Tour de France Féminin ‘84: Marianne Martin in het geel in Parijs
Geheel naar verwachting is Marianne Martin op de Champs-Élysées in Parijs gekroond tot de allereerste winnares van de Tour de France Féminin. Jacques Chirac, de burgemeester van de Franse hoofdstad, hing de Amerikaanse haar laatste gele trui om. Ook het bergklassement is voor de doktersdochter uit Boulder, Colorado. Samen met haar landgenotes won ze bovendien ook nog het ploegenklassement. Mieke Havik neemt namens Nederland het groen mee naar huis. Er viel meer te juichen voor de oranje dames in Parijs. De slotetappe werd een prooi voor Connie Meijer. Een dag eerder had Havik haar vijfde dagzege geboekt. Daardoor luidt de slotconclusie van de ronde dat de Nederlandse rensters maar liefst vijftien van de in totaal achttien Touretappes op hun naam hebben geschreven. De stoutste verwachtingen van ploegleider Ben Scheperkamp zijn ruimschoots overtroffen. Was deelname aan de eerste ‘vrouwenronde’ van Frankrijk in de ogen van met name Havik, Meijer en Heleen Hage aanvankelijk een schrale troostprijs voor het mislopen van Olympische selectie, door hun successen is het trio ineens vele malen bekender en populairder dan het drietal – Thea van Rijnsoever, Hennie Top en Leontine van der Lienden – dat Nederland op de Spelen van 1984 in Los Angeles vertegenwoordigt, maar daar niet noemenswaardig zal presteren.
Zaterdag 21 juli 1984: etappe 17, Villé Morgan – Villefranche-en-Beaujolais (51,6 kilometer)
Op precies hetzelfde parcours als waar de mannen ’s middags een tijdrit zouden afwerken, reden de vrouwen in de ochtenduren al hun voorlaatste Touretappe. Die mondde opnieuw uit in Nederlands succes. Nadat de pupillen van Scheperkamp een tiental kilometers tevergeefs, en vermoedelijk tegen beter weten in, hadden geprobeerd om Heleen Hage te laten wegrijden, zodat zij alsnog een aanval zou kunnen doen op de leiderspositie van Marianne Martin, besloot Mieke Havik dan maar te demarreren. De Volendamse, precies drie weken geleden de winnares van de eerste etappe in de Tour de France Féminin, kreeg wel een vrijgeleide van de Amerikaanse rensters. De draagster van de groene trui van het puntenklassement – Havik veroverde het tricot in de openingsetappe en stond het de verdere ronde niet meer af – bouwde al snel een tamelijk riante voorsprong op. Met een marge van een kleine minuut op het peloton kwam ze solo aan in finishplaats Villefranche-en-Beaujolais. Daar liet ze haar vijfde ritzege noteren. Op een totaal van achttien houdt dat dus in ruim een kwart van de Touretappes is gewonnen door Havik. Aan de finish stond ploegleider Scheperkamp te glunderen. De zure bijsmaak vanwege het feit dat Hage in de bergen niet sterk genoeg bleek om Martin het hoofd te bieden was duidelijk zichtbaar meer naar de achtergrond gedrongen. ‘Dit is alles bij elkaar veel meer dan we vooraf verwacht hadden’, zei Scheperkamp tegen journalist Pierre Heijboer van De Volkskrant, die de ploegleider en zijn rensters de gehele ronde lang heeft gevolgd. ‘We begonnen met het idee om een paar etappeoverwinningen te pakken en af en toe een dag de gele trui. Wat we in deze Tour bereikt hebben is het waard om er een stevig feest omheen te bouwen’. Hoeveel prijzengeld de dames precies bij elkaar hebben gefietst, durfde Scheperkamp aan de vooravond van de slotrit niet in te schatten.
Dat niet alle Nederlandse rensters nog net zo fris zijn als in de openingsweek, bleek duidelijk uit de etappeuitslag. Kwam het in eerdere etappes nog wel eens voor dat de eerste vijf of zelfs zes plaatsen werden bezet door oranje dames, nu slaagden Valérie Simmonet en Jolanda Goral erin zich tussen de Nederlandse rensters in de top vijf te mengen. De vijf seconden bonificatie die eerstgenoemde met haar derde plaats bemachtigde zijn echter bij lange na niet genoeg om nog te stijgen in het algemeen klassement. Als Simmonet dat nog ambieert zal ze morgen op de Champs-Élysées moeten proberen weg te rijden van Deborah Shumway, die het laagste treetje op het podium nu al enige dagen bezet houdt. Morgen wacht het vrouwenpeloton de door Tourdirecteur Félix Lévitan beloofde grootse ontvangst in Parijs.
Uitslag:
1. Mieke Havik (1:22:04)
2. Connie Meijer (“)
3. Valérie Simmonet (“)
4. Jolanda Goral (“)
5. Heleen Hage (“)
Klassement:
1. Marianne Martin (27:57:59)
2. Heleen Hage (3:17)
3. Deborah Shumway (11:51)
4. Valérie Simmonet (12:13)
5. Corinne Lutz (13:22)
Zondag 22 juli 1984: etappe 18, Chaville – Parijs (67,3 kilometer)
Na haar vijfde ritzege gisteren waren op de Champs-Élysées alle ogen vanzelfsprekend vooral op Mieke Havik gericht. Zou de winnares van het puntenklassement er nog een zesde etappeoverwinning aan vast plakken? Daar leek het onderweg wel even op. Half koers maakte de Volendamse, net als onder anderen Petra de Bruin, deel uit van een kopgroepje. Dat was bezig een fraaie voorsprong op te bouwen, maar precies op dat moment reed Heleen Hage in het peloton lek. De Nederlandse nummer twee in het algemeen klassement kreeg razendsnel een nieuw wiel en omdat Connie Meijer op haar wachtte was de aansluiting met het peloton snel hervonden. De ontstane situatie betekende echter wel dat De Bruin en Havik vooraan besloten hun benen stil te houden. Als het peloton immers op jacht zou gaan naar de vluchters, zou het Hage en Meijer meer tijd en moeite kosten om terug te keren. Het gevolg was dat alles weer samensmolt. Even later was het Meijer die het hazenpad koos. De Vlaardingse, eergister nog ritwinnares en gisteren fraai tweede achter Havik, leek ook na drie weken koers nog altijd onvermoeibaar.
Met nog vier rondjes over de Champs-Élysées voor de boeg gooide ze de knuppel in het hoenderhok. Toen ze na haar inspanning over haar schouder keek, zag ze alleen twee Françaises, die zich de afgelopen drie weken nog maar weinig hebben getoond aan de wereld. Marie-Française Potereau en Chantal Diaz maakten van de slotetappe gebruik om zich nog snel een beetje in de kijker te rijden bij het massaal toegestroomde publiek. Veel angst jaagde hun aanwezigheid Meijer echter niet aan. De Nederlandse trok al snel de conclusie dat haar metgezellen weinig in de melk te brokkelen zouden hebben en bleef dus veruit het meeste kopwerk verrichten van het trio. Een juiste inschatting, want bij het opdraaien van het laatste rechte stuk naar de finish bleken de beide Françaises inderdaad geen partij voor de ontketende Meijer. Met beide handen in de lucht kwam ze lachend over de finish. Een halve minuut later volgde het peloton, aangevoerd door Havik. Een aantal posities naar achteren finishte Marianne Martin, omringd door ploeggenotes, eveneens met een brede grijns op haar gezicht. Na drie weken fietsen door Frankrijk is de Amerikaanse definitief de winnares van de eerste Tour de France Féminin. Op het podium wordt ze geflankeerd door Heleen Hage en Deborah Shumway. De strijd om de nevenklassementen was ook al in een veel eerder stadium beslist. Havik wint het groen. Martin de bolletjestrui en samen met haar Amerikaanse landgenotes mocht de Tourwinnares ook nog een keer de gele pet van het ploegenklassement opzetten.
Ploegleider Ben Scheperkamp toonde zich na afloop de gelukkigste man ter wereld. Alsof de voormalige beroepsmilitair zelf de ronde had gewonnen, zo stond hij in hartje Parijs nog een laatste keer de Nederlandse pers te woord. Daarbij stak hij volop de loftrompet voor zijn pupillen. Al was hij opnieuw ook realistisch. ‘Dit zal in de toekomst nooit meer mogelijk zijn’, zei Scheperkamp, doelend op het feit dat het deelnemersveld in de toekomst veel sterker zal zijn, als de Tour de France Féminin en de Olympische Spelen elkaar niet in de weg zitten. Feit was dat de ploegleider meer dan tevreden is. Datzelfde gold voor Félix Lévitan. De Tourdirecteur had zich enkele dagen geleden al lovend uitgelaten over het damespeloton en het verloop van de ronde. Op de Champs-Élysées herhaalde hij die woorden nog maar eens. De rensters zelf waren eveneens trots. En opgelucht dat ze Parijs hebben gehaald. ‘Ik ben blij dat het afgelopen is’, zei een zichtbaar vermoeide Rita Timpers tegen Pierre Heijboer van De Volkskrant. Op de vraag wat ze nu het liefste wil antwoordde Hanneke Lieverse: ‘Drinken! Drinken!’ Of ze daarmee champagne bedoelde of gewoon wat water wilde, werd in de krant helaas niet opgehelderd.
Uitslag:
1. Connie Meijer (1:40:30)
2. Marie-Française Potereau (“)
3. Chantal Diaz (“)
4. Mieke Havik (0:33)
5. Petra de Bruin (“)
Eindklassement:
1. Marianne Martin (29:39:02)
2. Heleen Hage (3:17)
3. Deborah Shumway (11:51)
4. Valérie Simmonet (12:13)
5. Corinne Lutz (13:22)
Eindklassering overige Nederlandse vrouwen:
11. Mieke Havik (19:31)
16. Connie Meijer (22:59)
17. Rita Timpers (23:02)
24. Petra de Bruin (30:50)
25. Hanneke Lieverse (31:31)
