijkt de beruchte Colombiaanse terreurorganisatie ELN achter de kidnappings te zitten. De Ejército de Liberación Nacional, ofwel het Nationaal Bevrijdingsleger, is vergelijkbaar met de wereldwijd bekendere en soortgelijke FARC-beweging in het Zuid-Amerikaanse land. Waarom ze uitgerekend Rincón moeten hebben en dan ook nog tweemaal in korte tijd, is voor iedereen, inclusief de oud-renner zelf, een raadsel. Vooruit, de Colombiaan was in de jaren ’90 als prof bovengemiddeld goed geweest. Hij behoort zelfs tot het eregilde van coureurs die in alle drie de grote rondes een etappe hebben gewonnen. In dienst van Spaanse ploegen als Kelme, Amaya Seguros en ONCE staat Rincón over het algemeen echter niet bovenaan de pikorde en moet hij zich veelvuldig wegcijferen voor kansrijkere ploeggenoten. Vermogend is de Colombiaan met zijn prestaties ook al niet geworden. Tot zijn verrassing is dat ook niet waar het de ELN-guerrilla’s om te doen is. Waar dan wel precies om is al net z’n groot mysterie als de ontvoering zelf.

Een van de, met een ski-helm gemaskerde en zichtbare gewapende, mannen neemt het stuur van Rincóns Ford Explorer over en rijdt de auto naar een buitengebied, enkele uren van Duitama vandaan. De Colombiaanse stad is niet alleen de woonplaats van de familie Rincón, bij wielerfans is de heuvelachtige omgeving ook bekend als het decor van het WK van 1995. Abraham Olano won er, nota bene op een afloper, verrassend de proftitel, terwijl Danny Nelissen een dag eerder de amateurkoers op zijn naam schreef. Als de Ford Explorer zijn bestemming heeft bereikt, wordt alleen de oud-renner binnen geloodst in een vervallen huis. Zijn gezin wordt in een andere auto gestopt, die weer terugrijdt naar Duitama. Voordat Gilma Rincón afscheid kan nemen van haar echtgenoot, fluistert een van de gemaskerde ontvoerders haar nog snel toe dat ze zich geen zorgen hoeft te maken en dat ze haar man geen geweld zullen aandoen. Een etmaal nadat zijn vrouw, kinderen en schoonmoeder worden vrijgelaten, mag ook Oliverio naar huis. In zijn Ford Explorer wordt hij op een parkeerplaats aan de rand van Duitama achtergelaten door de ontvoerders, die zich in een andere auto snel uit de voeten maken. De oud-renner tast volledig in het duister over hun motieven. Over losgeld – de belangrijkste aanleiding voor de ongeveer drieduizend ontvoeringen, die, meestal door rebellen, op dat moment op jaarbasis plaatsvinden in Colombia – zijn de ontvoerders immers nooit begonnen. Wellicht is het de ELN-guerrilla’s simpelweg om aandacht te doen geweest. Om de wereld te laten weten waartoe de organisatie in staat is. Het nieuws dat Rincón voor de tweede maal binnen twee maanden ontvoerd is geweest, haalt in het voorjaar van 2000 wereldwijd de kranten en journaals. De aanleiding zal echter nooit worden opgehelderd. In de jaren nadien wordt het gelukkig een stuk stiller rond de voormalig winnaar van bergetappes in de Tour, Giro en Vuelta. Pas in 2013 duikt Oliverio Rincón voor het eerst weer eens op in het internationale peloton, als hij als assistent-ploegleider met Team Colombia naar de Giro mag.

Bekijk ook van Vincent de Lijser

Het bizarre verhaal van de twee ontvoeringen van de jarige Oliverio Rincón in 2000

Wielercultuur

De jarige Aleksandr Vlasov en een bijzondere dubbeldeelname aan Giro en Vuelta 2020

Wielercultuur