Wielercultuur

De jarige Paul Wellens, Tour 1978 en Queen’s Bicycle race

Freddie Mercury kijkt zijn ogen uit. De zanger van Queen heeft weinig tot niets met koers – zijn favoriete sporten zijn tennis en boksen – maar nu de Tour de France voorbij raast aan het hotel waar de Britse rockband logeert, is hij danig onder de indruk. Zijn kennismaking met het grootste wielercircus ter wereld is puur toeval. Een samenloop van omstandigheden. Enkele weken eerder waren de leden van Queen neergestreken in het Zwitserse Montreux. Op aanraden van collega David Bowie had de band besloten de opnames van hun nieuwste album te voltooien in de Montreux Mountain Studio’s. Die locatie, gelegen in een pompeus casino aan het Meer van Genève, is onder artiesten een geliefde plaats om hun muzikale uitspattingen vast te leggen. Gedurende meerdere weken in de zomer van 1978 hebben de leden van Queen daarom een verdieping gehuurd in het naastgelegen luxe Montreux Palace Hotel. Daarvandaan hebben Freddie en zijn kornuiten een prachtig uitzicht over de stad en op de doorkomst van de Tour. Dat laatste is een onvoorziene bijkomstigheid. Als gezegd hebben de mannen van Queen, net als een ruime meerderheid van hun landgenoten, over het algemeen net zo veel interesse in koers als een vegetariër in een stuk vlees. Nu de ronde echter hun hotel passeert zijn ze toch wel benieuwd naar wat voor spektakel zich zo meteen zal openbaren. Het is de reden dat Freddie en zijn band de opnames van het album Jazz heel even onderbreken op woensdag 19 juli 1978, zodat ze de gelegenheid hebben vanaf hun riante hotelbalkon de doorkomst van de 65ste editie van de Tour met eigen ogen te aanschouwen.

Door Montreux

De ronde van dat jaar ligt nog niet in haar definitieve plooi als het peloton gedurende de achttiende etappe, een 137 kilometer lange en nagenoeg vlakke rit tussen Morzine en Lausanne, Montreux passeert. Joop Zoetemelk draagt vier dagen voordat de renners Parijs zullen bereiken het geel, maar de voorsprong van de Nederlander op Tourdebutant Bernard Hinault is niet meer dan veertien seconden. Die zal de kopman van Miko-Mercier op weg naar Lausanne nog niet verspelen, maar achtenveertig uur later zullen de kaarten anders zijn geschud. Hinault houdt in een tijdrit van liefst 72 kilometer rond Metz stevig huis. Zoetemelk moet meer dan vier minuten prijsgeven op de Fransman en raakt het geel kwijt. De kans op een tweede Nederlandse Tourzege, na de primeur van Jan Janssen in 1968, is voorlopig verkeken. De nederlaag is de tweede tegenvaller voor het nationale wielrennen van ons land in een week tijd. Daags voor de etappe, die langs het hotel van de leden van Queen trekt, heeft Hennie Kuiper de ronde noodgedwongen verlaten. De Tukker zat juist vol ambitie na het winnen van de bergetappe naar L’Alpe d’Huez. Met die ritzege was hij opgerukt naar de derde plaats in het algemeen klassement en de kopman van TI-Raleigh was vastbesloten in de volgende Alpenrit, naar Morzine, een nieuwe slag te slaan. In de afdaling van de Col du Granier neemt Kuiper echter te veel risico. Zijn achterwiel slipt weg, de Nederlander klapt ruw op het warme asfalt en moet met een gebroken sleutelbeen de Tour verlaten. Ineens is de ploeg van Peter Post onthoofd en belandt het kopmanschap voor de gelegenheid bij Paul Wellens, die in het kielzog van Kuiper de top tien van het klassement in is geklommen. Net als in zijn Nederlandse ploeggenoot herkent Post ook in hem een potentiële Tourwinnaar.

Tour vol zelfvertrouwen

De Belg is vol zelfvertrouwen naar de Tour gekomen. Zes dagen voor de start in Leiden had Wellens immers nog het eindklassement van de Ronde van Zwitserland gewonnen, voor Ueli Sutter en Josef Fuchs. Kuiper was als vierde geëindigd, terwijl Hinault niet verder kwam dan de elfde stek. Desondanks rijdt Wellens namens TI-Raleigh de Tour in dienst van zijn Nederlandse kopman, die een jaar eerder nog tweede was geworden achter een andere Bernard, Thévenet. De knechtenrol wil echter niet zeggen dat er geen kans op eigen succes is. TI-Raleigh is op dat moment immers in de breedte misschien wel de sterkste ploeg van het peloton, hetgeen zich uit in het gemak waarmee overwinningen worden geboekt. Dat is in de Tour van 1978 niet anders. In totaal zullen de manschappen ploegleider Post negen keer met een dagsucces verblijden. Een daarvan komt op naam van Wellens. De Belg, wiens broers Leo en Johan ook hard kunnen fietsen en die zelf klimmen ‘het mooiste dat je op een fiets kunt doen’ noemt, rondt in de dertiende rit een solo succesvol af. Aanvankelijk is Wellens gedemarreerd om als springplak voor Kuiper te kunnen dienen, maar als de klassementsrenners hun achtervolging te laat inzetten, toont de Belg perfect aan de ideale schaduwkopman te zijn. Net als een jaar eerder schrijft Wellens een Touretappe op zijn naam.

Langs het balkon van Freddy

Waar hij in 1977 slechts als dertigste Parijs haalde, doet hij dat een jaar later een stuk beter. Als het peloton het balkon van Freddie Mercury passeert staat de vervanger van Kuiper bij TI-Raleigh zevende in het klassement. Aan het einde van de etappe schuift hij zelfs een plaatsje op door Francisco Galdós voorbij de steken. De zesde stek geeft hij in de resterende etappes niet meer uit handen. Het Zwitserse uitstapje is voor de ploeg, ondanks de opgave van Kuiper, succesvol te noemen, want acht kilometer na de doorkomst in Montreux komt Gerrie Knetemann als eerste over de finish. Van die uitkomst van de etappe zullen de leden van Queen nooit kennis nemen. Namen als Kuiper, Knetemann en Paul Wellens zeggen Freddie en zijn bandleden niets. Desondanks zijn de artiesten wel degelijk onder de indruk van de doorkomst van de Tour in Montreux. Het zal Queen zelfs een van haar grootste en bekendste hits opleveren. Nog diezelfde avond schrijft Freddie Mercury het nummer Bicycle Race.

Bekijk ook van Vincent de Lijser

De jarige Paul Wellens, Tour 1978 en Queen’s Bicycle race

Wielercultuur

Etappewinnaar Jan Harings en de succesvolste Vuelta ooit voor Nederland

De editie van 1967 leverde naast winnaar Janssen ook vijf etappezeges op

Wielercultuur