Foto Sirotti
We zijn er bijna – Giro Editie
De verplaatsing. Het lijkt een noodzakelijk kwaad. De laatste etappe, op een iconische plek. Dat is het streven. Maar daarvoor moeten we nog wel even van noord naar midden Italië. Terwijl Jonas Vingegaard zich opmaakt voor zijn kroning in Rome, moet de volledige Giro-karavaan zich eerst 600 kilometer naar de hoofdstad verplaatsen. Drie chartervluchten, tientallen bussen en honderden voertuigen trekken over de autostrade en door de lucht.
Zaterdagavond na de koers stappen de overgebleven renners van het Giro d’Italia pelotn onder de douche na de twintigste etappe, de laatste bergrit van deze editie. Buiten staat een bus klaar. Bestemming: luchthaven Venetië, honderd kilometer naar het zuiden. En daarna nog eens vijfhonderd kilometer verder naar Rome.
Na drie weken en 3.338 kilometer koers wacht de karavaan van de Giro nog één etappe. Of zijn het er twee? Want om de laatste etappe te verrijden in ‘Eternal Rome’ moet ze een tussenetappe van zo’n 600 kilometer afleggen. Van de heuvels boven de Veneto-vlakte naar de Via dei Fori Imperiali. Daar wordt zondagavond de winnaar gekroond.
Drie in vijftien
Het wordt steeds meer zichtbaar: de soms bizarre logistiek van een grote ronde. Zeker in de Tour de France komt er nog een parade aan rijdende bloemkolen, autobanden, spuitwaterauto’s en Skoda voertuigen bij. Maar alleen een Giro peloton verplaatsen is ook al een helse logistieke operatie. Volgauto’s, motards, renners, ploegwagens en bussen. Dat laatste was ook al duidelijk tijdens de eerste grote verplaatsing deze Giro, toen Bulgarije het eindstation was van etappe 3 en etappe 4 in Zuid-Italië startte.
De logistiek van deze transfer is strak georganiseerd. Organisator RCS Sport regelde het transport voor de renners, zoals eerder deze Giro al gebeurde bij de verplaatsing van Bulgarije naar Calabrië .Na de finish op Piancavallo konden de renners douchen in een naburig hotel. Samen met een beperkt aantal verzorgers en ploegleiders gingen ze per bus naar de luchthaven van Venetië, waar drie chartervluchten gepland stonden met vertrek vanaf 21.15 uur, telkens vijftien minuten na elkaar. Vliegtijd: 1 uur en 10 minuten. De herstelmaaltijd werd in de bus genuttigd.
Voor wie het nog niet wist: teambussen zelf konden niet meevliegen. Die reden ’s ochtends met de renners naar de start in Gemona del Friuli, dicht bij de Sloveense grens, en moesten vervolgens de hele tour van 650 kilometer naar Rome afleggen om de renners daar weer op te halen en naar hun hotels te brengen, aan de westkant van de hoofdstad. Waanzin, als je het zo bekijkt.
Rome vaste prik
Sinds 2023 eindigt de Giro in Rome, nadat RCS Sport een deal sloot met het Romeinse stadsbestuur voor de zogenoemde ‘Grande Arrivo’. Het was een breuk met thuisstad Milaan, waar de Giro vaker finishte. Dat zal ene Tom Dumoulin zich nog wel goed herinneren. Maar omdat de derde week van de Giro traditioneel in de Dolomieten en Alpen in Noord-Italië wordt verreden, betekent het Romeinse sluitstuk elk jaar opnieuw een verplaatsing die aan een Romeinse veldtocht doet denken.
De slotetappe zelf, acht vlakke ronden van 9,5 kilometer door het centrum van Rome na een uitloper richting Lido di Ostia, is in sportief opzicht vooral een ereronde met een sprint aan het einde. Het decor, met zicht op het Colosseum en de Fori Imperiali, is de werkelijke reden dat de karavaan hier naartoe trekt.
Koerskaravaan
Elke ploeg reist met een bus, meerdere volgwagens en begeleidingsvoertuigen. De organisatie zelf telt honderden medewerkers en tientallen eigen voertuigen, naast de reclamekaravaan en het fandorp. Televisieploegen en zo’n veertig journalisten, rijden per auto mee van etappe naar etappe. Samen vormen ze een reizende stad die zich elke nacht verplaatst.
Wielrennen wordt in de markt gezet als milieuvriendelijk vervoer, maar de professionele variant steunt op uitwaaierende logistiek, een mondiale kalender en een blijvende afhankelijkheid van fossiele infrastructuur. De Arctic Race of Norway rijdt sinds 2023 met een volledig elektrisch konvooi van 120 tot 130 voertuigen. De drie Grote Rondes hebben een mix van elektrische en hybride voertuigen geïntroduceerd, maar de details blijven vaag. Klimaatdemonstranten hebben zich steeds vaker op de Tour de France gericht.
En het is soms bizar om te bedenken dat voor de Tour of Oman en de UAE Tour complete zeecontainers in een Emirates vliegtuig gaan om de ploegen daar te ondersteunen. Sustainability, my ass.
Toenmalig Giro-directeur Mauro Vegni verdedigde de Rome-transfer al in 2022 : “Ik denk niet dat één chartervlucht van Noord-Italië naar Rome erger is dan de duizenden lijnvluchten die elke dag worden uitgevoerd. Wat is de oplossing? Stoppen met vliegen? Ik vind dat een steriele polemiek,” zei Vegni. “We moeten naar de totale voetafdruk van de sport kijken, samen gaan zitten en beslissen wat we eraan kunnen doen.” Het is een mooie jij-bak, zonder serieus te kijken naar wat je doet. In tegenstelling tot de Tour of de Vuelta rijdt de Giro bijna altijd door HEEL ITALIË. De Vuelta van 2026 slaat bijvoorbeeld het noorden over. Zij zouden natuurlijk helemaal loco zijn gegaan met de Canarische Eilanden als finish. Maar goed, dat vergeven we even. De keuze voor een compactere Giro zou al iets kunnen zijn. Daarbij is er bijvoorbeeld in Emilia-Romagna dan wel Toscane nog een klimmetje of wat te vinden die pijnlijk genoeg kunnen zijn voor een klassement of als afsluiter voor de Rome sprint. Scheelt weer rijden.
We hoeven niet per se de moraalridder uit te hangen, maar een klein beetje zelfinzicht mag wel. Net zoals we vaak vergeten dat fietsen geen uitstoot heeft in de activiteit zelf, maar dat het maken van een high-end carbon racefiets bepaald geen schone activiteit is. Als Tata het had kunnen doen, zouden ze het doen.