De Tourstart van vijfvoudig wereldkampioen veldrijden Albert Zweifel

Binnen de grenzen

Sterker, niet zelden dicteerde hij, vaak in gezelschap van landgenoten Peter Frischknecht en Gilles Blaser, de races over smalle bospaden, mulle zandweggetjes of kleverige blubber, die als stroop aan fietsbanden en frame bleef kleven. Liefst negen maal won Zweifel de nationale Zwitserse veldrittitel. Vijf keer was hij de beste van de wereld. Naast het kwintet regenboogtruien liggen, diep onder in een kastlade in zijn woning in Rüti, nog vijf WK-medailles. Zweifel werd immers ook nog drie keer tweede en tweemaal derde. In tegenstelling tot zijn loopbaan in de wintermaanden is zijn wegcarrière veel bescheidener. Zweifel rijdt zelden op asfalt en als hij eens op een ‘gewone’ racefiets, met weinig profiel op de dunne banden, zit, is dat meestal binnen de Zwitserse landsgrenzen. Heel sporadisch maakt de veldrijder een uitzondering. In 1974 start hij namens de bescheiden Furzi-ploeg in de Giro. In de achterhoede en op bijna drie uur achterstand van winnaar Eddy Merckx haalt hij Milaan als 88ste. Toch start hij ook een keer in de Tour, zeven jaar later. De Tour van 1981 heeft iets unieks:  liefst vier van de vijf besten van het meest recente WK Veldrijden staan in Frankrijk aan het vertrek. Behalve Zweifel, de nummer drie, zijn ook wereldkampioen Hennie Stamsnijder, ‘runner-up’ Roland Liboton en nummer vijf Klaus-Peter Thaler naar de Côte d’Azur afgereisd. Alleen Frischknecht, die in februari vierde werd in het veld, ontbreekt.

De Tour als voorbereiding

Hennie Stamsnijder vat het mooi samen, namelijk dat veldrijders zijn gaan geloven dat de Tour de beste manier is om je voor te bereiden op de cross. De Nederlander had een jaar eerder hetzelfde gedaan. Deelnemen aan de Tour om daarna een van zijn sterkste veldritseizoenen af te leveren. Vandaar dat Liboton en Zweifel, die beiden slechts incidenteel in een wegkoers te bewonderen zijn, overstag waren gegaan. In de door burggraaf Jean de Gribaldy geleide Franse Sem-ploeg vervult de Zwitser niet meer dan een knechtenrol. Het team draait om de Portugese klimmer Joaquim Agostinho. Die zal in de ronde van 1981 geen potten breken en Parijs nooit halen. De Zwitserse veldrijder rijdt zelf ook een anonieme ronde en in zijn enige Touroptreden eindigt hij als 109^de. Of het geholpen heeft voor het jaar erop? Hij wordt 2e op het WK, een treedje hoger dan het jaar ervoor. De wereldkampioen van 1982, Liboton stond ook aan de start van die bewuste Tour. Maar hij reed ‘m niet uit. Wellicht was dat de sleutel tot succes. Stamsnijder, de ‘bedenker’ van deze voorbereiding rijdt de Tour ook uit, op plek 80. Hij wordt derde op het WK Veldrijden van het jaar erop.

Ronde van Zwitserland

Er is één ronde waar Zweifel wel ieder jaar van de partij is. Die van zijn thuisland. De renner uit Rüti, die na zijn profloopbaan jarenlang een fietsenverhuur zal runnen op Mallorca, start liefst zestien keer op rij in de Ronde van Zwitserland. Het is een record. Niemand reed de ronde vaker dan Zweifel. Alleen landgenoot Martin Elmiger heeft het aantal van zestien deelnames inmiddels weten te evenaren. Dat de organisatie traditiegetrouw ieder jaar het deelnemersveld aanvult met gelegenheidsploegen vol renners uit eigen land, maakt het voor de veldrijder, die vaak bij kleine crossteams onder contract staat of in de kleuren van een privésponsor fietst, een stuk makkelijker een startbewijs te verwerven. Op diezelfde manier staat Zweifel ook veelvuldig aan de start van die andere Zwitserse ronde. Die van Romandië.

Winnen doet de vijfvoudig wereldkampioen veldrijden nimmer op de weg. Hoger dan enkele derde plaatsen in etappes van de Ronde van Zwitserland weet hij, volgens de digitale wielerbijbel Procyclingstats.com, niet te finishen. Wel besluit hij de etappekoers liefst viermaal in de top 10. Precies in dezelfde jaren dat hij in het winterseizoen de wereldtitel veldrijden opeist, het staartje van de 70’s. De andere keren dat Zweifel opstapt rijdt hij anoniemer mee. Niet dat het hem deert. De Ronde van Zwitserland is een mooie gelegenheid om het nuttige met het aangename te combineren en een bescheiden zwerm vliegen in een klap te slaan. De renner maakt zijn trainingskilometers met het oog op het veldritseizoen, kan zich aan zijn wieler minnende landgenoten tonen, hoeft de organisatie geen ‘nee’ te verkopen en, zeker niet het minst belangrijke aspect, door zijn status als veldritkoning strijkt hij een fraaie startpremie op. Van dat geld kan hij later naar Mallorca verkassen. Pas op zijn 65^ste, als hij de pensioenleeftijd heeft bereikt, keert hij terug naar Rüti. Slechts een enkeling, niet zelden een generatiegenoot, herkent hem daar nog. De jongere generatie, zo zal Zweifel in 2023 uitleggen aan de Vlaamse journalist Marc Vermeiren van Het Nieuwsblad, zegt het crossen sowieso weinig. Zij zijn meer geïnteresseerd in mountainbiken. Albert Zweifel vindt het prima. Laat hem maar in betrekkelijke luwte zijn leven leiden. En als hij even wil terugdenken aan die vijf wereldtitels in het veld, trekt hij gewoon zijn kastlade vol regenboogtruien open.