Tour de France Féminin ‘84: kwartet! Opnieuw twee Nederlandse ritzeges

Geen hattrick voor Mieke Havik op de derde dag van de allereerste Tour de France Féminin, maar wel voor de Nederlandse ploeg. Met dank aan de draagster van het geel wint Petra de Bruin etappe drie. Vierentwintig uur later is het opnieuw raak voor de oranje-selectie van ploegleider Ben Scheperkamp als Heleen Hage zegeviert. De rensters uit de vier andere deelnemende landen, Frankrijk, Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, staan er bij en kijken ernaar.

Maandag 2 juli 1984: etappe 3, Douai – Bethûne (49 kilometer)

De hegemonie van zijn pupillen verleidt Scheperkamp na afloop van de slechts 49 kilometer lange etappe naar het Noord-Franse Bethûne tot een paar boude uitspraken. De ploegleider laat het gretig notulerende journaille optekenen dat hij er heilig van overtuigd is dat alleen de Nederlandse dames de koers kunnen maken. In de optiek van Scheperkamp is de afwezigheid van toprensters als Jeannie Longo en Maria Canins een overduidelijk gemis. Tot kort voor de start van de Tour de France Féminin had directeur Félix Lévitan goede hoop dat ook zes vrouwen uit de Sovjet-Unie naar Frankrijk zouden afreizen, maar zij laten uiteindelijk verstek gaan omwille van gezondheidsredenen. Ook een toegezegde Zweedse afvaardiging blijft thuis en een gecombineerd team van Zwitserse en Oostenrijkse rensters gaat eveneens niet door.

Het is dus aan de Nederlandse dames. Om zijn stelling nog wat meer kracht bij te zetten geeft Scheperkamp de nationale selectie na driekwart van de te rijden afstand de opdracht de benen eens stil te houden en de buik van het bescheiden pelotonnetje op te zoeken. Onmiddellijk stokt het tempo. De ploegleider zal na afloop van de etappe overdrijven door van een collectieve surplace te spreken, maar feit is dat de vaart er inderdaad aardig uit gaat als de Nederlandse rensters even inhouden. Laat staan dat een van de anderen een poging waagt om te ontsnappen. De oranjedames besluiten al snel het heft toch maar weer in handen te nemen. De buitenlandse rensters stribbelen niet tegen en dus kan de Nederlandse ploeg in de finale opnieuw uitmaken wie de derde rit mag winnen. Dat wordt nu niet klassementsleidster Mieke Havik, maar Petra de Bruin. Zij hielp haar ploeggenote twee dagen geleden nog aan de zege en ditmaal zijn de rollen omgekeerd. Als De Bruin net voor het ingaan van de slotkilometer op kop komt, laat Havik slim een gaatje vallen en weg is de renster die in 1979 op slechts 17-jarige leeftijd zo verrassend wereldkampioene was geworden in Valkenburg. Achter De Bruin spurt Havik naar de tweede plek. De Française Corinne Le Gal voorkomt een volledig Nederlands podium en drukt haar voorwiel als derde over de meet.

Uitslag:

1. Petra de Bruin (1:21:51)
2. Mieke Havik (0:03)
3. Corinne Le Gal (“)
4. Connie Meijer (“)
5. Hanneke Lieverse (“)

Klassement:

1. Mieke Havik (4:39:45)
2. Petra de Bruin (0:36)
3. Connie Meijer (1:07)
4. Marianne Martin (“)
5. Hanneke Lieverse (1:12)

Dinsdag 3 juli 1984: etappe 4, Beauvais – Cergy-Pontoise (57 kilometer)

Als Mieke Havik kort na de finish van de vierde etappe gevraagd wordt naar haar visie op de uitkomst, begint de Volendamse onmiddellijk te lachen. De avond voordien had ze gezien hoe Heleen Hage aan de eettafel, tamelijk in het geniep, meerdere glazen rode wijn achterover sloeg. De alcoholconsumptie van haar ploeggenote had Havik onmiddellijk een gerust gevoel bezorgd. In het Tourdagboek, dat de klassementsleidster bijhoudt voor NRC Handelsblad, licht ze toe al tien jaar met Hage in dezelfde ploeg te zitten en de Zeeuwse van haver tot gort te kennen. Als de jongere zus van ex-rensters Keetie en Bella aan de rode wijn gaat wil dat zeggen dat ze op scherp staat. ‘Die gaat morgen kort eindigen’, denkt Havik over haar ploeggenote als ze even later in haar hotelkamer op bed ligt. Het blijkt een juiste voorspelling.

Net als de voorgaande drie dagen zetten de Nederlandse rensters de etappe volledig naar hun hand en leggen het peloton de volledige 85 minuten, die de vierde rit in beslag neemt, hun wil op. Met nog slechts zeshonderd meter tot de finish waagt De Bruin een poging haar succes van een dag eerder te prolongeren. Als zij faalt neemt Hage onmiddellijk het commando over. Achter haar controleren de andere oranjedames, waardoor de Zeeuwse onbedreigd naar de vierde Nederlandse ritzege op rij kan fietsen. Havik eist met een kort sprintje de tweede plaats op en pakt opnieuw wat seconden bonificatie. Haar leiderspositie wordt dus nog steviger, evenals die in het puntenklassement. Omdat er op weg naar Cergy-Pontoise voor het eerst geklommen moest worden, is ook de eerste bolletjestrui uitgereikt. Voor de verandering is die niet in Nederlandse handen. Op de Côte du Bois-de-Molle en de Côte d’Amblainville verzamelde de Française Corinne Lutz de meeste punten. Zij voert het bergklassement aan.

In de optiek van Gerrie Knetemann had Havik na haar ritwinst in de openingsetappe dat tricot trouwens al moeten hebben. Doordat de Tour de France Féminin als voorprogramma van de mannenronde wordt verreden, komen de heren en dames elkaar bijna dagelijks tegen. Toen ‘De Kneet’ Havik in haar kersverse gele tricot ontmoette, kon de getapte Amsterdammer het niet laten op te merken dat de leiderstrui in een dameskoers eigenlijk een bolletjestrui zou moeten zijn, verwijzend naar de rondingen van een vrouwenlichaam. Het ‘grapje’ van Knetemann is tamelijk onschuldig vergeleken met de vrouwonvriendelijke opmerkingen die de rensters veelvuldig vanuit het mannenpeloton naar hun hoofd krijgen geslingerd. Met name de Franse renner Marc Madiot spreekt hardop uit wielrennen geen sport voor vrouwen te vinden. Panasonic-ploegleider Peter Post is het met hem eens. Ook journalisten en de speaker aan de finish hebben nog veel te leren. Ben Scheperkamp laat het journaille na de vierde etappe nog maar eens gretig notuleren, als hij zijn ergernissen uitspreekt over het feit dat zijn rensters vooral gevraagd wordt naar hun huwelijksstatus en of er misschien al kinderen op komst zijn.

Uitslag:

1. Heleen Hage (1:24:43)
2. Mieke Havik (“)
3. Hanneke Lieverse (“)
4. Rita Timpers (“)
5. Connie Meijer (“)

Klassement:

1. Mieke Havik (6:04:18)
2. Petra de Bruin (0:46)
3. Heleen Hage (1:12)
4. Connie Meijer (1:17)
5. Hanneke Lieverse (“)