Foto A.S.O./Thomas Maheux
Hoe de Tour straks misschien toch wacht op iets
Heet, dat is het in de Tour. Verzengend heet zelfs. Het water is niet aan te slepen. Het ergste is: dat geldt niet alleen voor de renners, maar vooral ook voor de natuurgebieden waar het peloton zich momenteel doorheen beweegt. Van oudsher is het wielrennen een sport die strijdt tegen de elementen: weer, wind, de bergen, soms zelfs sneeuw. En natuurlijk, warm is het eigenlijk altijd wel in de Tour, maar de temperaturen die het zuiden van Europa de laatste weken teisteren duiden steeds meer op recordbrekende extremen. Misschien wel de heetste Tour ooit?
Niet eerder kwam het zo ver dat een Touretappe mogelijk afgelast werd. Diverse cols werden in eerdere jaren geschrapt vanwege sneeuwval, vrieskou of lawinegevaar. Velen van ons herinneren zich vast nog de ingekorte etappe naar Tignes in 2019, toen de koers stilgelegd werd vanwege een modderstroom en een hagelstorm. En ook daags erna werd de rit naar Val Thorens ingekort tot 59 kilometer vanwege extreme weersomstandigheden. En eigenlijk was dat helemaal geen gek (gedwongen) experiment: een korte, maar wel uitdagende etappe.
De Tour wacht op niemand, dat aloude gezegde kan dit jaar wel heel letterlijk genomen worden. Terwijl de natuurramp in het Franse departement Pyrénées-Orientales zijn er geen toeschouwers welkom langs de kant en is er ook geen reclamekaravaan. Een surrealistisch beeld dreigde, al stonden er ondanks de acties van de Franse Gendarmerie toch nog de nodige fans in de berm. Verschroeiende demarrages, elkaar het vuur aan de schenen leggen of het heetst van de strijd: allemaal gangbare wielergezegden die in deze Tour opeens een heel andere betekenis krijgen. Onmiskenbaar komt het moment dichterbij dat de Tour wél moet wachten. Al is het maar omdat door de overtrekkende rook in combinatie met de hitte de luchtkwaliteit er ook niet beter op wordt.
Klimaatklassieker
Het doet onmiskenbaar denken aan de meest recente editie van de Climate Classic-toertocht. Het werd de editie van de klimaatklassieker waar het klimaat hoogstpersoonlijk roet in het eten kwam gooien. Het openingsbal van een snikhete periode in Nederland, een dag waarop de steengrill voor het eerst volle bak aan stond en waar op last van het hitteplan de hele planning en organisatie op de schop moest. Ingehaald door het klimaat. Het voordeel: direct urgentiebesef voor het thema en extra aandacht, bij de start van een lange week met verder oplopende temperaturen in een zuchtend en puffend Nederland (en Europa). Wat de organisatie van de Climate Classic voor de kiezen kreeg, daar worstelt de Tour nu ook mee. En zoals het KNMI recent al stelde, een dergelijke hittegolf was zonder klimaatverandering niet mogelijk geweest.
Terwijl in de Zuid-Franse berggebieden duizenden mensen hun huis of camping moeten verlaten trekt de Tour de France verder noordwaarts. Zoals routinier Mike Teunissen het in gesprek met de Volkskrant zei: “Soms vraag ik mezelf ook af: wat moet er gebeuren voordat een Touretappe niet doorgaat?” Een tekort aan inzetbare hulpdiensten bijvoorbeeld, als de prioriteit ergens anders ligt. Of een te hoge fysieke tol die het peloton moet betalen voor de combinatie tussen hitte, luchtkwaliteit en drie weken afzien. En zeker niet ondenkbaar, hoe het klimaat, de hitte en droogte ook van invloed gaan zijn op het koersverloop. Rigoureuze aanpassingen zoals aanpassingen van starttijden en het inkorten van etappes lijken daarmee allesbehalve ondenkbaar. Ook om gezondheidsrisico’s voor de renners te minimaliseren. De Tour wacht op niemand, maar misschien straks wel een keer noodgedwongen op iets. Het recent onder de tropische omstandigheden zuchtende Parijs is in deze omstandigheden in elk geval nog ver.
Pogačar ‘on fire’
Een ding verandert vooralsnog overigens niet. Het vuurtje dat Tadej Pogačar heeft doen ontbranden wakkert vooralsnog alleen maar verder aan. Maar met ook de komende dagen temperaturen tussen de 34 en 40 graden is het klimaat ook een serieuze tegenstander. Zeker met de opeenstapeling van een aantal factoren na een aaneenschakeling van zware dagen voor de renners. Slechter herstel en uitputting, maar mogelijk ook verminderde concentratie en daarmee een toenemend risico op valpartijen. Het kan zomaar eens een grote rol gaan spelen in het vervolg van deze editie van de Ronde van Frankrijk. En ja, natuurlijk is de Tour altijd al een koers geweest van grote extremen. Hoger, verder, zwaarder. Maar die krijgt dit jaar absoluut een nieuwe dimensie. De huidige omstandigheden nopen hoe dan ook tot nadenken. En zelfs tot omdenken van wat we met de Tour altijd voor lief hebben genomen.
