Foto Sirotti
Wat een klier! De gemiste Vuelta etappe winst van de jarige Tom Stamsnijder (1985)
Is Tom Stamsnijder nou wel of niet de rechtmatige winnaar van een Vuelta-etappe? Niet dat de zoon van voormalig wereldkampioen veldrijden Hennie ooit als eerste aankwam in een van de ritten in de Spaanse ronde. Het genoegen om, met beide handen hoog boven het hoofd geheven, de meet te overschrijden heeft hem nimmer mogen smaken. Ook geen zegegebaar achteraf, omdat er voor de aankomstlijn nog net iets te veel werd aangedrongen door concurrenten om alvast het dagsucces te kunnen claimen. Niets van dat. Stamsnijder passeert nimmer als eerste de finish in een etappe in de Vuelta. Een tweede plek is zijn beste resultaat. Het is vrijdag 14 september 2007, als het peloton een relatief eenvoudige overgangsrit wacht tussen Hellín en Torre-Pacheco. Wie denkt dat het in het ultieme staartje van de zomer aangenaam najaarsweer is in de Spaanse provincie Albacete, zit er faliekant naast. De weergoden in het algemeen en zij die neerslag in hun portefeuille hebben in het bijzonder, teisteren de Vuelta de gehele dag. Het maakt dat menig renner zich niet bepaald verheugd op de 176 kilometer lange etappe aan het einde van de tweede week van de ronde. De regenjacks zullen die dag bij velen tot op de finishlijn aanblijven. De collectieve werkweigering in het peloton biedt een vrijgeleide aan de enkeling die de omstandigheden aangrijpt als uitgelezen kans op een dagsucces. Stamsnijder is een van hen.
Vroege vlucht
Na amper twintig kilometer is de Nederlander de initiatiefnemer van de eerste, en achteraf enige, ontsnappingspoging van de dag. Slechts twee andere renners voelen zich geroepen aan te haken bij de in het lichtblauw van Team Gerolsteiner rijdende Stamsnijder. Het zijn de Duitser Andreas Klier van T-Mobile en de Fransman Jérémy Roy namens La Française des Jeux. Eendrachtig samenwerkend bouwen ze al snel een voorsprong van minuten op. Meteen wordt duidelijk dat een van de drie die middag zal worden gehuldigd als etappewinnaar. Het trio neemt op de spekgladde Spaanse wegen aanzienlijk meer risico’s dan het peloton, waar niemand overmoed wil bekopen met een valpartij. Op acht kilometer van Torre-Pacheco voelt Stamsnijder plotseling hoe zijn stuur langzaam steeds een millimetertje lager komt te staan. In de eerstvolgende bocht verraadt de wegligging van zijn voorwiel wat er precies aan de hand is. De Nederlander moet uit alle macht bijsturen, kan de curve maar ternauwernood ronden en weet onmiddellijk dat hij een lekke band heeft. In een reflex springt hij van de fiets, laat een nieuw wiel steken en vervolgt zijn weg. Klier en Roy rijden ondertussen een honderdtal meters voor hem uit. Stamsnijder zal een uiterste inspanning moeten leveren om weer aansluiting te vinden bij zijn gewezen metgezellen. Het maakt onvermoede krachten los in de neoprof uit Enter. Twee weken lang heeft hij zich afgebeuld in de Vuelta voor kopmannen Davide Rebellin en Stefan Schumacher. Nu hij in kansrijke positie is beland om zelf te winnen, is hij niet van plan iets futiels als een lekke voorband alles te laten bederven. Bovendien heeft de Nederlander de wielerwereld iets te bewijzen. Een jaar eerder was Stamsnijder te kennen gegeven dat er, na drie seizoenen bij de opleidingsploeg van Rabobank te hebben gereden, geen plek voor hem was in het hoofdteam. Even leek het of de Tukker nooit prof zou worden. Totdat het Duitse Team Gerolsteiner een reddingsboei wierp.
Wat een klier
De adrenaline, die de wielwissel losmaakt in het lijf van Stamsnijder, bezorgt hem de broodnodige energie om het gat met Klier en Roy snel te dichten. Sterker, de Nederlander heeft meer in de tank en probeert zijn twee rivalen even later te lossen. Roy rijdt het gat dicht, waarop Klier demarreert. De Duitser lijkt weg te zijn, maar Stamsnijder rijdt berekenend. Hij ziet in de verte een viaduct opdoemen, waar hij twee vliegen in een klap kan slaan. Met een korte tempoversnelling kan hij niet alleen Roy voorgoed afschudden, maar ook de afstand tot Klier overbruggen. ‘I love it when a plan comes together’, zei het door acteur George Peppard gespeelde personage John ‘Hannibal’ Smith altijd in de legendarische jaren ‘80-serie The A-Team. Het plan van Stamsnijder slaagt echter maar ten dele. Roy raakt hij kwijt. Klier haalt hij bij. Precies zoals bedacht. Op het viaduct. In de slotkilometer probeert hij zijn Duitse rivaal vervolgens te verrassen door, precies op het moment dat Klier even omkijkt en maar een hand aan zijn stuur heeft, er loeihard vandoor te spurten. Even lijkt het de beslissende versnelling, maar op tweehonderd meter van de aankomst gaat langzaam het licht uit bij Stamsnijder. De vlucht was lang, koud en vermoeiend. Zijn sprint nog wat oprekken is net te veel gevraagd. Klier begint aan een inhaalrace, ontleent extra kracht aan de constatering dat hij de Nederlander begint in te halen en passeert hem tijdig om de ritzege op te strijken. Fair enough. Tot de Duitser in 2013, we zijn inderdaad zes jaar verder, bekend stelselmatig doping te hebben gebruikt. Al zijn resultaten vanaf 2005 worden hem door de UCI ontnomen. Dus ook zijn ritzege in de Vuelta. Even koestert Stamsnijder de hoop dat de zege in Torre-Pacheco aan hem zal worden toegekend, maar de UCI laat niets van zich horen. Wellicht was de naam van zijn toenmalige ploeg, Team Gerolsteiner, op dat moment al te veel besmeurd door dopingincidenten rond onder anderen Rebellin, Schumacher en Bernhard Kohl. Het antwoord op de vraag of Tom Stamsnijder wel of niet een Vuelta-etappe heeft gewonnen, blijft helaas ‘neen’.
