Tour de France Féminin ‘84: Nederlandse dominantie loopt scheur op in de Alpen

Donderdag 12 juli 1984: etappe 11, Vialas – Domaine du Rouret (60,1 kilometer)

Ondanks dat het damespeloton al bijna twee weken op de fiets zit en inmiddels elf etappes heeft volbracht, is niet het koersen zelf het zwaarste aan de Tour de France Féminin. De rensters hebben meer moeite met de vele verplaatsingen per auto. Die zorgen er voor dat een lange zit na afloop van een etappe eerder regel is dan uitzondering. Gisteren, bijvoorbeeld, moesten de vrouwen na afloop van de tiende rit nog van aankomstplaats Rodez naar Vialas, waar vandaag het startschot klonk. De twee steden liggen meer dan 150 kilometer uit elkaar, hetgeen een autorit van dik twee uur betekende. Als je je realiseert dat de dames elke middag rond een uur of drie finishen en vanzelfsprekend niet meteen in een ploegleiderswagen springen, is het niet lastig becijferen dat het al lang etenstijd geweest was voordat Vialas bereikt werd. Bij hun hotel aangekomen mochten de rensters eindelijk aan tafel, om te eten, en op tafel, om gemasseerd te worden. Pas daarna konden ze op hun bed neerploffen en zich gaan opladen voor de volgende etappe. Het zijn dus lange dagen, waar met name jongeling Rita Timpers het niet gemakkelijk mee heeft. Tegen journalist Peter Ouwerkerk van de GPD-bladen beklaagde de Almelose zich dan ook flink. Havik sprak in haar vaste column in Wieler Revue eveneens haar ongenoegen uit. Ploeggenote Hanneke Lieverse compenseerde het negatieve geluid van de twee door te stellen dat het wel een heel bijzondere ervaring is om voor een dagelijks massaal toegestroomd publiek te koersen. Ook tussen Vialas en Domaine du Rouret stonden de toeschouwers rijen dik langs de kant om, in afwachting van het mannenpeloton, de vrouwen aan te moedigen.

De etappe zelf mondde opnieuw uit in Nederlands succes. Al slaagden de pupillen van ploegleider Scheperkamp er niet in om enkele concurrentes een grotere achterstand op klassementsleidster Hage aan te smeren. Terwijl dat wel even tot de mogelijkheden behoorde. Meteen na het vertrek moest er enkele kilometers gedaald worden en dat bleek niet aan alle rensters besteed. Bij sommigen was, niet alleen door het tempo maar vooral ook door de manier waarop de bochten werden aangesneden, duidelijk zichtbaar dat er angst in het lijf zat. Meerdere – met name Amerikaanse en Canadese – vrouwen raakten op achterstand, maar ze hadden een groot geluk: de ploegleidersauto’s werden in de lastige afzink gedwongen om achter de laatste renster te blijven. Scheperkamp kon dus niet naar voren scheuren om zijn pupillen in te seinen dat ze tempo moesten blijven rijden, omdat enkele concurrentes de slag hadden gemist. Door het gebrek aan informatie viel het enkele kilometers verderop, toen de weg weer vlak was, vooraan stil en smolt alles samen. Desondanks was er in vakantiedorp Domaine du Rouret, gelegen in de Ardèche, geen sprake van een massasprint. Havik en Lieverse stuwden het tempo, in het belang van gele truidraagster Hage, in de slotfase dusdanig de hoogte in dat verder alleen Simonnet kon volgen. Aanvankelijk deden de Nederlandse vrouwen dat om de ontsnapte Corinne Le Gal tot de orde te roepen. Toen de moegestreden Française was bijgehaald en onmiddellijk liet lopen, trokken de oranje rensters nog maar eens stevig door. Nog altijd met Simonnet op hun denkbeeldige bagagedrager. Met een voorsprong van enkele tellen denderde het kwartet naar de meet, waar Havik zich opnieuw de snelste toonde. Simonnet troefde Hage nipt af in de strijd om de tweede plek, waardoor ze vijf bonificatieseconden inloopt op het geel. Morgen zijn niet alleen de Alpen een geduchte tegenstander van de rensters. Ook de hitte gaat ongetwijfeld een belangrijke rol spelen.

Uitslag:

1. Mieke Havik (1:37:27)
2. Valérie Simonnet (“)
3. Heleen Hage (“)
4. Hanneke Lieverse (“)
5. Marilyn Wells (0:03)

Klassement:

1. Heleen Hage (18:48:39)
2. Valérie Simonnet (1:41)
3. Marianne Martin (2:42)
4. Kelly-Ann Way (2:47)
5. Hilary Matte (2:57)

Vrijdag 13 juli 1984: etappe 12, La Chapelle-en-Vercors – Grenoble (73,8 kilometer)

Dat ze niet alleen hard kan fietsen op het vlakke, maar ook goed is in relativeren bewees Mieke Havik aan de vooravond van de eerste serieuze bergetappe. Net als haar land- en ploeggenotes was de Volendamse nog nooit tegen een Alpencol van de eerste categorie op gereden. De twaalfde etappe van de Tour de France Féminin, waarin de veertien kilometer lange Col de Chalimont op het programma staat, was in dat opzicht dus een primeur. Vervolgens kregen de dames ook nog de Côte de Villard-de-Lans voor de kiezen, al is die ‘slechts’ van tweede categorie volgens het officiële routeboek. Ten overstaan van journalist Pierre Heijboer van De Volkskrant maakte Havik zich in elk geval niet te druk over de loodzware etappe, waarin ook de hoge temperatuur een rol van betekenis speelde. ‘Ik denk dat ik daarboven maar naar het landschap ga zitten kijken. Die bergen zelf neem ik gewoon niet serieus. Ik zorg dat ik eroverheen kom en dan zien we in de vlakke etappes wel weer verder. Wat mijn achterstand is, vertellen ze me wel een keer’, liet Havik op laconieke wijze door Heijboer optekenen. De kans dat de draagster van de groene puntentrui haar kopvrouw Heleen Hage kan bijstaan in haar strijd het geel te behouden, was op voorhand dan ook al uiterst klein.

Havik zou op weg naar Grenoble ruim acht en een halve minuut toegeven op ritwinnares Marianne Martin. Dat waren er drie meer dan Petra de Bruin en Connie Meijer en vier minder dan Hanneke Lieverse. Zoals min of meer verwacht was Rita Timpers de enige die Hage nog enigszins van dienst kon zijn toen Martin haar gele trui trachtte af te pakken. Al in de eerste kilometers van de Col de Chalimont zette de Amerikaanse een solo in, die ze tot aan de meet wist vol te houden. Na uitbundig juichend Grenoble te zijn binnen gereden verkeerde ze zelfs even in de veronderstelling dat ze het geel te pakken had. Dat bleek echter een misrekening. Voor de start moest Martin twee minuten en 42 seconden goedmaken op haar Nederlandse concurrente. Op de top van de Chalimont was dat op een handvol seconden na voor elkaar en dus doken enkele overenthousiaste journalisten op de ritwinnares, nog voordat Hage was gefinisht.

In de veronderstelling dat de achterstand van de gele truidraagster alleen maar verder zou zijn opgelopen, deelde het journaille Martin alvast mede dat ze de nieuwe klassementsleidster zou zijn. Niets bleek echter minder waar. In de afzink van de laatste klim van de dag, de Côte de Villard-de-Lans, dook Hage, in gezelschap van de Britse Judith Painter, omlaag als een roofvogel in volle duikvlucht. Het tweetal maakte nog bijna een minuut goed op Martin en daarmee blijft het geel voorlopig in Nederlandse handen. Al is nu wel duidelijk uit welke hoek het grootste gevaar komt. Niet Simonnet, die als achtste finishte en juist tijd prijs gaf op Hage, is de gedoodverfde favoriete, maar Marianne Martin. De Amerikaanse lijkt in elk geval veruit de sterkste klimster van de Tour de France Féminin. Zij mag dan ook de bolletjestrui aantrekken. Die droeg ze al langer, omdat ze tweede stond in het bergklassement achter Hage, maar nu is ze de rechtmatige eigenares van het kleinood. In de algemene rangschikking nadert ze haar Nederlandse concurrente, met na de volgende rustdag de enige individuele tijdrit van de ronde voor de boeg, tot op nog maar 64 tellen.

Uitslag:

1. Marianne Martin (2:07:22)
2. Heleen Hage (1:33)
3. Judith Painter (“)
4. Betty Wise (2:05)
5. Clare Greenwood (2:14)

Klassement:

1. Heleen Hage (20:57:24)
2. Marianne Martin (1:04)
3. Valérie Simonnet (3:05)
4. Betty Wise (3:44)
5. Deborah Shumway (4:21)